Obezite Nedir? Hayatımızı Nasıl Etkiler?
- Obezite ve özellikle morbid obezite, vücutta aşırı yağ birikimiyle karakterize olan ve yaşam süresini kısaltan kronik bir hastalıktır.
- Bu durum bireylerde hareket kısıtlılığı ve sosyal izolasyon gibi günlük yaşam zorluklarının yanı sıra diyabet, hipertansiyon ve kanser gibi ciddi sağlık risklerine yol açar.
- Obezite cerrahisi için temel kriter, Vücut Kitle İndeksi'nin belirli eşiklerin üzerinde olması ve diğer kilo verme yöntemlerinin başarısızlıkla sonuçlanmasıdır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Obezite ve Morbid Obezite Kavramı
Obezite, genel bir tanımla vücutta sağlığı bozacak ölçüde aşırı yağ birikimi olarak ifade edilmektedir. Ancak tıbbi açıdan çok daha kritik bir boyutu olan morbid obezite, kişinin sağlığını ciddi şekilde bozan ve beraberinde getirdiği hastalıklar nedeniyle yaşam süresini kısaltan ileri derece şişmanlık halidir.
Morbid obezite; ailesel, sosyo-kültürel, çevresel ve davranışsal birçok faktörün birleşimiyle ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Bu durum sadece fiziksel bir sorun değil; aynı zamanda fizyolojik, psikolojik ve ekonomik problemlere yol açan karmaşık bir süreçtir. Özetle morbid obezite, şişmanlığın hayati tehlike arz edecek seviyeye ulaşmasıdır.
Obezitenin Sosyal ve Günlük Yaşam Üzerindeki Etkileri
Obezite ile mücadele eden bireyler, sadece sağlık sorunlarıyla değil, aynı zamanda sosyal ve psikolojik zorluklarla da karşı karşıya kalmaktadır. Obez kişilerin günlük yaşam kalitesini düşüren unsurlar şunlardır:
- Psikolojik ve sosyal huzur açısından yüksek risk altındadırlar.
- Sosyal izolasyon ve toplumdan soyutlanma gibi durumlar yaşanabilir.
- Hareket kısıtlılığı nedeniyle günlük işleri yerine getirmek günden güne zorlaşır.
- Fiziksel aktivite sırasında çabuk yorulma ve soluk soluğa kalma durumu gözlemlenir.
- Toplu taşıma araçlarındaki veya otomobillerdeki koltuklara sığmakta güçlük çekilir.
- Kişisel bakım ve hijyen ihtiyaçlarını karşılamak zorlaşır.
Obezite ile İlişkili Sağlık Riskleri
Morbid obezite, vücudun hemen her sistemini olumsuz etkileyerek çeşitli hastalıkların oluşma riskini artırır. Bu kapsamda obez bireylerin karşı karşıya olduğu başlıca sağlık sorunları şunlardır:
| Hastalık Kategorisi | Risk Altındaki Rahatsızlıklar |
|---|---|
| Metabolik ve Endokrin | Şeker hastalığı (Diyabet), Kısırlık |
| Kardiyovasküler | Yüksek tansiyon (Hipertansiyon) |
| Solunum Sistemi | Uyku apnesi, Astım |
| Sindirim Sistemi | Reflü hastalığı |
| Kas ve İskelet | Eklem problemleri |
| Onkolojik Riskler | Meme, rahim ve kalın bağırsak kanseri |
| Psikolojik ve Diğer | Depresyon, mesane problemleri, idrar tutamama |
Obezite Cerrahisi İçin Hasta Seçim Kriterleri
Obezite tedavisinde cerrahi müdahale kararı, belirli tıbbi kriterlere dayanmaktadır. Bu kriterler yaş gruplarına göre farklılık göstermektedir.
18 Yaş ve Üzeri Yetişkinlerde Cerrahi Şartlar
Yetişkin bireylerde cerrahi operasyon düşünülebilmesi için aşağıdaki şartların karşılanması gerekir:
- Vücut Kitle İndeksi (VKİ) değerinin 40’ın üzerinde olması veya 35-40 arasında olup eşlik eden ek bir hastalığın bulunması.
- Obezite durumunun uzun süredir devam ediyor olması.
- Kilo artışına neden olan herhangi bir hormonal hastalığın bulunmaması.
- Daha önce uygulanan diyet ve benzeri kilo verme yöntemlerinde başarısız olunması.
- Alkol ve ilaç bağımlılığının bulunmaması.
12-17 Yaş Arası Gençlerde Cerrahi Şartlar
İstatistiksel verilere göre, 12-17 yaş grubunda obez olan çocukların %80’inden fazlası yetişkinlik döneminde de obez kalmaktadır. Bu nedenle, belirli merkezler aşağıdaki özel şartlar dahilinde bu yaş grubuna da cerrahi önermektedir:
- VKİ değerinin 50’nin üzerinde olması ya da 40’ın üzerinde olup yandaş hastalıkların eşlik etmesi.
- Bireyin iskelet gelişiminin tamamlanmış olması.
- Yapılacak işlemi kavrayabilecek ve operasyon sonrası sürece uyum sağlayabilecek bilinç seviyesine sahip olunması.
- Süreci her aşamada destekleyecek bir aile yapısının bulunması.
