Varis Tedavisinde Skleroterapi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Skleroterapi ve Varis Tedavisi Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Kanı kalbe geri taşıyan toplardamarlar, akışın tek yönlü olmasını sağlayan kritik kapakçıklar içerir. Bu damarlarda meydana gelen tıkanıklıklar veya aşırı basınç, kapakçıkların işlevini yitirmesine ve kan reflüsü olarak bilinen geriye doğru kaçaklara yol açar. Bu durumun sonucunda bacaklardaki yüzeysel toplardamarlar genişleyip büklümlü bir hal alarak varis oluşumuna neden olur.
Varisler, deri ve deri altındaki yerleşimlerine göre C1 tipi (kılcal) ve dış ana damardaki C2 tipi olarak sınıflandırılır. Hastalar genellikle gece krampları, kaşıntı, şişkinlik ve ayakta kalmaya bağlı ağrı şikayetleriyle uzmana başvururlar. Skleroterapi, özellikle C1 tipi örümcek ağı görünümündeki damarların içine sklerozan (büzüştürücü) bir solüsyon enjekte edilerek damar boşluğunun kapatılması yöntemidir.
Skleroterapi İşlemi Nasıl Uygulanır?
Skleroterapi uygulaması, uzmanlık gerektiren ve belirli aşamalardan oluşan profesyonel bir müdahaledir. İşlem süreci şu adımları takip eder:
- Hasta yatay konuma getirilir ve uygulama bölgesi antiseptik solüsyon ile sterilize edilir.
- Varisli damar içine oldukça ince iğnelerle giriş yapılır.
- Damar içine, uygun doz ve konsantrasyonda (%0.5, %1, %2) lauromacrogol (polidocanol) maddesi sıvı veya köpük formunda enjekte edilir.
- Enjeksiyon sonrası damar üzerine baskı uygulayacak tamponlar yerleştirilir ve bölge sıkıca bantlanır.
- İşlem bitiminde hastaya elastik varis çorabı giydirilir ve yaklaşık 30 dakika tempolu yürümesi istenir.
Tedavinin başarısı, eksiksiz bir uygulama ve sonrasında titizlikle yürütülen kompresyon (baskı) tedavisine doğrudan bağlıdır.
Skleroterapinin Olası Yan Etkileri
Skleroterapi, olası yan etkiler nedeniyle mutlaka bir Damar Cerrahisi Uzmanı tarafından hastane ortamında gerçekleştirilmelidir. İlacın prospektüs bilgileri doğrultusunda görülebilecek yan etkiler sıklık derecesine göre aşağıda tablolaştırılmıştır:
| Görülme Sıklığı | Olası Yan Etkiler |
|---|---|
| Yaygın (1/10 - 1/100) | Neo-vaskülarizasyon (yeni damar oluşumu), hematom, hiperpigmantasyon (ciltte koyulaşma), ekimoz, kısa süreli ağrı ve lokal tromboz. |
| Yaygın Olmayan (1/100 - 1/1000) | Yüzeyel tromboflebit, dermatit, ürtiker, eritem (kızarıklık), endürasyon (sertleşme), nekroz (doku ölümü) ve geçici sinir hasarı. |
| Seyrek (1/1000 - 1/10.000) | Toplardamar tıkanıklığı, kol ve bacaklarda ağrı. |
| Çok Seyrek (< 1/10.000) | Anaflaktik şok, inme, görme bozukluğu, kalp hızı anormallikleri, akciğerde pıhtı, bulantı ve hipertrikoz (kıllanma). |
Alternatif Tedavi Yöntemleri ve Müdahale Edilmemesinin Riskleri
Kılcal varislerin tedavisinde iğne yöntemine alternatif olarak lazer ve photoderm gibi ışın tedavileri de kullanılmaktadır. Bu yöntemde, iğne ile girilemeyen damarlara ışık enerjisi gönderilerek hasar oluşturulur ve damarın vücut tarafından emilmesi sağlanır. Ancak her hastanın damar yapısı bu yöntemlere uygun olmayabilir.
Varis hastalığına müdahale edilmediği takdirde tablo ağırlaşabilir ve şu komplikasyonlar gelişebilir:
- Yüzeyel Flebitler: Damar cidarındaki enflamasyon nedeniyle oluşan ağrılı pıhtılaşmalardır.
- Varis Kanamaları: Cilt tabakasının incelmesi sonucu kendiliğinden veya darbe ile oluşan, hayati risk taşıyabilen şiddetli kanamalardır.
- Varis Ülserleri: Ayak bileği çevresinde oluşan, tedavisi uzun süren ve kesin yatak istirahati gerektiren açık yaralardır.
Girişim Öncesi ve Sonrası Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
İşlem sırasında anestezi gerekmemekle birlikte, ağrıyı azaltmak için lokal kremler kullanılabilir. Hastaların tedavi sürecinde şu kurallara uyması kritiktir:
Uygulama Öncesi Hazırlık
- Yanınızda şort, tayt ve uygulama sonrası için rahat bir pantolon/etek getiriniz.
- Tedavi günü bacaklarınıza vücut losyonu, krem veya yağ sürmeyiniz.
- Tedavi sabahı bacaklarınıza epilasyon veya tıraş yapmayınız; antiseptik solüsyon kesiklerde ağrıya yol açabilir.
Uygulama Sonrası Bakım
- İşlemden hemen sonra en az 30 dakika tempolu yürüyüş yapınız.
- Varis çorabını bir hafta boyunca gece-gündüz kullanınız.
- Üçüncü günden itibaren bandajları çıkarıp banyo yapabilir, ardından yara yerlerine krem sürerek çorabınızı tekrar giyebilirsiniz.
- İlk 24 saat ağır efor gerektiren aktivitelerden, aerobik ve koşudan kaçınınız; bisiklet veya hızlı yürüyüşü tercih ediniz.
