Meme ağrısı!

Meme Ağrısı (Mastalji) Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Meme ağrısı, tıbbi adıyla mastalji veya mastodini, kadınlar arasında en sık karşılaşılan meme rahatsızlığıdır. Meme şikayeti ile sağlık kuruluşlarına başvuran hastaların yaklaşık yarısını bu grup oluşturmaktadır. Genellikle menopoz öncesi dönemdeki kadınlarda görülen bu durum, bireylerin sosyal, mesleki ve psikolojik yaşam kalitesini doğrudan etkileyebilen ciddi bir sorundur.

Meme Ağrısını Tetikleyen Faktörler

Meme ağrısı bazen kısa süreli, bazen de uzun yıllar devam eden kronik bir seyir izleyebilir. Yaşam tarzı alışkanlıklarının ağrı şiddeti üzerinde belirgin etkileri olduğu bilinmektedir. Özellikle şu unsurlar ağrının artmasına neden olabilir:

• Sigara kullanımı
• Kafein tüketimi (kahve, çikolata, kolalı içecekler)
• Yoğun stres
• Ağır egzersiz programları

Meme Ağrısı Türleri: Döngüsel ve Döngüsel Olmayan Ağrılar

Tıbbi literatürde meme ağrıları, ortaya çıkış zamanına ve özelliklerine göre iki ana kategoriye ayrılmaktadır:

1. Döngüsel (Siklik) Meme Ağrısı

Doğurganlık çağındaki kadınlarda görülen, adet döneminden birkaç gün önce başlayıp adet bitimiyle azalan veya kaybolan ağrılardır. Genellikle her iki memede birden hissedilir; ancak tek taraflı veya dönüşümlü de olabilir. Bu ağrı tipi sıklıkla koltuk altına ve kola yayılım gösterir. Temel nedeninin hormonlar arasındaki düzensizlik olduğu kabul edilir ve bu durum klinik olarak fibrokistik değişiklikler şeklinde saptanabilir. Menopoz sonrası bu ağrılar genellikle tamamen kaybolur.

2. Döngüsel Olmayan (Non-Siklik) Meme Ağrısı

Adet döngüsüyle bir ilişkisi bulunmayan bu ağrı türü, daha çok 40 yaş üzerindeki kadınlarda görülür. Ağrı genellikle tek bir memede ve sabit bir noktadadır. Bu ağrının altında yatan nedenler arasında şunlar yer alabilir:

• Memedeki kistler ve kanal genişlemeleri
• Göğüs duvarı kaynaklı kas ve kemik ağrıları
• Sinir sıkışmaları veya çeşitli meme hastalıkları

Meme Ağrısı ve Kanser İlişkisi

Toplumdaki yaygın endişenin aksine, meme kanserinin tek başına ağrıya yol açması pek olağan bir durum değildir; kanser vakalarının sadece %1-2’sinde ağrı şikayeti görülür. Bir ağrının kanser şüphesi uyandırması için şu ek belirtilerle birlikte olması gerekir:

• Memenin belirli bir bölgesinde ele gelen kitle
• Kanlı meme başı akıntısı
• Aynı noktada sebat eden (geçmeyen) şiddetli ağrı

Tanı ve Teşhis Süreçleri

Meme ağrısı şikayetiyle başvuran hastalarda, yaş grubuna göre farklı tanı protokolleri uygulanmaktadır:

Tedavi Seçenekleri ve Başarı Oranları

Tedavi süreci, altta yatan bir hastalık olup olmadığına göre şekillenir. Eğer ciddi bir patoloji saptanmadıysa, özellikle döngüsel ağrılarda yaşam tarzı değişiklikleri ön plana çıkar. Ağrı kesiciler, kafeinli gıdalardan (çikolata, kahve vb.) uzak durmak ve stres yönetimi çoğu zaman yeterli olmaktadır. Hastaların kanser korkusunun giderilmesi, psikolojik rahatlama sağlayarak şikayetlerin azalmasına yardımcı olur. Bazı durumlarda ise hormon ilaçları tercih edilebilir.

Güncel verilere göre tedavi başarı oranları şu şekildedir:

• Döngüsel ağrılarda başarı oranı: %90
• Döngüsel olmayan ağrılarda başarı oranı: %60