Tereddütlü Düşünceler- Wilfred R. Bion
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Wilfred Bion ve Psikotik Hastaların Psikanalitik Tedavisi
Wilfred Bion, psikotik hastaları klasik psikanaliz tekniğinde köklü değişiklikler yapmadan tedavi etmeye odaklanan öncü analistlerden biridir. Bion’un kuramına göre düşünceler, beklenti ile gerçekliğin örtüşmesinden doğar ve anne, bu düşüncelerin oluşum sürecine aracılık eder. Zihinsel gelişim süreci ise sırasıyla ön kavrayış, kavrayış ve düşünme aşamalarından geçerek tamamlanır.
Psikozda İletişim ve Yansıtmalı Özdeşim
Bion, söz öncesi iletişimin yansıtmalı özdeşim mekanizması sayesinde gerçekleştiğini savunur. Melanie Klein’ın bu kavramını, psikotik hastaların analizinde temel bir yapı taşı olarak kabul eder. Özellikle şizofreni psikanalizinde karşı aktarımın hayati bir önemi olduğunu vurgulayan Bion, psikotik bireyin hayatta kalabilmek adına kendine özgü bir psikotik düşünce evreni inşa ettiğini belirtir.
Psikotik Hastalarda Gerilemenin Nedenleri
Bion, psikotik süreçlerde gözlemlenen gerilemeyi üç temel nedene dayandırarak açıklar. Bu nedenler, hastanın gelişimsel süreçlere karşı geliştirdiği direnci yansıtmaktadır:
- Psikolojik gelişmeden kaynaklanan yeti artışından uzak durma çabası.
- Yeti artışının beraberinde getirdiği görüngülerden (fenomenlerden) kaçınma isteği.
- Psikolojik gelişimle doğrudan bağlantılı olan fizyolojik gelişimden uzak durma eğilimi.
Psikotik Düşünce Yapısı ve Eylem Tercihi
Normal bir birey düşünmeyi tercih ederken, psikotik birey düşünce yerine hareketi (eylemi) tercih eder; bu durumun tam tersi de mümkündür. Psikotik yapıda düşünme süreci tümgüçlü (omnipoten) bir özellik taşır. Hasta, kelimeleri adeta analistin içine sokuşturur ve analisti kendi içsel zulmedicisiyle özdeşleştirir. Bu davranışın temelinde analisti bölme isteği ve iletişimsizlikten kaçınma niyeti yatar.
Psikozun Nedenleri ve Kişilik Dinamikleri
Bion’a göre psikozun oluşumu, çevre ve kişilik arasındaki etkileşime dayanır. Kişilik düzeyinde psikozu tetikleyen unsurlar şunlardır:
- Yıkıcı itkilerin baskın olması.
- Gerçekliğe karşı duyulan derin nefret.
- Yok edilme korkusu ve vakitsiz nesne ilişkileri kurma eğilimi.
- Sadizmin sadece memeye değil, aynı zamanda algı aygıtına yönelmesi.
Bu süreçte hasta, bastırma mekanizması yerine yansıtmalı özdeşimi aktif olarak kullanır. Paranoid-şizoid dönemde bölme mekanizmasının aşırı kullanımı, simgeleşmeyi ve dilsel yetileri (isim-fiil erişimi) güçleştirerek sözel düşüncenin gelişimini sekteye uğratır.
Psikotik Belirtilerin İşlevsel Analizi
Psikotik belirtiler, hasta için belirli savunma işlevleri taşır. Bu işlevler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Belirti/Kavram | Psikotik İşlevi |
|---|---|
| Varsanı (Hallüsinasyon) | Nesneyi dışarı püskürtmek ve tahliye etmek. |
| Bölme (Splitting) | Yoğun duyguların zihinden tahliyesi. |
| Psikotik Rüya | Uyanıkken içe alınan malzemenin dışarı atılması. |
| Kibir, Merak, Aptallık | Psikolojik felaketle baş etme çabası. |
Tedavi Süreci ve Riskler
Analitik süreçte hasta, böldüğü nesne miktarı kadar kendisini kuşatılmış hisseder. Tedavi, bu püskürtülme sürecinin terse çevrilmesi ve parçaların sıkılaştırılarak tekrar içe alınmasıyla ilerler. Ancak, zaten paranoid-şizoid evrede bölme yaşamış olan hastanın, depresif evrede tekrar şiddetli bir bölünme yaşaması risklidir. Bu durum, benliğin (ego) bir daha toparlanamayacağı bir hasara yol açabilir.
