OKB

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nedir?

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), bireyin günlük yaşamını kısıtlayan, kontrol edilemeyen takıntılı düşünceler ve bu düşünceleri yatıştırmak için sergilenen tekrarlayıcı davranışlar bütünüdür. Birçok insan hayatı boyunca çeşitli konularda endişe veya evham duyabilir; ancak bu duygular günlük rutinleri aksatmadığı sürece normal kabul edilir. Bu endişeler baş edilemez bir boyuta ulaştığında ve takıntılı bir hal aldığında ise OKB tablosu ortaya çıkmaktadır.

Bu rahatsızlık temel olarak iki ana unsurdan oluşur: obsesyon ve kompülsiyon. Kişinin zihnine gelen, mantık dışı bulmasına rağmen engel olamadığı ve yoğun kaygı uyandıran düşüncelere obsesyon denir. Bu kaygıyı ortadan kaldırmak amacıyla başvurulan, tekrarlayan ve yenileyen eylemler ise kompülsiyon olarak tanımlanmaktadır.

OKB Görülme Sıklığı ve Demografik Yapı

Araştırmalar, obsesif kompulsif bozukluğun toplumdaki her 100 kişiden 2-3’ünde görüldüğünü saptamıştır. Genellikle ergenlik döneminde ve 20-30’lu yaşlarda başladığı gözlemlense de, okul öncesi çocuklar dahil olmak üzere her yaş grubunda ortaya çıkabilmektedir. Cinsiyet faktörü ele alındığında ise bu durumun kadınlarda daha sık görüldüğü bilinmektedir.

Yaygın Obsesyon Belirtileri Nelerdir?

Obsesyonlar, kişinin zihninde istemsizce oluşan ve yoğun stres yaratan fikir veya dürtülerdir. En sık karşılaşılan obsesyon belirtileri şunlardır:

• Yoğun şekilde pislik veya mikrop bulaşmasından korkma,
• Başkasına zarar vermekten duyulan endişe,
• Hata yapmaktan ve rezil olmaktan korkma,
• Takıntı boyutuna ulaşan dini içerikli düşünceler ve günahkar olma korkusu,
• Aşırı simetri ve kusursuzluk ihtiyacı,
• Sürekli kuşku duyma ve güven ihtiyacı hissetme.

Yaygın Kompülsiyon Belirtileri Nelerdir?

Kompülsiyonlar, obsesyonların yarattığı kaygıyı azaltmak için gerçekleştirilen ritüellerdir. Yaygın olarak görülen kompülsif davranışlar şunlardır:

• Tekrar tekrar el yıkama, duş alma veya vücudunu temizleme,
• Mikrop kapma korkusuyla el sıkışmamak veya kapı kollarına dokunmamak,
• Kilit ve ocak gibi güvenliği ilgilendiren eşyaları sürekli kontrol etme,
• Rutin işleri yaparken içinden veya yüksek sesle sayı sayma,
• Belirli kelimeleri, duaları veya cümleleri sürekli tekrarlama,
• Günlük işleri belirli bir sayı düzenine göre gerçekleştirme.

Obsesif Kompulsif Bozukluğun Nedenleri

OKB'nin ortaya çıkmasında tek bir nedenden ziyade, farklı faktörlerin birleşimi rol oynamaktadır. Hastalığın temel nedenleri şu başlıklar altında toplanabilir: