Pediatrik Polipli Kronik Sinüzit Tedavisinde Endoskopik Sinüs Cerrahisinin Uzun Dönem Değerlendirmesi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Pediatrik ve Erişkin Gruplarda ESC Başarı Oranları
Polipli kronik sinüzit tedavisinde uygulanan endoskopik sinüs cerrahisi (ESC), genel literatürde %70 ile %98 arasında değişen yüksek başarı oranlarına sahiptir. Ancak bu başarı oranı, astımlı olgularda %50 seviyelerine kadar düşebilmektedir. Yapılan çalışmalar, cerrahi sonrası 6. ay sonuçları baz alındığında pediatrik yaş grubundaki başarı oranlarının, erişkin ve geriatrik gruplara göre anlamlı derecede düşük olduğunu göstermektedir.
Özellikle 6 yaş altındaki çocuklarda cerrahi başarının anlamlı derecede kötü olduğu saptanmıştır. Bu durumun temel nedenleri arasında çocuklarda sık görülen üst solunum yolu enfeksiyonlarına bağlı sinüs mukozasında ödem, cerrahi sahanın dar olması ve poliklinik şartlarında postoperatif pansuman zorlukları yer almaktadır. Bazı uzmanlar, bu riskler nedeniyle 7 yaş altındaki çocuklara cerrahi müdahale yapılmamasını savunmaktadır.
Çocuklarda ESC Sonrası İdeal Takip Süresi Araştırması
Erişkinlerde cerrahiden yaklaşık 1,5 yıl sonra sağlıklı bir epitelizasyon oluştuğunda rekürrens (nüks) riski nadirdir ve bu süre standart takip süresi kabul edilir. Ancak çocukluk çağı sinüzitindeki farklı patolojik süreçler, bu yaş grubu için ideal takip süresinin yeniden değerlendirilmesini gerektirmiştir. Bu amaçla planlanan retrospektif çalışmada, BT (BT) görüntüleri ve endoskopik bulgular eşliğinde ideal takip süresi analiz edilmiştir.
Çalışma kapsamında 5-15 yaş aralığındaki 88 olgu iki ana gruba ayrılmıştır:
- USP Grubu: Tek taraflı sinüzit ve antrokoanal polibi olan 37 olgu.
- BSP Grubu: İki taraflı sinüzit ve polibi olan 51 olgu.
- Kontrol Grubu: Karşılaştırma amacıyla sürece dahil edilen 33 erişkin hasta.
Yaşa Göre Cerrahi Yaklaşım ve Uygulama Prensipleri
Çalışmada tüm operasyonlar genel anestezi altında aynı cerrah tarafından gerçekleştirilmiştir. İki taraflı sinüzit (BSP) grubunda cerrahi yöntem, hastanın yaşına göre şu şekilde belirlenmiştir:
| Yaş Grubu | Uygulanan Cerrahi Yöntem |
|---|---|
| 10 Yaş Altı | Polipektomi |
| 10 - 13 Yaş Arası | Anterior etmoidektomi, osteomeatal kompleks, fontanel ve nazofrontal kanal açılması |
| 13 Yaş Üstü | Total sinüsektomi |
Tek taraflı sinüzit (USP) olgularında ise rekürrens ihtimalini düşürmek amacıyla yaşa bakılmaksızın daha kapsamlı bir yaklaşım sergilenmiştir. Bu hastalarda maksiller sinüsün membranöz kısmı açılmış ve polip tabanını içerecek şekilde maksiller sinüs mukozası alınmıştır.
Postoperatif Tedavi ve Klinik Sonuçlar
Ameliyat sonrası dönemde tüm hastalara 3 ay boyunca düşük doz makrolid tedavisi uygulanmıştır. Alerjik olgular ise ek olarak antialerjik ilaçlar ve topikal steroidler ile desteklenmiştir. İyileşme süreci; BT bulguları, rinoskopik veriler, alerji faktörleri ve nazal belirtiler üzerinden takip edilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre iyileşme süreçleri şu şekildedir:
- BSP Grubu: Cerrahiden sonraki ilk yılda hastaların sadece %50'sinde iyileşme görülürken, istatistiksel olarak anlamlı iyileşme ancak 4 yıllık takip süreci sonunda kaydedilmiştir.
- USP Grubu: Postoperatif 1. yılın sonunda, iki taraflı sinüzit grubuna göre çok daha hızlı ve anlamlı bir iyileşme saptanmıştır.
- Erişkin Grubu: Erişkin hastaların büyük çoğunluğunda 1. yılın sonunda anlamlı iyileşme elde edilmiştir.
Semptomlarda Düzelme Oranları
Genel semptom iyileşmesi hastaların %90'ında görülürken, bazı spesifik belirtilerde başarı oranları daha yüksektir. Burun tıkanıklığı ve kafada ağırlık hissi %95 oranında düzelme gösterirken, burun akıntısı %70 oranında iyileşmektedir. Burun akıntısının devam etme nedeni, çocuklarda %40 oranında görülen rinit faktörüne bağlanmaktadır.
Sonuç olarak, çocuklarda sinüs mukozasının stabilizasyonu ve tekrarlayan enfeksiyonlar nedeniyle, cerrahi sonrası takip süresinin erişkinlere oranla çok daha uzun tutulması gerektiği anlaşılmaktadır.
