Ses kısıklığı ve gırtlak kanserleri
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Gırtlak Kanseri Nedir ve Görülme Sıklığı Ne Kadardır?
Gırtlak kanseri, diğer organ kanserleri ile kıyaslandığında görülme oranı nispeten daha düşük olan bir kanser türüdür. Tüm kanser vakalarının yaklaşık %2-5'ini oluşturmaktadır. Hastalık genellikle 50'li yaşlardan sonra ortaya çıkma eğilimi gösterirken, 30 yaşın altındaki bireylerde görülme olasılığı %1'in altındadır.
Cinsiyet Faktörü ve Risk Değişimleri
İstatistiksel verilere göre gırtlak kanseri, erkeklerde kadınlara oranla 5 kat daha fazla görülmektedir. Ancak son yıllarda kadınlar arasındaki sigara tüketiminin artışına paralel olarak, kadınlarda gırtlak kanserine yakalanma oranlarında belirgin bir yükseliş gözlemlenmektedir.
Gırtlak Kanseri Nedenleri ve Risk Faktörleri
Gırtlak kanserinin oluşumundaki en temel etken tütün kullanımıdır. Sigaranın içeriğindeki nikotin doğrudan kanserojen olmasa da, içinde bulunan ve polisiklik aromatik hidrokarbon içeren rezidü katran yüksek derecede kanserojendir.
Risk faktörleri ve etkileri şu şekilde özetlenebilir:
- Tütün Kullanımı: En büyük risk faktörüdür. Sigara bırakıldıktan 5 yıl sonra risk azalmaya başlar; 10 yıl sonra ise hiç içmeyenlerle aynı seviyeye geriler.
- Alkol Tüketimi: Alkol, tütünün gırtlak ve yutak bölgesindeki kanserleşme sürecini hızlandırıcı bir etki yapar.
- Kombine Kullanım: Tütün ve alkolün birlikte kullanımı, kanser oluşumundaki en etkili nedendir. Bu alışkanlıklardan vazgeçmek, kanser oluşumunu kesinlikle önlemektedir.
Gırtlak Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Hastalığın en belirgin ve ilk şikayeti iyileşmeyen ses kısıklığıdır. Bu durum boğuk, kaba veya keskin bir ses tonu şeklinde kendini gösterebilir. Hastalığın ilerlemesiyle birlikte şu belirtiler tabloya eklenir:
- Yemek yerken yutkunma zorluğu ve boğaz ağrısı.
- Kulağa yansıyan ağrılar.
- İleri evrelerde nefes alma güçlüğü ve öksürük.
- Tükürük göllenmesi.
- Boyundaki lenf bezlerinde büyüme (ilk metastaz bölgesi boyun lenf dokusudur).
Ses Kısıklığı Ne Zaman Ciddiye Alınmalıdır?
Üst solunum yolu enfeksiyonları veya bağırma gibi ses zorlamaları sonrası oluşan ses kısıklıkları genellikle istirahat ve medikal tedavi ile düzelir. Ancak özellikle tütün kullanan bireylerde; ses kısıklığı inatçıysa, tedaviye direnç gösteriyorsa ve ses kalitesindeki bozulma giderek artıyorsa vakit kaybetmeden uzman bir doktora başvurulmalıdır.
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Günümüzde Kulak Burun Boğaz (KBB) muayeneleri modern endoskopik sistemler ile gerçekleştirilmektedir. Tanı sürecinde kullanılan teknolojiler şunlardır:
| Yöntem | Açıklama |
|---|---|
| 70 Derece Endoskop | Kamera sistemi ile gırtlak bölgesinin büyütülerek ekranda izlenmesini ve kaydedilmesini sağlar. |
| Stroboskopi | Ses tellerinin hareketini yavaşlatarak patolojilerin daha net görülmesine imkan tanır. |
| MRI (Emar) | Teşhis sürecinde yardımcı bir tetkik olarak kullanılır. |
Gırtlak Kanseri Tedavi Yöntemleri
Gırtlak kanserinde temel tedavi yöntemi cerrahidir. Tedavi başarısı ve hastanın yaşam kalitesi, hastalığın evresine göre değişiklik göstermektedir.
- Erken Evre Tedavisi: Bu aşamada yakalanan olgularda iyileşme şansı çok yüksektir. Parsiyel cerrahi ile gırtlağın sadece bir kısmı alınır ve nefes borusunun devamlılığı korunur.
- İleri Evre Tedavisi: Tüm gırtlak alınır ve boyun ön kısmından nefes borusuna delik açılır. Konuşma; ses protezleri veya mide havası yardımıyla sağlanır.
- Metastaz Kontrolü: Boyundaki metastazik lenf bezleri temizlenir.
- Radyoterapi: Hastalığın evresine bağlı olarak ameliyat sonrası ışın tedavisi uygulanabilir.
Erken teşhis, operasyon sonrası hastanın yaşam kalitesinin korunması açısından hayati önem taşımaktadır.
