OMURİLİK FELCİ NEDİR NASIL OLUŞUR
- Omurilik felci, travmatik kazalar veya hastalıklar sonucu omurilikte oluşan baskı nedeniyle beyin ile organlar arasındaki sinirsel iletişimin kesilmesiyle meydana gelir.
- Hasarın boyun bölgesinde olması tetraplejiye, boyun altı seviyelerde olması ise paraplejiye yol açarak vücudun farklı bölümlerinde hareket ve his kaybına neden olur.
- Omurilik dokusu kendini yenileyemese de omurga şoku sonrası ilk 6 ayda belirgin iyileşmeler görülebilir ve tam kesi olmayan durumlarda iyileşme süreci 2 yıla kadar devam edebilir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Omurilik Felci: Nedenleri, Etkileri ve İyileşme Süreci Hakkında Kapsamlı Rehber
Omurilik işlevleri, omurga ve omurilik anatomisinde belirtilen hayati görevlerin çeşitli nedenlerle sekteye uğraması sonucu kaybedilebilir. Omuriliğin işlevini yitirmesi için hastalık veya travmaya bağlı olarak bir baskıya maruz kalması gerekir. Bu baskı neticesinde hasar gören bölgeler, sinirsel iletim görevini yerine getiremez hale gelir. Bir başka deyişle, beyin ile organlar arasındaki irtibat, hasarın meydana geldiği bölge ve altındaki seviyelerde tamamen veya kısmen kesilir.
Omurilik Felcinin Temel Sebepleri
Omurilik felci genel olarak iki ana kategori altında incelenmektedir: Travmatik faktörler ve patolojik hastalıklar.
A. Travmatik Nedenler
Aniden meydana gelen ve omurga yapısına zarar veren dış etkenler şunlardır:
- Trafik Kazaları
- Yüksekten Düşmeler
- Sportif Yaralanmalar (Özellikle sığ suya balıklama atlama vb.)
- Ateşli Silah Yaralanmaları
- İş Kazaları
- Doğal Afetler
B. Hastalıklar ve Patolojik Durumlar
Omuriliğin içinde, çevresinde veya omurgada gelişen bir hastalığın sinir dokusunu sıkıştırması, baskılaması veya zedelemesi sonucu felç tablosu oluşabilir. Bu hastalık grupları şunlardır:
| Hastalık Grubu | Açıklama |
|---|---|
| Urlar (Tümörler) | Omurga-omurilik bölgesinde oluşan kitlelerin sinir dokusuna baskı yapması. |
| Enfeksiyonlar | Omurga veremi (pott), menenjit gibi hastalıkların omuriliği deforme etmesi. |
| Yumuşak Doku Hastalıkları | İleri derece fıtıklar ve omurgayı çevreleyen bağ doku (ligaman) deformasyonları. |
Omurilik Felcinin Vücut Üzerindeki Etkileri
Hasarın meydana geldiği bölgeye göre felcin etkileri ve isimlendirilmesi değişiklik gösterir:
- Tetraplegia (Tetrapleji): Omuriliğin boyun bölgesinden zedelenmesi durumudur. Kolların hareketi, gövde hissi ve bacakların hareketi tamamen yok olur. Kişi nefes alma ve öksürmede güçlük çeker. Yüz, boyun, omuzlar ve kollar hissedilebilirken, gövde ve bacaklarda his kaybı yaşanır.
- Parapleji: Genellikle boyun altındaki seviyelerde meydana gelen zedelenmelerdir. Temel olarak bacakların hareket ettirilememesi ile karakterizedir; ancak hasarın seviyesine göre etkileri farklı kategorilerde değerlendirilir.
Omurilik Zedelenmesi Sonrası İyileşme Mümkün mü?
Omurilik dokusu zedelendikten sonra kendiliğinden tedavi edilemez ve yeniden büyüme özelliği göstermez. Ancak, "omurga şoku" evresi atlatıldıktan sonra bazı iyileşmeler gözlemlenebilir.
Omurga Şoku Nedir? Her omurilik zedelenmesinden hemen sonra ortaya çıkan, omuriliğin çalışmasını durdurduğu ve kişinin hareket edemediği geçici bir dönemdir. Bu süreç birkaç saatten 6 haftaya kadar sürebilir. Şok esnasında hasarın gerçek boyutunu saptamak oldukça zordur.
İyileşme Süreci ve Zamanlama:
- İlk 6 Ay: Şişme, kanama ve doku hasarı (çürüme) sona erdiğinde en belirgin iyileşmeler genellikle ilk 6 ay içinde gerçekleşir.
- 2 Yıla Kadar Süreç: Eğer omurilik tamamen kopmadıysa (tam kesi değilse), kişi zedelenme tarihinden itibaren 2 yıla kadar iyileşme belirtileri gösterebilir.
- Zaman Faktörü: Aradan ne kadar çok zaman geçerse, fonksiyonel iyileşme şansı o kadar azalır.
- Hastalığa Bağlı Durumlar: Eğer felç bir hastalık veya tümör baskısı sonucu oluşmuşsa, baskının ortadan kaldırılmasıyla tamamen iyileşme ihtimali mevcuttur.
