Kemik Sağlığı İçin Vitamin ve Mineral Takviyeleri Neden ve Nasıl Kullanılmalıdır?
Kemik Sağlığı İçin Vitamin ve Mineral Takviyeleri
Neden ve Nasıl Kullanılmalıdır?
1. Kemik sağlığı için hangi vitamin ve mineraller önemlidir?
Kemiklerinizin güçlü kalması için en önemli besin öğeleri şunlardır:
Kalsiyum
D vitamini
Vitamin K
Magnezyum
Fosfor
Bu vitamin ve mineraller kemik yapımını destekler, kemik yıkımını azaltır ve vücudun mineral dengesini düzenler.
2. Kalsiyum neden gereklidir?
Kalsiyum, kemiklerin ana yapı taşıdır. Yetersiz alındığında vücut kemiklerden kalsiyum çekmeye başlar ve bu durum kemik erimesine (osteoporoz) yol açabilir.
3. Günlük ne kadar kalsiyuma ihtiyacım var?
Yetişkinler: 1000 mg/gün
Kadınlar (50 yaş üstü): 1200 mg/gün
Erkekler (70 yaş üstü): 1200 mg/gün
Bu miktarın öncelikle besinlerle karşılanması önerilir.
4. Kalsiyum hangi besinlerde bulunur?
Süt, yoğurt, peynir
Sardalya, somon
Badem, susam
Brokoli, lahana
Kalsiyum ile zenginleştirilmiş ürünler
5. Kalsiyum takviyesi almam gerekir mi?
Aşağıdaki durumlarda kalsiyum takviyesi gerekebilir:
Süt ve süt ürünlerini tüketemiyorsanız
Günlük kalsiyum alımınız 500–600 mg’ın altındaysa
Osteoporoz tedavisi görüyorsanız
D vitamini eksikliğiniz varsa
Menopoz sonrası dönemdeyseniz
6. Kalsiyum takviyeleri kalp krizi riskini artırır mı?
Bazı çalışmalarda kalsiyum takviyelerinin kalp krizi riskinde hafif bir artışla ilişkili olabileceği gösterilmiştir. Ancak bu risk, besinlerle alınan kalsiyum için geçerli değildir.
7. Kalsiyum böbrek taşı yapar mı?
Diyetle alınan kalsiyum, böbrek taşı riskini azaltır.
Takviye olarak alınan kalsiyum, özellikle yemek dışında alındığında, bazı kişilerde böbrek taşı riskini artırabilir.
8. D vitamini neden önemlidir?
D vitamini, kalsiyumun bağırsaklardan emilmesini sağlar. Eksikliğinde kemikler zayıflar ve kırık riski artar.
9. D vitamini eksikliğinde hangi belirtiler görülür?
Kas güçsüzlüğü
Kemik ağrısı
Yorgunluk
Sık düşme
Çocuklarda bacak eğrilikleri
10. Vitamin K kemiklere nasıl yardımcı olur?
Vitamin K, kemik proteinlerinin aktif hâle gelmesini sağlar. Bazı çalışmalarda kırık riskini azaltabileceği gösterilmiştir; ancak rutin kullanım için henüz yeterli kanıt bulunmamaktadır.
11. Magnezyum eksikliği kemikleri etkiler mi?
Evet. Magnezyum, D vitamininin aktif hâle gelmesi için gereklidir. Eksikliği kemik kalitesini bozabilir. Magnezyum bisglisinat formu genellikle daha iyi tolere edilir.
12. Fosfor takviyesi gerekli midir?
Genellikle gerekli değildir. Fosfor eksikliği nadirdir; fazlalığı ise kemik sağlığını olumsuz etkileyebilir.
13. Takviyeler ne zaman alınmalıdır?
Kalsiyum karbonat: Yemekle birlikte
Kalsiyum sitrat: Aç veya tok alınabilir
D vitamini: Günün herhangi bir saatinde
Magnezyum: Akşam saatlerinde alınması daha iyi tolere edilir
14. Takviyelerin yan etkileri nelerdir?
Kalsiyum: Kabızlık, şişkinlik, böbrek taşı
D vitamini: Çok yüksek dozlarda kalsiyum yüksekliği
Magnezyum: İshal
Vitamin K: Genellikle iyi tolere edilir (kan sulandırıcı kullananlarda dikkatli olunmalıdır)
15. Klinik pratikte takviye yaklaşımı nasıl olmalıdır?
Öncelikle diyet değerlendirmesi yapılmalıdır.
Eksiklik varsa önce beslenme düzenlenmelidir.
Gerekli durumlarda kalsiyum ve D vitamini birlikte verilmelidir.
Kardiyovasküler hastalığı olan bireylerde yüksek doz kalsiyumdan kaçınılmalıdır.
Böbrek taşı öyküsü olan hastalarda kalsiyum mutlaka yemekle birlikte alınmalıdır.
Prof. Dr. Ş. Erol Bolu
