Uyku testi - polisomnografi - psg - uyku eeg

Uyku Testi (Polisomnografi) ve Tüm Gece Poligrafik Uyku Tetkiki

Uyku testi, uyku bozukluklarının doğru teşhis edilebilmesi için uygulanan en temel tıbbi yöntemdir. Bu testin temel amacı, uyku süresince vücutta meydana gelen biyolojik parametrelerin kapsamlı bir şekilde incelenmesidir. Gündüz ve gece uykusunun karakteristik özellikleri farklılık gösterdiği için, polisomnografi olarak adlandırılan standart uyku testi, tercihen uyku laboratuvarı ortamında ve gece uykusu sırasında gerçekleştirilir.

Uyku Testi Nasıl Yapılır?

Uyku testi süreci tamamen ağrısız ve acısız bir işlemdir. Testin hiçbir aşamasında hastaya acı verecek bir girişimde bulunulmaz. Olabildiğince doğal bir uyku ortamı hedeflendiği için test sırasında uyku ilacı veya uyku kalitesini doğrudan etkileyecek herhangi bir materyal kullanılmaz.

Gece boyunca hastanın durumu şu yöntemlerle takip edilir:

• Çok sayıda hassas sensör ve elektrot kullanımı
• Kesintisiz video kaydı
• Solunum ve kalp ritmi takibi

Test Sırasında Kaydedilen Parametreler

Polisomnografi sırasında hastanın ne zaman uyanık veya uykuda olduğu, uykunun evreleri ve bu evrelerin gece içindeki oranları titizlikle kaydedilir. İzlenen temel parametreler şunlardır:

• Elektroensefalografi (EEG): Beynin biyo-elektrik değişimleri.
• Göz Hareketleri ve Kas Aktivitesi: Çene ve bacaklardaki kas hareketleri.
• Solunum Fonksiyonları: Ağız-burun solunumu, göğüs ve karın solunum eforu.
• Kandaki Oksijen Seviyesi: Oksijen doygunluğu ve EKG (kalp atımı).

Uyku Apne Sendromu ve Tanı Kriterleri

Uyku incelemesi sonucunda, uyku süresince yaşanan nefes durmalarının sayısı, süreleri ve oksijen seviyesindeki düşüşler belirlenir. Uyku-apne sendromu sadece nefes durması (apne) ile değil, aynı zamanda solunumun yüzeyselleşmesi (hipopne) ile de karakterizedir. Her iki durum da kan oksijen seviyesinin azalmasına neden olur.

Hastalığın şiddetini belirlemek amacıyla saat başına düşen solunum düzensizliği sayısı hesaplanır. Bu değere Apne-Hipopne İndeksi (AHİ) denir. Hastalık derecelendirmesi şu şekildedir:

Özel Durumlar ve İleri Tetkikler

Uyku-apne sendromu tanısı konulan hastalarda, solunum yollarını açık tutan CPAP veya BiPAP cihazlarının basınç ayarlarını belirlemek için ikinci bir gece testi gerekebilir. Ayrıca, günlerce sürebilen uyku ataklarında 24–36 saatlik kesintisiz çekimler yapılabilmektedir.

Narkolepsi hastalığının kesin tanısı için gece uykusunu takiben, ertesi gün ikişer saat aralıklarla 20 dakikalık uyku latansı testleri uygulanır.

Uyku EEG'si ve Uyku Aktivasyonu

Uyku testleri, epilepsi hastalığının ayırıcı tanısında kritik bir rol oynar. Uykusuzluk ve uyku hali, beyindeki epileptik deşarjların ortaya çıkmasını kolaylaştırır. Bu nedenle, rutin EEG sonuçları normal çıkan ancak epilepsi şüphesi devam eden veya nöbetleri sadece uykuda gerçekleşen hastalara, aktivasyon amaçlı gündüz veya tüm gece uyku EEG'si uygulanmaktadır.