Obezite Cerrahisi Hakkında Herşey
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Obezite Nedir ve Nasıl Tanımlanır?
Obezite, günümüzde hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerin karşı karşıya kaldığı en kritik sağlık sorunlarından biri olarak kabul edilmektedir. Teknik olarak obezite, vücuttaki fazla yağ kitlesi oranının ideal seviyelerin üzerine çıkması durumudur. Bir kişide obezite varlığından söz edebilmek için vücut ağırlığındaki yağ oranının erkeklerde yüzde 25, kadınlarda ise yüzde 30’un üzerine çıkmış olması gerekir.
Obeziteye Neden Olan Temel Faktörler
Obezite sorununun ortaya çıkmasında tek bir nedenden ziyade, birbiriyle ilişkili pek çok farklı faktör rol oynamaktadır. Kişinin yaşam kalitesini ve sağlığını doğrudan etkileyen bu etkenler şu şekilde sıralanabilir:
- Aşırı ve hatalı beslenme düzenine sahip olmak
- Fiziksel aktivite yetersizliği ve hareketsiz yaşam
- Yaş, cinsiyet ve genetik etkenler
- Eğitim seviyesi, iktisadi durum ve yaşam kalitesi
- Hormonal ve metabolik etkenler ile psikolojik sorunlar
- Sıklıkla uygulanan düşük enerjili perhizler
- Sigara ve alkol tüketimi
- Antidepresan gibi birtakım ilaçların kullanımı
- Doğum sayısı ve doğumlar arasındaki süre
Obezitenin Yol Açtığı Sağlık Sorunları
Obezite sadece estetik bir sorun değil, beraberinde birçok kronik hastalığı getiren ciddi bir klinik tablodur. Obezitesi olan bireylerde rastlanma riski yüksek olan hastalıklar şunlardır:
| Metabolik ve Sistemik Hastalıklar | Fiziksel ve Ruhsal Sorunlar |
|---|---|
| İnsülin direnci ve Tip 2 diyabet | Uyku apnesi ve nefes almada zorluk |
| Hipertansiyon ve Koroner arter hastalığı | Osteoartrit ve kas-iskelet sistemi sorunları |
| Karaciğer yağlanması ve Safra kesesi hastalıkları | Ruhsal problemler ve yeme bozuklukları |
| Felç ve Metabolik sendrom | Deri ve mantar enfeksiyonları |
| Bazı kanser türleri | Aşırı kıllanma ve adet düzensizlikleri |
Bunlara ek olarak, obezite hastalarında cerrahi girişimlerde risklerin artması ve gebelik komplikasyonları gibi durumlar da sıkça gözlemlenmektedir.
Obezite Tedavi Yöntemleri
Çok sayıda ciddi sağlık problemi ile karşı karşıya bırakan obezitenin tedavisinde modern tıpta beş ana grup altında toplanan yöntemler uygulanmaktadır:
1. Tıbbi Beslenme (Diyet) Tedavisi
Obezitede diyet programı mutlaka kişiye özgü olarak hazırlanmalıdır. Tedavinin temel hedefi, enerji açığı oluşturarak vücut yağ depolarında azalma sağlamaktır. Bu süreçte kas ve hayati organlarda hücre kaybı yaşanmaması; vitamin, mineral ve elektrolit dengesinin korunması esastır.
2. Egzersiz Tedavisi
Egzersiz süreci, kalp ve solunum kontrolleri yapıldıktan sonra başlar. Başlangıçta haftada 3-5 gün, 30-45 dakikalık orta dereceli aktiviteler tercih edilir. Basit egzersizlerle başlayan süreç, zamanla dereceli olarak artırılır.
3. Farmakolojik Tedavi
Obezite tedavisinde kullanılan ilaçlar her hasta için uygun değildir. Bu tür destekleyici ilaçların mutlaka doktor tavsiyesi ve kontrolünde kullanılması gerekmektedir.
Obezite Cerrahisi (Bariatrik Cerrahi) Nedir?
Obezite, her zaman sadece diyet, egzersiz veya ilaçla kontrol altına alınamayabilir. Bu yöntemlerle verilen kiloların geri alınma riski bulunmaktadır. Obezite cerrahisi, cerrahi girişimler yoluyla obezite sorununun ortadan kaldırılmasını hedefleyen en etkili yöntemdir.
Eski Yunancada ağırlık anlamına gelen "baros" sözcüğünden türetilen bariatrik cerrahi, mide hacminin küçültülmesi veya yiyeceklerin emiliminin engellenmesi (malabsorsiyon) prensiplerine dayanır. Bu cerrahiye başvurabilmek için obezite süresinin 5 yıldan fazla, hastanın yaşının ise 20 ile 60 arasında olması gerekmektedir.
Obezite Cerrahisinde Kullanılan Yöntemler
Cerrahi girişimler, obezite ile ilişkili hastalıkların azalmasını ve ölüm oranlarının düşmesini sağlar. Günümüzde en sık başvurulan yöntemler şunlardır:
- Sleeve Gastrektomi (Tüp Mide): Midenin büyük bir bölümünün cerrahi olarak çıkarıldığı ve geriye tüp şeklinde bir midenin bırakıldığı yöntemdir. Sadece gıda alımını kısıtlayarak kilo kaybı sağlar.
- Gastrik Bypass Ameliyatları: Hem mide hacminin küçültüldüğü hem de ince bağırsakların bir kısmının devre dışı bırakılarak emilimin azaltıldığı işlemlerdir. RYGb (Klasik Bypass), mideyi en çok küçülten ancak emilim etkisi düşük olan bir yöntemdir.
- Duodenal Switch Ameliyatı: En güçlü ve uzun dönemli kilo kaybı sağlayan yöntemdir. Güçlü emilim kontrolü sayesinde serbest beslenme imkanı sunar; ancak ömür boyu yoğun vitamin ve mineral desteği kullanımı zorunludur.
Cerrahi Tedavi İçin Kontrendikasyonlar
Her hasta obezite cerrahisi için uygun olmayabilir. Cerrahiye engel teşkil eden kontrendikasyonlar şunlardır:
- Şiddetli yeme bozuklukları
- Obezitenin aşırı alkol kullanımıyla devam etmesi
- Ciddi sistemik hastalıklar
- Üst sindirim borusunu etkileyen rahatsızlıklar
- Düzenli antienflamatuar ilaç kullanım zorunluluğu
Hangi yöntemin uygulanacağı; hastanın yaşı, cinsiyeti, Vücut Kitle İndeksi (VKİ), beslenme alışkanlıkları ve ek sağlık sorunları gibi pek çok kritere göre uzman hekimler tarafından belirlenir.
