Pterjium Ve Cerrahisi (PETK)

Pterjium (Gözde Et Yürümesi) Nedir?

Pterjium, halk arasında "gözde et yürümesi" olarak bilinen, gözün genellikle buruna yakın olan iç tarafında (medyal) meydana gelen bir doku büyümesidir. Başlangıçta hafif damarlı bir yapı sergileyen bu doku, zamanla ilerleyerek gözün en ön tabakası olan kornea (saydam tabaka) üzerine doğru uzanır. Kornea, görme işlevinde kritik öneme sahip olan ve yaklaşık 42 diyoptrilik kırıcılık gücü bulunan bir tabakadır.

Pterjiumun Belirtileri ve Görme Üzerindeki Etkileri

Pterjium, sadece estetik bir sorun olmayıp göz sağlığını ve görme kalitesini doğrudan etkileyen bir rahatsızlıktır. Bu doku korneaya tutunduğunda, saydam tabakayı içe doğru çekerek korneanın şeklini bozar ve astigmatizma oluşumuna yol açar. Rahatsızlığın evrelerine göre görülen temel belirtiler şunlardır:

• Gözün iç tarafında belirginleşen et dokusu,
• Kaşınma, batma ve yabancı cisim hissi,
• Banyodan sonra veya tozlu ortamlarda artan göz kızarıklığı,
• Işığa karşı hassasiyet (fotofobi),
• Astigmatizma nedeniyle görme kalitesinde düşüş.

Pterjium ilerledikçe korneayı daha fazla çekerek gözlük numaralarının sık sık değişmesine neden olur. İleri olgularda ise doku, görme aksını tamamen kapatarak cerrahi ile düzeltilebilen geçici körlüğe sebebiyet verebilir.

Pterjium Neden Olur? Risk Faktörleri

Bu hastalık, gözün iç kısmındaki limbal kök hücre bozukluğu veya eksikliği ile ilişkilidir. Hastalığın ortaya çıkmasında iki temel faktör rol oynamaktadır:

1. Genetik Yatkınlık: Aile bireylerinde pterjium öyküsü olan kişilerde bu rahatsızlığın görülme olasılığı çok daha yüksektir.
2. Güneş Işınları (Ultraviyole): Göz kapakları ve kornea yapısı nedeniyle güneş ışınları gözün burun tarafında odaklanır. Bu bölgedeki yoğun ultraviyole maruziyeti, limbal kök hücre ölümlerini tetikler.

Kök hücreler bozulduğunda, konjonktiva (göz zarı) devreye girerek bu bölgeyi korumak amacıyla kornea dokusuna yapışır. Ancak bu savunma mekanizması amacını aşarak görmeyi tehdit eden pterjium dokusunu oluşturur.

Pterjium Tedavisi ve PETK Cerrahisi

Pterjiumun kesin tedavisi cerrahidir. Ancak nüks riskini minimize etmek için operasyonun tekniği büyük önem taşır. Sadece dokunun çıkarıldığı basit cerrahilerde nüks oranı %50 civarındayken, profesyonel tekniklerle başarı şansı %86-95 arasına yükselmektedir. Bu noktada, başarı oranını artırmak için PETK (Pterjium Eksizyonu Tur Konjonktivaplasti) cerrahisi tercih edilmektedir.

PETK Cerrahisi Nasıl Uygulanır?

PETK cerrahisi, lokal anestezi altında gerçekleştirilen ve titizlik gerektiren bir prosedürdür. Uygulama adımları şu şekildedir:

• Eksizyon: Pterjium dokusu konjonktivadan ayrıştırılarak çıkarılır.
• Temizleme: Kornea üzerine yapışmış olan kalıntılar TUR adı verilen özel bir cihazla titizlikle temizlenir.
• Greft Uygulaması: Üst kapağın altında bulunan yedek konjonktiva dokusu, çıkarılan alanın boyutuna uygun şekilde alınarak bölgeye nakledilir.
• Dikiş: Bölgeye dikilen dokuda eriyebilen dikişler kullanılırsa, sonradan dikiş alma işlemine gerek kalmaz.

Nüks Eden Pterjium Olgularında Yaklaşım

Daha önce ameliyat olmuş ancak hastalığı tekrarlamış kişilerde PETK cerrahisi en etkili seçeneklerden biridir. Cerrahın gerekli gördüğü durumlarda, nüksü önlemek amacıyla Mitomisin C adı verilen özel bir ilaç kullanılabilir. Bu ilaç, ilk kez ameliyat olacak hastalarda da tercih edilebilir. İlacın tek dezavantajı, iyileşme sürecini bir miktar uzatması ve birkaç gün süren batma hissine neden olmasıdır.

Ameliyat Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Başarılı bir operasyonun ardından iyileşme sürecinde hastaların şu hususlara dikkat etmesi önerilir:

Pterjium hastaları, ameliyat olsun ya da olmasın, gözlük numaralarındaki değişimleri takip etmek adına düzenli olarak uzman bir hekim tarafından kontrol edilmelidir.