VAJİNA HASTALIKLARI
- Vajinit, vajina epitelinin enfeksiyonu olup jinekolojik başvuruların en yaygın nedenidir ve genellikle vajinanın doğal asit dengesinin bozulmasıyla ortaya çıkar.
- Vajinal akıntılar şeffaf ve kokusuz olduğunda fizyolojik kabul edilirken; kötü kokulu, renkli veya peynir kıvamındaki akıntılar enfeksiyon belirtisi olarak değerlendirilir.
- En sık görülen vajinal rahatsızlıklar arasında cinsel yolla bulaşan Trichomonas, şiddetli kaşıntıyla seyreden Candida mantarı ve östrojen eksikliğine bağlı gelişen atrofik vajinit yer alır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Vajina Hastalıkları ve Vajinal Sağlık Hakkında Temel Bilgiler
Vajina, cinsel ilişkinin kurulduğu ve normal doğum esnasında bebeğin ilerlediği doğum kanalıdır. Kadın sağlığında vajina hastalıkları dendiğinde klinik pratikte en sık karşılaşılan durumlar vajinal enfeksiyonlardır. Daha nadir durumlarda ise vajinanın iyi huylu tümörleri ile karşılaşılmaktadır.
Vajinal Enfeksiyonlar (Vajinit) Nedir?
Vajina epitelinin enfeksiyonlarına tıp literatüründe vajinit adı verilir. Vajinitler, jinekoloji polikliniklerine başvurularda en sık rastlanılan problemlerin başında gelir. Normal şartlarda vajinada enfeksiyona yol açmayan, aksine vajinanın asitlik derecesini (pH) düzenleyen pek çok yararlı mikroorganizma bulunur.
Üreme çağındaki kadınlarda vajina epiteli, enfeksiyonlara karşı koruyucu bir bariyer görevi üstlenir. Ancak bu koruyucu mekanizma şu durumlarda zayıflayabilir:
- Puberte öncesi dönemdeki kız çocukları
- Menopoz dönemindeki kadınlar
- Şeker hastalığı (diyabet) gibi sistemik rahatsızlığı olanlar
- İleri evre kalp hastaları
Vajinal Akıntı: Fizyolojik mi Patolojik mi?
Vajinitin en temel belirtisi lökore (akıntı) olarak bilinir. Ancak her akıntı bir enfeksiyon belirtisi değildir. Kadınlarda adet döngüsünün belirli dönemlerinde doğal akıntılar görülebilir.
| Akıntı Türü | Özellikleri |
|---|---|
| Fizyolojik Akıntı | Şeffaf, sulu, kokusuzdur. Yumurtlama döneminde uzayan kıvamdadır. |
| Patolojik Akıntı | Kötü kokulu, renkli (yeşil, sarı, gri), peynir kıvamında veya köpüklüdür. |
Vajinit durumunda akıntıya ek olarak dış genital bölgede irritasyon, hassasiyet ve kaşıntı eşlik eder. Bu şikayetler özellikle idrar yaparken belirginleşir. Muayene sırasında vajina epitelinin kızarık ve ödemli olduğu gözlemlenir. İdrar yaparken yanma hissi bazen idrar yolu enfeksiyonu ile karıştırılsa da kesin tanı uzman bir kadın doğum doktoru muayenesi ile konur.
Sık Görülen Vajinit Türleri
Vajinal enfeksiyonlara neden olan mikroorganizmalar arasında en yaygın olanları şunlardır:
1. Trichomonas Vajinalis
Seksüel geçişli bir enfeksiyondur. En belirgin şikayetler artmış vajinal akıntı, cinsel ilişkide yanma, sızı ve kaşıntıdır. Akıntı özellikle adet sonrası artar; bol köpüklü, yeşil-sarı renkli ve kötü kokulu bir yapıdadır. Bu enfeksiyonda eş tedavisi uygulanması, enfeksiyonun tekrarlamaması için zorunludur.
2. Candida (Mantar) Vajiniti
Kadınların %75'i hayatları boyunca en az bir kez mantar enfeksiyonu geçirir. Candida vajiniti belirtileri arasında en baskını şiddetli dış genital kaşıntıdır. Kaşıntı gece ve sıcakla artar. Akıntı genellikle beyaz süt kesiği veya koyu peynir kıvamındadır.
Mantar enfeksiyonunu tetikleyen unsurlar:
- Gebelik ve doğum kontrol hapı kullanımı
- Aşırı karbonhidrat tüketimi
- Sentetik iç çamaşırı ve dar külotlu çorap kullanımı
- Genital bölgenin ıslak kalması ve hijyenik pedler
- Menopoz dönemindeki tekrarlayan mantar vakalarında mutlaka diyabet (kan şekeri) araştırması yapılmalıdır.
3. Atrofik Vajinit ve Diğer Nedenler
Atrofik vajinit, vücuttaki östrojen eksikliğinden kaynaklanır ve genellikle menopozdaki kadınlar ile buluğ çağı öncesi çocuklarda görülür. Ayrıca vajinada unutulan tamponlar, peserler veya çocuklarda vajinaya kaçan yabancı cisimler de enfeksiyon kaynağı olabilir.
Vajinanın İyi Huylu Tümörleri (Kistler)
Vajinada görülen iyi huylu oluşumların başında kistler gelir. Bu kistler genellikle şu özelliklere sahiptir:
- Doğum yırtıklarına bağlı kistler: Genellikle vajinanın alt kısımlarında, içi sıvı dolu olarak gelişirler.
- Embriyonik kalıntı kistleri: Gelişimsel dönemden kalan sistem kalıntılarıdır.
Bu kistler genellikle şikayete neden olmaz ve çok büyümedikleri sürece (vajina yolunu kapatmadıkça) cerrahi müdahale gerektirmezler.
Önemli Uyarı: Yukarıdaki belirtilerden herhangi birini yaşayan kadınların, çevre tavsiyesi ile ilaç kullanmadan mutlaka bir jinekoloğa başvurması hayati önem taşımaktadır.
