MESANE (İDRAR KESESİ ) KANSERLERİNİN TANI VE TEDAVİSİ

Mesane Nedir?

Mesane, halk arasında idrar torbası veya idrar kesesi olarak da bilinen, karın bölgesinin alt kısmında yer alan ve idrarın biriktiği küre biçiminde bir organdır. Böbrekler, kandaki toksin maddeleri temizledikten sonra bu atıkları vücuttan uzaklaştırmak için üreter adı verilen küçük kanalları kullanır. İdrar, bu kanallar aracılığıyla mesaneye ulaşır ve vücut dışına atılana kadar burada güvenle depo edilir.

Mesane Kanseri Nedir ve Çeşitleri Nelerdir?

Mesanenin duvarını oluşturan hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalması sonucunda mesane kanseri meydana gelir. Bu tümörler, mesane iç yüzeyinde genellikle dışa doğru büyüyen ve karnabahar görünümünde olan yapılardır. Mesane kanseri temel olarak üç ana çeşide ayrılır:

1. Üropiteliyal Karsinom: Mesane duvarını kaplayan hücrelerde en sık görülen kanser türüdür.
2. Yassı Epitel Hücreli Karsinom: Uzun süreli enfeksiyon veya irritasyona maruz kalan mesane hücrelerinden gelişir.
3. Adenokarsinom: Mesanedeki salgı yapan (mukus sorumlu) hücrelerin anormal çoğalmasıyla oluşur.

Mesane kanserlerinin büyük bir çoğunluğu tanı anında yüzeyel aşamadadır. Hastalığın evrelerine göre dağılımı şu şekildedir:

Mesane Kanserinin Nedenleri ve Risk Faktörleri

Mesane kanserinin gelişiminde birçok faktör rol oynamaktadır. Bu risk faktörlerini bilmek, erken teşhis ve korunma açısından kritiktir:

• Yaş ve Cinsiyet: İleri yaş önemli bir faktördür; ayrıca erkeklerde kadınlara oranla 3-4 kat daha fazla görülür.
• Sigara Kullanımı: En önemli risk faktörüdür. İçilen doza bağlı olarak erkeklerdeki vakaların %50’sinden, kadınlardakilerin ise %31’inden sorumludur.
• Kimyasal Maruziyet: İdrardaki kanserojen maddeler ve endüstriyel kimyasallara maruz kalmak.
• Kronik İnflamasyon: Mesane taşları veya uzun süreli kateter kullanımı gibi durumlar.
• Tıbbi Geçmiş: Pelvik bölgeye uygulanan radyoterapi tedavileri.

Mesane Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Mesane kanserinin en yaygın ve belirgin semptomu hematüri yani idrarda kan görülmesidir. Vakaların %85'inde bu belirtiye rastlanır. Özellikle 60 yaş üstü erkeklerde görülen pıhtılı ve ağrısız kanama, doğrudan mesane tümörü şüphesini uyandırmalıdır.

Diğer önemli belirtiler şunlardır:

• İrritasyon Semptomları: İdrarda yanma, sık idrara çıkma hissi, ani idrar sıkışması ve gece sık idrara çıkma.
• Tıkayıcı Şikayetler: Böbrek kanallarının tutulmasına bağlı yan ağrısı veya prostatik bölge tutulumuna bağlı idrar yapma zorlukları.
• Metastaz Belirtileri: Hastalık yayıldıysa kilo kaybı, iştahsızlık, halsizlik, kansızlık ve öksürük görülebilir.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Doğru teşhis için modern görüntüleme yöntemleri ve endoskopik incelemeler bir arada kullanılır. Ayırıcı tanıda mesane iltihabı, prostat büyümesi ve böbrek taşları gibi ihtimaller elenir. Kullanılan başlıca yöntemler:

• Ultrasonografi (USG): Kanama şikayetiyle gelen hastaya yapılan ilk incelemedir.
• BT Ürografi ve MR: Tümörün yayılımını ve üst idrar yollarının durumunu değerlendirmek için kullanılır.
• Sistoskopi: En önemli tanı yöntemidir. İnce, ışıklı bir aletle mesane içine girilerek tümörün yeri ve sayısı netleştirilir. Bu işlem sırasında saptanan tümörler TUR-M yöntemiyle (rezektoskop aracılığıyla) tamamen temizlenebilir.

Mesane Kanseri Tedavi Yöntemleri

Tedavi planı, kanserin kas tabakasına ulaşıp ulaşmadığına göre belirlenir:

Yüzeyel (Kasa Yayılmayan) Tümör Tedavisi

Tümör agresif değilse ve nüks etmemişse, TUR-M ile tümörün kazınması ve ardından mesane içine ilaç uygulaması genellikle yeterlidir. Ancak nüks riskine karşı düzenli sistoskopi takibi hayati önem taşır.

İnvaziv (Kasa Yayılmış) Tümör Tedavisi

• Radikal Sistektomi: Kanser kas tabakasına ulaştıysa mesane, lenf bezleri ve komşu organların (erkeklerde prostat, kadınlarda rahim) alındığı cerrahi işlemdir. Bağırsaktan yeni mesane yapılarak idrar akışı yeniden sağlanır.
• Kemoterapi ve Radyoterapi: Ameliyat riski taşıyan hastalarda veya kanserin diğer organlara yayıldığı (metastatik) durumlarda tercih edilen tedavi seçenekleridir.