Rahim Ağzı Kanseri Aşısı

Rahim Ağzı Kanseri (HPV) Aşısı Nedir?

Rahim ağzı kanseri aşısı, HPV (Human Papilloma Virus) enfeksiyonlarına karşı koruma sağlayan, canlı virüs içermeyen bir aşı türüdür. Bu özelliği sayesinde aşının hastalığa yol açma riski bulunmamaktadır. Temel amacı, vücut virüsle henüz temas etmeden bağışıklık kazanılmasını sağlamaktır.

Her aşıda olduğu gibi, bu aşının da virüse maruz kalmadan önce yapılması en yüksek koruyuculuğu sağlar. Örneğin, halihazırda genital siğili olan bir hastada aşı, mevcut virüs tipine karşı tedavi edici bir özellik göstermez; ancak aşının içeriğindeki diğer virüs tiplerine karşı koruma sağlamaya devam eder. Bu nedenle enfeksiyon varlığında dahi aşı uygulaması önerilmektedir. Önemli bir not olarak, bu aşı gebelik döneminde uygulanmaz.

Bağışıklık Sistemi ve HPV İlişkisi

Viral hastalıklarda olduğu gibi, HPV ile temas sonrası sürecin nasıl ilerleyeceği tamamen kişinin bağışıklık sisteminin gücüne bağlıdır. HPV’ye maruz kalan her bireyde mutlaka siğil veya kanser gelişeceği yönünde kesin bir kural yoktur. Bu noktada, aşı kampanyalarının ve stratejilerinin ülke bazında maliyet-fayda analizleri yapılarak değerlendirilmesi gerekir. Toplumun tamamının mı yoksa sadece risk gruplarının mı aşılanacağı konusu, aşı firmalarından bağımsız bilimsel çalışmalarla belirlenmelidir.

Türkiye’de HPV Aşısı Uygulaması ve Takibi

Ülkemizde aşının kullanımına dair resmi onay verilmiş olsa da, henüz devletin zorunlu aşı takviminde yer almamaktadır. Kişiler, kendi istekleri doğrultusunda ücretlerini karşılayarak aşıyı temin edebilirler. Aşı uygulaması hakkında bilinmesi gereken temel noktalar şunlardır:

• Aşılar genellikle 3 doz şeklinde uygulanır.
• Mevcut veriler ışığında korunma süresi 5 yıl olarak kabul edilmektedir; ancak devam eden çalışmalar bu sürenin daha uzun olabileceğini öngörmektedir.
• Aşı olunmuş olsa dahi, rutin Smear taramalarına düzenli olarak devam edilmesi hayati önem taşır.

HPV Aşı Çeşitleri ve Özellikleri

Günümüzde kullanılan iki temel aşı türü bulunmaktadır. Bu aşılar hedefledikleri virüs tiplerine ve uygulama yaşlarına göre farklılık gösterir.

1. 4’lü (Quadrivalan) HPV Aşısı (Gardasil)

Bu aşı, geniş kapsamlı koruma sağlamak amacıyla 9-26 yaş aralığındaki bireylere uygulanır. Tip 6, 11, 16 ve 18 suşlarına karşı etkilidir. Koruma sağladığı başlıca durumlar şunlardır:

• Serviks (rahim ağzı) kanseri,
• Vajinal ve vulvar kanserler,
• Kanser öncesi lezyonlar ve oluşumlar,
• Genital siğiller.

Uygulama Takvimi: 0, 2. ve 6. aylar şeklinde planlanır.

2. 2’li (Bivalan) HPV Aşısı (Cervarix)

Genellikle 10-25 yaş arası bireylere uygulanan bu aşı, en yüksek riskli suşlar olan Tip 16 ve 18'e karşı koruma sağlar. Odaklandığı alanlar şunlardır:

• Serviks (rahim ağzı) kanseri,
• Kanser öncesi oluşumlar.

Uygulama Takvimi: 0, 1. ve 6. aylar şeklinde planlanır.

Karşılaştırmalı HPV Aşı Tablosu