Psikoterapi geçmişi yeniden düzenleyerek doyum verici bir şekilde yaşamamızı sağlar

Yetişkin İlişkilerinde Çocukluk Deneyimlerinin Rolü

Yetişkinlik döneminde kurduğumuz ikili ilişkiler, aslında çocukluk yaşantılarımızın sahnelendiği temel alanlardır. Bireyler, farkında olmasalar dahi etkileşimlerinde çocukken ebeveynleriyle kurdukları bağların bir yansımasını sergilerler. Bu durum, geçmişte öğrenilen ilişki modellerinin yetişkinlikte yeniden üretilmesine neden olur.

Eğer bir çocuk, ebeveynleriyle olan ilişkisinde; sevgiyi, koşulsuz kabulü, onayı ve şefkati deneyimlemişse, bu olumlu kazanımları yetişkinlikteki ilişkilerine de taşır. Ancak çocukluk yılları duygusal açıdan örseleyici ve acı verici yaşantılarla geçmişse, yetişkinlikteki bağlar bu travmaların ve örselenmişliğin tekrar tekrar yaratıldığı bir sahneye dönüşür.

Terk Edilme Korkusu ve Kısır Döngüler

Geçmişteki travmaların güncel ilişkilere etkisini bir örnekle açıklamak mümkündür. Çocukluk döneminde ebeveynlerinden biri tarafından terk edilmiş bir birey, yetişkinlikteki flört ilişkilerinde partnerine karşı yoğun bir kuşku besleyebilir. Bu güvensizlik hali, genellikle aşağıdaki süreçlerin yaşanmasına yol açar:

• Partnerin her an gideceğine dair duyulan aşırı kaygı,
• Bu kaygı nedeniyle sergilenen aşırı kıskançlık ve baskıcı tutumlar,
• Partnerin bu baskı sonucunda bunalarak ilişkiyi sonlandırması.

Sonuç olarak birey, en çok korktuğu durum olan terk edilmeyi kendi elleriyle hazırlar ve bu döngüye nasıl sebep olduğunu çoğu zaman fark edemez.

Neden Hep Aynı Senaryoları ve Benzer Partnerleri Seçeriz?

İlişkilerdeki en trajik nokta, çocukken ebeveynlerimiz tarafından yazılan bu senaryoları yetişkinlikte kendi kalemimizle yazmaya devam etmemizdir. Çoğu zaman farkında olmadan şu döngülerin içinde hapsoluruz:

1. Birbirinin benzeri olan kadınları veya erkekleri partner olarak seçmek.
2. Aynı senaryoları farklı kişilerle tekrar tekrar oynamak.
3. Geçmişteki bitmemiş meseleler nedeniyle aynı acıları yeniden yaşamak.

Bu durumun temel sebebi, geçmişten gelen duygusal alacaklarımızdır. Hayatımıza aldığımız kişilerde o bitmemiş meseleyi kapatmaya çalışsak da ebeveynlerin yol açtığı yaralar, bugünkü ilişkilerle tam olarak iyileştirilemez.

Geçmişin Etkilerinden Kurtulmak ve Farkındalık Kazançları

Çocuklukta sevilmemiş, önemsenmemiş veya olduğu gibi kabul edilmemiş bireyler, geçmişten her zaman alacaklı kalırlar. Bu döngüyü kırmanın yolu, geçmişin etkilerini şimdi ve buradaki ilişkilere taşımamayı seçmektir. Bu süreç şu adımları içerir:

Bu dönüşümü gerçekleştirmek kolay olmasa da farkındalık düzeyini artırarak geçmişin etkileriyle işlevsel bir şekilde başa çıkmak mümkündür.

Klinik Psikolog Fatoş Efe