Testis Kanseri ve Tedavisi

Testis Tümörlerinde Risk Faktörleri Nelerdir?

Testis kanseri gelişiminde belirli risk faktörleri önemli rol oynamaktadır. Bu faktörlerin varlığı, bireyin ürolojik kontrollerini daha hassas bir şekilde takip etmesini gerektirir. Testis tümörü risk faktörleri şunlardır:

• İnmemiş testis öyküsü
• Hipospadias (idrar deliğinin normal yerinden daha aşağıda olması)
• Spermatogenezin azalması veya infertilite (kısırlık) sorunları
• Ailede (özellikle baba veya kardeşte) testis tümörü öyküsü bulunması
• Diğer (karşı taraf) testiste tümör varlığı

Testis Tümörü Belirtileri ve Şikayetler

Testis tümörleri genellikle hastaların kendi yaptıkları muayeneler sırasında fark edilir. En yaygın klinik tablo, torbalarda ve yumurtada fark edilen ağrısız kitle oluşumudur. Tıbbi literatürde bu tür kitleler, aksi ispatlanana kadar malign (kötü huylu) kabul edilmektedir.

Diğer olası şikayetler ise şu şekildedir:

• Ağrı: Hastaların %20-27'sinde kitleye ağrı eşlik edebilir.
• Jinekomasti: Hastaların %7'sinde görülür ve özellikle seminom dışı tümörlerde daha sıktır.
• Bel ve Flank Ağrısı: Tümörün bu bölgelere yayılması durumunda %11 oranında görülür.
• Orşit: Olguların %10'unda testis iltihabı tabloya eşlik edebilir.

Testis Tümörlerinin Tanısı Nasıl Konur?

Testis kanserinde tanı süreci genellikle fizik muayene ile başlar. Çoğunlukla tek taraflı, skrotum içi ve ağrısız bir kitle ile karşılaşılır. Testiste şüpheli bir kitle saptandığında, bu durum aksi kanıtlanana dek malign bir hastalık olarak değerlendirilir. Bazı hastalarda kitleye ek olarak, tümör içi kanama veya ikincil iltihaba bağlı ağrı görülebilir.

Tanısal Görüntüleme ve Laboratuvar Testleri

1. Skrotal Ultrasonografi (US): Tanı koymada duyarlılığı yaklaşık %100'dür. Kitlenin testisin içinden mi yoksa dışından mı kaynaklandığını belirlemede kritik rol oynar.
2. Serum Tümör Belirleyicileri: Tanı, evreleme ve prognozun belirlenmesinde hayati önem taşır. Bu belirleyiciler şunlardır:
   • AFP (Alfa-fetoprotein)
   • B-HCG (Beta-insan koryon gonadotropini)
   • LDH (Laktat dehidrogenaz)

Ayırıcı Tanı: Karışabilecek Diğer Hastalıklar

Testis tümörleri, klinik görüntü itibarıyla bazı diğer ürolojik rahatsızlıklarla karıştırılabilir. Doğru tanı için şu hastalıkların elenmesi gerekir:

• Epididimoorşit ve Hidrosel
• Testis torsiyonu
• Spermatosel ve Hematosel
• İnguinal herni (kasık fıtığı)
• Hematom ve Epidermoid kist

Testis Tümörlerinin Tedavi Süreci

Fizik muayene, ultrason ve tümör belirteçleri sonucunda güçlü bir tümör şüphesi oluşursa, temel tedavi inguinal orşiektomi operasyonudur. Bu cerrahi işlemde, tümörlü testis kasık üzerinden yapılan bir kesi ile çıkarılır.

Çıkarılan doku patolojik incelemeye gönderilir. Patoloji sonucuna göre hastalık evrelendirilir. Evreleme aşamasında; akciğer tomografisi, tüm batın BT/MR ve tümör belirteçleri tekrar değerlendirilerek ek tedavi planı (kemoterapi, radyoterapi veya ek cerrahi) oluşturulur.

Testis Tümörlerinde Evreleme ve Klinik Tablo

Tedavi planlaması ve prognoz (hastalığın seyri) tahmini için TNM evreleme sistemi kullanılır. Orşiektomi sonrası tümör belirleyicilerinin yüksek seyretmesi metastaz riskini akla getirmelidir. Lenf nodu tutulumunu belirlemede en duyarlı yöntem Bilgisayarlı Tomografi (BT)'dir (%70-80 duyarlılık).

Ek Tedavi Yöntemleri

• Cerrahi Tedavi: Yüksek riskli hastalarda Retroperitoneal Lenf Nodülü Diseksiyonu (RPLND) önerilebilir.
• Kemoterapi: Testis dışına yayılmış kanser hücrelerini yok etmek amacıyla uygulanır.
• Radyasyon Tedavisi: Belirli testis kanseri türlerinde veya metastaz varlığında, bazen kemoterapi ile kombine edilerek kullanılır.