Pnömotik Kompresyon Cihazı İşe Yarıyor mu?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Lenfödem Tedavisinde Pnömotik Kompresyon Cihazları Etkili mi?
Lenf yollarını etkileyen cerrahi operasyon geçiren her kadın, potansiyel bir lenfödem riski taşımaktadır. Yapılan araştırmalar, Amerika Birleşik Devletleri'nde her 8 kadından birinin meme kanserine yakalandığını ve koltuk altı ameliyatı uygulanan hastaların %15 ile %20'sinde lenfödem geliştiğini göstermektedir. Benzer şekilde, 15 milyon nüfuslu Avustralya'da sadece mastektomi sonrası gelişen lenfödem vakası sayısının 100.000 seviyesinde olduğu bilinmektedir.
Meme Cerrahisi Sonrası Lenfödem Görülme Sıklığı
Literatürde yer alan farklı çalışmalarda, meme cerrahisi sonrası lenfödem görülme sıklığı %5.5 ile %80 gibi geniş bir aralıkta bildirilmektedir. Bu oranlardaki belirgin farklılık, ödem tanımının bilimsel çevrelerde çok çeşitli şekillerde yapılmasına dayanmaktadır. Birçok hastada radikal mastektomiyi takiben farklı derecelerde şişlikler gözlemlenirken, ameliyat sonrası erken dönemde iki kol arasında 2 cm'lik bir fark oluşması kaçınılmaz kabul edilmektedir. Ayrıca, mastektomi operasyonundan tam 30 yıl sonra dahi ortaya çıkan lenfödem vakaları kayıtlara geçmiştir.
Pnömotik Kompresyon Uygulamalarında Basınç Tehlikesi
Pnömotik kompresyon cihazları üzerine yapılan incelemeler, bu cihazların 300 mmHg değerine kadar basınç uygulayabildiğini ortaya koymaktadır. Ancak insan vücudundaki yüzeyel lenf damarları oldukça küçük ve hassas bir yapıya sahiptir. Bu damarlar, 60 mmHg ve üzeri basınca maruz kaldıklarında hızla hasar görebilirler. Bu durum, lenf transportunu sağlayan kritik bağlantıların olumsuz etkilenmesine yol açar.
Cihaz Kullanımının Lenf Drenajı Üzerindeki Olumsuz Etkileri
Pnömotik kompresyon uygulamaları, sıvıyı omuz bölgesine doğru biriktirdiği için koltuk altı lenf bezlerinde aşırı yüklenmeye neden olur. Bu yüklenme sonucunda lenf bezleri görevini yerine getiremez hale gelir. Özellikle hastanın radyoterapi almış olması durumunda, lenf drenajı çok daha ciddi boyutlarda engellenmektedir.
Dr. Földi’nin Bulguları ve Protein Konsantrasyonu
Ünlü uzman Dr. Földi, pnömotik kompresyon uygulamalarının ekstremitelerdeki proteinleri uzaklaştırmadığını, sadece suyu tahliye ettiğini belirtmiştir. Suyun atılmasıyla birlikte dokular arası boşlukta (intersitisyum) protein konsantrasyonu artmaktadır. Bu durum, biyolojik olarak ödeme daha fazla yer açılmasına ve sorunun kronikleşmesine zemin hazırlamaktadır.
| Parametre | Pnömotik Kompresyonun Etkisi |
|---|---|
| Sıvı Tahliyesi | Sadece suyu uzaklaştırır |
| Protein Durumu | Proteinleri atmaz, konsantrasyonu artırır |
| Lenf Damarları | 60 mmHg üzeri basınçta hasar riski taşır |
| Koltuk Altı Bölgesi | Lenf bezlerinde aşırı yüklenmeye sebep olur |
Sonuç ve Tıbbi Uyarı
Günümüzde lenfödem tedavisi için önerilen ve birçok sağlık kuruluşunda yaygın olarak kullanılan pnömotik kompresyon cihazlarının, lenfödemi azaltmada gerçek bir etkisinin bulunmadığı saptanmıştır. Aksine, tıbbi araştırmalar bu cihazların lenfatik sisteme zarar verebileceğini açıkça ortaya koymaktadır.
Mine POLAT
Fizyoterapist / Lenfödem Terapisti
Kaynakça:
- Mastektomi sonrasında gelişen lenfödemde fizyoterapinin etkinliği - Dr. Fzt. Yeşim BAKAR
- Meme kanseri tedavisinde modifiye radikal mastektomi sonrasında gelişen lenfödem: insidans ve risk faktörleri - A. Kebudi, M. Uludağ, G. Yetkin, B. Çitgez, A. İşgör
