Varis Tedavisi

Bacak Varisi Nedir ve Neden Oluşur?

Varis, bacak toplardamarlarının genişlemesi, büyümesi ve fonksiyonel özelliklerini kaybetmesi durumudur. Genellikle bacak iç yüzünde gelişen, mor renkli ve solucanvari bir görünüm sergileyen bu damarlar, bacağın ana toplardamarı değildir. Cilt yüzeyine çok yakın oldukları için genişlediklerinde belirgin hale gelirler.

Bacak varisi oluşumunun kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, belirli risk grupları mevcuttur. Özellikle öğretmenler ve kasiyerler gibi uzun süre ayakta çalışmak zorunda olan bireylerde ve genetik yatkınlığı olanlarda bu durum daha sık gözlenir.

Varis Nasıl Oluşur? Kapakçık Mekanizması

Bacak toplardamarları (venler) içerisinde kanın tek yönlü hareketini sağlayan küçük kapaklar bulunur. Yürüme esnasında kaslar çalıştığında bu venler sıkışır, kapaklar açılır ve kan yukarıya, kalbe doğru pompalanır. Kanın geri kaçmasını önlemek için kapaklar kapanır ve kan her seferinde bir üst seviyeye taşınır.

Kapak yapısı bozulduğunda kan yer çekimiyle geri kaçmaya başlar ve damar içerisinde birikir. Biriken kanın yarattığı basınç nedeniyle toplardamar genişleyerek varis halini alır. Bu durum, damarın sağlıklı işlevini yitirdiğinin bir göstergesidir.

Varis Tanısı ve Belirtileri

Varisler genellikle bacağın iç kesiminde, uyluk ve kasık bölgesinden dize kadar olan hatta, diz altı baldır iç yüzünde ve baldırın arka kısmında oluşur. Bu bölgelerde varis şüphesi uyandıran damar genişlemeleri mevcutsa, kesin teşhis için mutlaka Doppler Ultrason değerlendirmesi yapılmalıdır.

Varis Tedavi Edilmezse Ne Olur?

İşlevini kaybeden varisli damarlar, tedavi edilmediği takdirde günden güne büyümeye devam eder. Varisin çapı arttıkça dışarıdan görünürlüğü artar ve ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Tedavi edilmeyen varislerde şu riskler gözlenebilir:

• Ciltte renk değişiklikleri: Özellikle ayak bileği çevresinde mordan kahverengiye kadar değişen kalıcı renk değişimleri.
• Kanama: Ciltte açılan yaralar nedeniyle dev boyutlara ulaşan varislerde kanama riski.
• İlaç sınırlaması: İlaç tedavisi gelişimi yavaşlatabilir ancak mevcut varisleri tamamen yok etmez.

Varis Ne Zaman Tedavi Edilmelidir?

Bir damarın tedavi edilmesi için belirli klinik kriterler mevcuttur. Aşağıdaki durumlarda damarın kapatılarak tedavi edilmesi önerilir:

• Genişleyen damar çapının (Vena safena magna) 5.5 mm üzerine çıkması.
• Valsalva manevrası (hasta ıkındığında) sırasında 3 saniyeden uzun süreli kaçak (reflü) saptanması.

Ameliyatsız Varis Tedavi Yöntemleri

Varisli damar, kanı kalbe sağlıklı taşıyamadığı için vücut için yararsız bir hale gelmiştir. Bu damar kapatıldığında, kan akışı sağlıklı olan derin ana venler üzerinden devam eder. Bu durum bir sorun teşkil etmez; nitekim bypass ameliyatlarında bu damarlar sağlıklı olsalar dahi çıkarılabilmektedir.

Günümüzde varis tedavisi, kesi yapılmadan ince bir kateter yardımıyla gerçekleştirilir. Kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:

İşlem Süreci ve Konfor

Isıl işlemlerde (Lazer, RF, Mikrodalga), çevre sinirlerin ısıdan etkilenmemesi için damar çevresine lokal anestezi uygulanır. Damar iç yüzünde duyu olmadığı için yakma işlemi hissedilmez. Yapıştırma işleminde ise ağrı oluşmadığı için lokal anesteziye dahi gerek duyulmaz, bu da hasta için daha konforlu bir süreç sağlar.

Tedavi Sonrası İyileşme ve Tekrarlama Riski

Bacak varisi tedavisi, anjiyografik teknikler kullanılarak yaklaşık 30 dakika gibi kısa bir sürede tamamlanır. İşlemin avantajları şunlardır:

• Genel anesteziye (uyutulmaya) ihtiyaç duyulmaz.
• Kesi veya dikiş izi kalmaz.
• Hasta işlemden birkaç saat sonra taburcu edilir.
• Tedavi sonrası ağrı hissedilmez ve hasta ertesi gün iş hayatına dönebilir.

Varis tekrar eder mi? Uygun teknik ve kaliteli malzeme ile kapatılan varislerin tekrar açılması mümkün değildir. Ancak düşük kaliteli malzeme veya uygunsuz teknikle yapılan işlemler sonrasında nüksler görülebilmektedir.