2023'te Psikolojik Atmosfer
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Zaman Kavramı ve Yeni Yıl Ritüellerinin Psikolojik Temelleri
Yeni yıl dilekleri, insanların her yeni başlangıçta umutlarını tazeleme eğilimini yansıtan otomatikleşmiş düşünme biçimleri ve davranış ritüelleridir. Fizik bilimi açısından incelendiğinde, zamanın gün, ay veya yıl gibi dilimlere ayrılması aslında insan icadı bir illüzyon olarak karşımıza çıkar. Kesintisiz ve sonsuz bir akış olan zaman içerisinde, belirlediğimiz bu zaman döngüleri aslında bizlerin tutunacak birer dal arayışından ibarettir.
Hayatımızı derinden etkileyen kritik olaylar, tıpkı zamanın kendisi gibi belirli bir döngüye ya da takvime bağlı kalmaksızın gerçekleşir. Doğal afetler, kazalar, hastalıklar ve ölümler gibi kontrol dışı durumlar, yıl sonu geldiğinde kendiliğinden durmazlar. İnsanlık, bu acı gerçeklerle yüzleştiğinde en güçlü motivasyon ve teselli kaynağı olan umut kavramına sarılmaktadır.
2023 Yılında Küresel Psikolojik Atmosfer ve Riskler
Cumhuriyetimizin 100. yılı olan 2023'e girerken, dünya genelindeki psikolojik atmosferin pek iyimser olmadığı görülmektedir. Geçmiş yıllardan sarkan kronik sorunlar, yeni dönemde de bireylerin ruh sağlığını olumsuz etkilemeye devam etmektedir. Araştırmalar, özellikle gençler ve kadınlar başta olmak üzere toplumun genelinde mutsuzluk düzeyinin yükseldiğini kanıtlamaktadır.
Gallup tarafından yayımlanan "Kör Nokta: Mutsuzluğun Küresel Yükselişi" araştırması, dünya genelindeki stres, öfke ve üzüntü artışına dikkat çekmektedir. Dünya Ekonomik Forumu 2023 Küresel Riskler Raporu ise önümüzdeki süreçte toplumsal yapıyı tehdit eden unsurları şu şekilde sıralamaktadır:
- Yaşam maliyeti krizi ve ekonomik belirsizlikler,
- Dezenformasyona bağlı gelişen toplumsal kutuplaşmalar,
- Doğal felaketler ve olağanüstü iklim olayları,
- Artan siber suçlar ve geniş çaplı mülteci sorunları,
- Pandemi ve savaşların tetiklediği gıda ve enerji güvenliği riskleri.
Türkiye’nin Genel Psikolojik Görünümü ve Mutluluk Endeksi
Küresel ölçekteki bu olumsuz tablo, Türkiye özelinde daha derin hissedilmektedir. Çeşitli uluslararası raporlar, Türkiye'nin mutluluk sıralamalarında dünya ortalamasının oldukça gerisinde kaldığını göstermektedir. Ülkemizdeki psikolojik tabloyu netleştirmek adına aşağıdaki veriler dikkat çekicidir:
| Araştırma Kaynağı | Türkiye'nin Sıralaması | Toplam Ülke Sayısı |
|---|---|---|
| Gallup Dünya Mutluluk Endeksi | 112. Sıra | 146 |
| BM Dünya Mutluluk Raporu (2021) | 104. Sıra | 149 |
Türkiye'de artan psikiyatrik ilaç kullanımı, beyin göçü, şiddet olayları ve madde kullanımı gibi göstergeler, toplumsal ruh sağlığının mevcut durumunu özetlemektedir. Özellikle doktorlar ve mühendisler gibi nitelikli iş gücünün ülkeden ayrılma nedenleri arasında gelecek kaygısı ve ekonomik kazancın beklentileri karşılamaması ilk sıralarda yer almaktadır.
Toplumsal Şiddet ve Gelecek Beklentileri
Ülkemizde yaşanan mülteci sorunu ve geçim sıkıntısı gibi faktörler, ciddi bir toplumsal stres kaynağı oluşturmaktadır. 2019 yılında yapılan bir araştırmaya göre, toplumdaki şiddet eğilimi %67 seviyelerine kadar ulaşmıştır. Bu yüksek oran, kadınlara ve çocuklara yönelik şiddet vakalarının temelindeki sosyo-psikolojik zemini açıklamaktadır.
Sonuç olarak, veriler hem dünya hem de ülkemiz adına zorlu bir tablo çizse de umut her zaman bir ihtiyaçtır. Umut, tünelin ucundaki ışık ve bir şeylerin iyileşebileceğine dair duyulan inançtır. Ancak unutulmamalıdır ki; sorumluluk almadan ve somut bir adım atmadan beslenen umut, en az umutsuzluk kadar risklidir.
