TİROİD NODÜLLERİ VE İNCE İĞNE ASPİRASYONU: HASTALARA YÖNELİK SORU-CEVAP REHBERİ
TİROİD NODÜLLERİ VE İNCE İĞNE ASPİRASYONU: HASTALARA YÖNELİK SORU-CEVAP REHBERİ
1. Tiroid Nodülü Nedir?
Tiroid bezinde oluşan küçük yumrulara nodül denir. Çoğu nodül iyi huyludur (benign), bazıları ise kötü huylu (kanser) olabilir.
2. İnce İğne Aspirasyonu (TİİAB) Nedir? TİİAB neden yapılır?
Tiroid nodülünden ince bir iğne ile hücre örneği alınır. Bu örnek mikroskop altında incelenerek nodülün iyi huylu mu kötü huylu mu olduğu anlaşılmaya çalışılır.
3. “Önemi Belirsiz Atipi” Ne Demektir?
Doktorum “önemi belirsiz atipi” dedi. Bu ne anlama geliyor?
Bu ifade, alınan hücre örneğinde bazı değişiklikler görüldüğünü ama kesin olarak iyi huylu mu kötü huylu mu olduğunun söylenemediğini belirtir. Yani sonuç “belirsiz”dir.
4.Bu durumda ne yapılmalı?
Çoğu zaman tekrar TİİAB yapılır.
Gerekirse moleküler testler (genetik incelemeler) uygulanır.
Nodülün büyüklüğü, ultrason bulguları ve aile öyküsü de dikkate alınır.
Bazı durumlarda cerrahi (lobektomi) önerilebilir.
5. Hata Oranları
TİİAB sonuçları her zaman doğru mu?
Hayır, bazı hata payları vardır:
Yanlış negatif (kanser olduğu halde benign raporlanması): %2–10.
Yanlış pozitif (benign olduğu halde kanser raporlanması): %1–5.
Önemi Belirsiz Atipi kategorisinin aşırı kullanımı: %3–22 arasında tanı değişebilir.
6.Bu hatalar neden olur?
Nodül çok büyükse veya örnek hücre sayısı azsa.
Bazı kanser türleri (örneğin makrofoliküler papiller tiroid kanseri) benign görünebilir.
Bazı iyi huylu nodüller (örneğin NIFTP) kanser gibi görünebilir.
7. Tedavi ve Takip
Benign (iyi huylu) nodül çıkarsa ne yapılır?
Düzenli ultrason takibi yapılır, cerrahi gerekmez.
Önemi belirsiz atipi çıkarsa ne yapılır?
Tekrar TİİAB, moleküler test veya cerrahi düşünülebilir. Karar nodülün özelliklerine göre verilir.
Malign (kötü huylu) çıkarsa ne yapılır?
Cerrahi (lobektomi veya total tiroidektomi) uygulanır. Bazı durumlarda ek tedaviler (örneğin radyoaktif iyot) gerekebilir.
8. Hastalar İçin Öneriler
Benim için en önemli nokta nedir?
“Önemi belirsiz atipi” sonucu kesin kanser demek değildir.
Tekrar testler ve moleküler incelemelerle risk daha net belirlenir.
Gereksiz ameliyatlardan kaçınmak için Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanlarından mutlaka görüş alın. Doktorunuzla birlikte adım adım ilerlemek önemlidir.
Düzenli takip ve doğru tanı, hem gereksiz tedavileri önler hem de olası kanseri erken yakalamayı sağlar.
Kaynaklar :
Velez Torres JM, Vaickus LJ, Kerr DA. Thyroid Fine-Needle Aspiration: The Current and Future Landscape of Cytopathology. Surg Pathol Clin. 2024.
Vance J, Gilani SM. Thyroid cytopathology: updates and molecular testing. Pathologica. 2019.
Bongiovanni M, Giovanella L, Trimboli P. Cytological diagnoses associated with NIFTP. Thyroid. 2019.
Haugen BR, et al. 2015 ATA Guidelines for Thyroid Nodules and Differentiated Thyroid Cancer. Thyroid. 2016.
Bu bilgiler mutlaka doktorunuz ile değerlendirilmeli ve tanı tedavi kararı buna göre verilmelidir.
Prof. Dr. Ş. Erol BOLU
