Multipleks pcr yöntemiyle 162 dışkı örneğinde aldığımız sonuçlar

Multipleks PCR Teknolojisi ve Tanıdaki Avantajları

Multipleks PCR teknolojisi, hastalık etkenlerinin hızlı ve kesin bir şekilde belirlenmesinde kullanılan yenilikçi bir yöntemdir. Bu teknolojinin en büyük avantajı, birden fazla hastalık etkeninin tek bir çalışma ile eş zamanlı olarak ortaya konulabilmesidir. Geleneksel kültür yöntemlerinin aksine antibiyotik kullanımından etkilenmeyen bu hassas yöntem, hızlı sonuç verme kabiliyeti sayesinde dünya genelinde tanı alanında giderek daha fazla tercih edilmektedir.

Uygulanan Yöntem ve Teknik Detaylar

Gelişim Tıp Laboratuvarları bünyesinde iki yılı aşkın süredir uygulanan bu yöntemde, Hollanda menşeli PathoFinder firmasının CE onaylı Multipleks PCR kiti kullanılmaktadır. Dışkı örneklerinin detaylı analizi için tasarlanan bu kit, geniş bir patojen spektrumuna sahiptir. Tek bir test ile aşağıdaki gruplarda yer alan toplam 17 patojen saptanabilmektedir:

• 9 Bakteri
• 4 Protozoon
• 4 Virüs

Araştırma Bulguları ve İstatistiksel Analiz

Eylül 2014 ile Mayıs 2015 tarihleri arasında laboratuvarımızda incelenen 162 dışkı örneği üzerinde kapsamlı bir çalışma yürütülmüştür. Yapılan analizler sonucunda, örneklerin 51'i (%31.5) negatif sonuçlanırken, 111 örnek (%68.5) pozitif bulunmuştur. Pozitif sonuçlanan bu örneklerde toplamda 119 patojen tespit edilmiş, 8 hastada ise birden fazla etken saptanmıştır.

Saptanan 119 patojenin biyolojik gruplara göre dağılımı şu şekildedir:

Detaylı Patojen Dağılımı

İnceleme sonucunda elde edilen spesifik etken verileri, gastrointestinal enfeksiyonların çeşitliliğini gözler önüne sermektedir:

1. Bakteriyel Etkenler: 162 örnek içinde 68 vakada (%42) Salmonella sp., 13 vakada (%8) Clostridium difficile toksin A/B, 7 vakada (%4.3) STEC (Shiga toksin oluşturan E.coli) saptanmıştır. Ayrıca Campylobacter jejuni, Aeromonas sp., Shigella sp. ve Yersinia enterocolitica gibi etkenlere de rastlanmıştır.
2. Viral Etkenler: Toplamda 12 vakada (%7.4) Nörovirus tespit edilirken; Astrovirus, Rotavirus ve Adenovirus diğer saptanan viral etkenler olmuştur.
3. Protozoal Etkenler: Örneklerin %2.47'sinde Dientamoeba fragilis, %1.85'inde Giardia lamblia ve bir vakada Cryptosporidium sp. saptanmıştır.

Tartışma ve Klinik Sonuçlar

Multipleks PCR teknolojisinin, gastrointestinal patojenlerin saptanmasında son derece verimli ve başarılı bir yöntem olduğu kanıtlanmıştır. 162 dışkı örneğinde ulaşılan %68.5 pozitiflik oranı, geleneksel kültür ve klasik inceleme yöntemleriyle yakalanması neredeyse imkansız bir başarıdır. Çok sayıda patojenin bir günden kısa sürede belirlenmesi, hem hızlı tanı imkanı sunmakta hem de hasta maliyetlerini ciddi oranda düşürmektedir.

Tanı Yaklaşımlarında Yeni Dönem

Bu çalışma ile elde edilen sonuçlar, mevcut tıbbi bilgilerimizi güncelleyecek niteliktedir. Bakteriyel enfeksiyonlarda Salmonella sp. net bir üstünlük sergilerken, viral enfeksiyonlarda sanılanın aksine Nörovirus'un Rotavirus ve Adenovirus'tan daha önde olduğu görülmüştür. Protozoonlar arasında ise Dientamoeba fragilis ve Giardia lamblia en sık rastlanan etkenler olarak öne çıkmaktadır.

Sonuç olarak, geniş etken spektrumu sunan, hızlı, ekonomik ve yüksek başarı oranına sahip Multipleks PCR yöntemi, gastrointestinal sistem enfeksiyonlarının tanısında geleceğin en temel ve en çok tercih edilen yöntemi olmaya adaydır.

Prof. Dr. Paşa Göktaş
İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı
01/06/2015