PI-RADS Nedir? PI-RADS 3, 4 ve 5 Ne Anlama Gelir?
PI-RADS Nedir? PI-RADS 3, 4 ve 5 Ne Anlama Gelir?
Prostat MR’ı yaptıran birçok hasta, raporunda yer alan PI-RADS skorunu gördüğünde bunun ne anlama geldiğini merak etmektedir. Özellikle PSA yüksekliği veya prostat kanseri şüphesi nedeniyle yapılan multiparametrik prostat MR’larında PI-RADS değerlendirmesi önemli bir yer tutmaktadır.
PI-RADS skoru, prostat içerisinde görülen bir alanın klinik olarak anlamlı prostat kanseri taşıma olasılığını standart bir şekilde ifade etmek amacıyla geliştirilmiştir. Ancak PI-RADS skoru tek başına kanser tanısı koydurmaz ve mutlaka diğer klinik bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.
PI-RADS Nedir?
PI-RADS, İngilizce adıyla Prostate Imaging Reporting and Data System ifadesinin kısaltmasıdır.
Bu sistem, multiparametrik prostat MR’ında saptanan bulguların standart bir şekilde değerlendirilmesi ve raporlanması amacıyla geliştirilmiştir.
PI-RADS sayesinde farklı radyologlar ve ürologlar arasında ortak bir değerlendirme dili oluşturulması hedeflenmiştir.
PI-RADS Skoru Neyi Gösterir?
PI-RADS skoru, MR’da görülen bir lezyonun klinik olarak anlamlı prostat kanseri olma olasılığını ifade eder.
Skorlama sistemi 1 ile 5 arasında değişmektedir.
Skor yükseldikçe klinik olarak anlamlı prostat kanseri görülme olasılığı artmaktadır.
Ancak yüksek PI-RADS skoru kesin kanser anlamına gelmediği gibi, düşük PI-RADS skoru da kanser olasılığını tamamen ortadan kaldırmaz.
PI-RADS 1 Ne Anlama Gelir?
PI-RADS 1, klinik olarak anlamlı prostat kanseri açısından çok düşük olasılığı ifade eder.
Bu durumda MR incelemesinde prostat kanserini düşündüren bir bulgu saptanmamıştır.
PI-RADS 2 Ne Anlama Gelir?
PI-RADS 2, klinik olarak anlamlı prostat kanseri olasılığının düşük olduğunu gösterir.
MR’da görülen bazı değişiklikler mevcut olabilir ancak bunlar genellikle iyi huylu nedenlerle ilişkilidir.
PI-RADS 3 Ne Anlama Gelir?
PI-RADS 3, belirsiz veya orta düzey risk anlamına gelir.
Bu skor, prostat MR raporlarında en zor yorumlanan kategorilerden biridir.
PI-RADS 3 lezyonlarında:
* Kanser bulunabilir
* Kanser bulunmayabilir
Bu nedenle biyopsi kararı yalnızca PI-RADS skoruna göre verilmez.
Karar verilirken:
* PSA düzeyi
* PSA yoğunluğu
* Hastanın yaşı
* Aile öyküsü
* Parmakla prostat muayenesi bulguları
* Lezyonun boyutu ve yeri
birlikte değerlendirilir.
PI-RADS 4 Ne Anlama Gelir?
PI-RADS 4, klinik olarak anlamlı prostat kanseri olasılığının yüksek olduğunu gösterir.
Bu gruptaki hastalarda ileri değerlendirme gereksinimi daha sık ortaya çıkmaktadır.
Birçok durumda biyopsi planlaması gündeme gelebilir.
Ancak PI-RADS 4 lezyonlarının tamamı kanser değildir.
Kesin tanı için histopatolojik değerlendirme gereklidir.
PI-RADS 5 Ne Anlama Gelir?
PI-RADS 5, klinik olarak anlamlı prostat kanseri açısından çok yüksek olasılığı ifade eder.
Bu skor, MR’da prostat kanseri açısından oldukça şüpheli bulgular bulunduğunu göstermektedir.
Ancak yine de kesin tanı yalnızca biyopsi ile konulabilir.
MR görüntüleri kanser şüphesini gösterebilir ancak kanser tanısını doğrulayan yöntem biyopsidir.
PI-RADS Skoru Tek Başına Yeterli midir?
Hayır.
PI-RADS skoru önemli bir değerlendirme aracıdır ancak tek başına karar vermek için yeterli değildir.
Değerlendirmede ayrıca:
* PSA düzeyi
* PSA yoğunluğu
* Serbest PSA oranı
* Hastanın yaşı
* Aile öyküsü
* Parmakla prostat muayenesi bulguları
da dikkate alınmalıdır.
PI-RADS Sonrası Biyopsi Gerekli midir?
Her PI-RADS lezyonu biyopsi gerektirmez.
Biyopsi kararı kişiye özel olarak verilmelidir.
Bazı hastalarda takip yeterli olabilirken, bazı hastalarda prostat biyopsisi önerilebilir.
Özellikle şüpheli lezyonların bulunduğu durumlarda MR görüntüleri hedef alınarak MR füzyon prostat biyopsisi planlanabilmektedir.
Sonuç
PI-RADS sistemi, multiparametrik prostat MR’ında saptanan lezyonların değerlendirilmesinde kullanılan standart bir raporlama yöntemidir. PI-RADS skoru yükseldikçe klinik olarak anlamlı prostat kanseri olasılığı artmaktadır.
Bununla birlikte PI-RADS skoru tek başına kanser tanısı koydurmaz. Sonuçlar PSA değerleri, muayene bulguları ve diğer klinik verilerle birlikte değerlendirilmelidir. Gerektiğinde ise kesin tanı için prostat biyopsisi planlanabilir.
