Obezite Nedir?

Çağımızın Küresel Sorunu: Obezite Nedir?

Obezite, vücutta pek çok ek hastalığın oluşmasına zemin hazırlayan kritik bir sağlık sorunudur. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, son yüzyılda obez birey sayısı iki kat artış göstermiştir. Günümüzde bu sorun sadece yetişkinleri değil, 5 yaşından küçük çocukları dahi etkilemekte; gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde hızla yayılmaktadır. Görülme sıklığı ve yol açtığı ölümcül hastalıklar dikkate alındığında, obezite modern çağın en önemli hastalığı olarak kabul edilmektedir.

Obezitenin Nedenleri Nelerdir?

Obezitenin ortaya çıkmasında pek çok faktör rol oynasa da en temel iki neden; yüksek kalorili beslenme ve hareketsiz yaşam tarzıdır. Fiziksel aktivitenin yetersiz olduğu ve kalori alımının denetlenmediği durumlarda obezite kaçınılmaz hale gelmektedir. Özellikle "modern yaşam tarzı" olarak adlandırılan metropol hayatı, bu sağlık sorununa uygun bir zemin hazırlamaktadır.

Obezitenin nedenleri genel olarak şu başlıklar altında toplanabilir:

• Aşırı ve yüksek kalorili beslenme alışkanlıkları
• Hareketsiz yaşam (egzersiz ve spor eksikliği)
• Genetik ve fizyolojik etmenler
• Psikolojik faktörler ve çevresel etkiler
• Bazı ilaçların kullanımı
• Sık uygulanan ve düşük enerjili (şok) diyetler
• Yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi
• Sosyal ve kültürel faktörler

Obezite Nasıl Hesaplanır? (Vücut Kitle İndeksi)

Dünya genelinde obezite teşhisi ve sınıflandırılması için Vücut Kitle İndeksi (VKİ) metodu kullanılmaktadır. Bu hesaplama yöntemi, bireyin kilosunun, boy uzunluğunun karesine bölünmesi prensibine dayanır. Elde edilen sonuç, kişinin kilo kategorisini belirlemede temel kriterdir.

Obezite Tedavi Yöntemleri

Obezite tedavisinde en kritik aşama, hastalıktan korunmaktır. Çocukluk döneminde başlaması gereken bu korunma süreci, sağlıklı beslenme alışkanlıkları ve düzenli fiziksel aktivitelerden oluşur. Obezite hastası olan bireylerin profesyonel destek alması hayati önem taşır. Tedavi süreci; hekim, diyetisyen, psikolog ve fizyoterapistten oluşan multidisipliner bir ekiple yürütülmelidir. Temel amaç, ideal kilo oranına ulaşmak ve sürdürülebilir bir beslenme düzeni oluşturmaktır.

1. Diyet Tedavisi

Bu tedavide asıl hedef, günlük alınan kalori miktarını azaltmaktır. Metabolizma hızı, yaş, cinsiyet ve yaşam tarzı kişiden kişiye farklılık gösterdiği için diyet programları tamamen kişiye özel planlanmalıdır. Bu sürecin bir uzman eşliğinde yönetilmesi başarının anahtarıdır.

2. Egzersiz Tedavisi

Sağlıklı bir yaşam ve obezite ile mücadele için spor ve egzersiz vazgeçilmezdir. Egzersiz programı diyetle desteklendiğinde maksimum fayda sağlar. Kişinin fiziksel durumuna uygun ve profesyonel yardımla planlanan aktiviteler, yaşamın bir parçası haline getirilmelidir.

3. Davranış Değişikliği Tedavisi

Bireyin hatalı beslenme alışkanlıklarını değiştirmeyi hedefleyen bu sürecin basamakları şunlardır:

4. İlaç Tedavisi

Diğer yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda veya Vücut Kitle İndeksi 30’un üzerinde olan kişilerde ilaç tedavisine başvurulabilir. Ayrıca VKİ değeri 27’nin üzerinde olup; uyku apnesi, diyabet veya hipertansiyon gibi ek hastalığı olanlar da bu kapsama girer. İlaçlar mutlaka hekim gözetiminde kullanılmalıdır.

Obezite Ameliyatları (Cerrahi Tedavi)

Obezite cerrahisi, VKİ değeri 40’ın üzerinde olan veya 35’in üzerinde olup yandaş hastalıkları bulunan bireylere uygulanır. Bu operasyonların amacı; kilo kaybını sağlamak, ek hastalıkları iyileştirmek ve yaşam kalitesini artırmaktır. Diğer yöntemlerle sonuç alamayan ve cerrahiye engeli bulunmayan hastalar için laparoskopik yöntemle şu işlemler uygulanabilir:

• Tüp Mide (Sleeve Gastrektomi)
• Gastrik Bypass
• Biliopankreatik Diversiyon (BPD)
• Duodenal Switch
• SADI-S