KÜRTAJ (GEBELİK ALINMASI, SONLANDIRILMASI)

Kürtaj Nedir ve Hangi Durumlarda Uygulanır?

Kürtaj veya tıbbi adıyla küretaj, rahim içerisindeki gebeliğin çeşitli tıbbi yöntemlerle tahliye edilmesi işlemidir. Halk arasında gebelik aldırma, bebek aldırma veya kürtaş gibi terimlerle de ifade edilen bu işlem, sadece isteğe bağlı gebelik sonlandırmaları için uygulanmaz. Düşük sonrası içeride kalan parçaların temizlenmesi, ölü gebelik veya boş gebelik gibi klinik durumların tedavisinde de kürtaj yöntemine başvurulur.

Tıbbi literatürde D/C veya D&C (Dilatasyon ve Küretaj) olarak kısaltılan bu işlem, bazen gebe olmayan hastalarda rahim içerisinden doku örneği (materyal) almak amacıyla da kullanılır. Dilatasyon, rahim ağzının genişletilmesi anlamına gelir ve işlemin yapılabilmesi için gerekli olan küret, aspiratör veya kanül gibi aletlerin rahim içerisine yerleştirilmesini sağlar. Günümüzde gelişen teknoloji sayesinde, çoğu zaman metal bujilerle genişletme yapmaya gerek kalmadan, ince plastik kanüllerle doğrudan işlem gerçekleştirilebilmektedir. Önemli bir not olarak; dış gebelik kürtaj ile sonlandırılamaz; bu durum cerrahi müdahale veya ilaç tedavisi gerektirir.

Kürtaj İçin Yasal Süre ve Şartlar Nelerdir?

Türkiye'de isteğe bağlı gebelik sonlandırma işlemleri için belirlenen yasal süre 10 haftadır. Gebelik haftası hesaplanırken, hastanın son adet tarihinin (SAT) başlangıcı esas alınır ve bu süre mutlaka ultrasonografi ile teyit edilir. 10 haftayı aşan gebeliklerde kürtaj yapılması yasal olarak mümkün değildir. Ancak bebekte ağır bir doğumsal özür saptanması veya gebeliğin annenin hayatını tehlikeye atması durumunda, sağlık kurulu kararı ile tahliye işlemi gerçekleştirilebilir.

Kürtaj Onayı ve Yaş Sınırları

Kürtaj işlemi için yasal onay süreçleri hastanın medeni durumuna ve yaşına göre değişiklik göstermektedir:

• 18 yaşından büyük ve evli kadınlar: İşlem için hem kendisinin hem de eşinin imzalı onayı gereklidir.
• 18 yaşından büyük ve bekar kadınlar: Sadece kendi rızaları ile işlem yaptırabilirler.
• 18 yaşından küçükler: Evli veya bekar olmalarına bakılmaksızın, anne ve babalarının onayı ile işlem yapabilirler.
• 15 yaşından küçükler: Aile izni olsa dahi işlem yapılamaz; durumun öncelikle adli mercilere bildirilmesi zorunludur.

Kürtaj Nasıl Yapılır? Kullanılan Yöntemler

Günümüzde en sık tercih edilen ve en güvenli yöntem vakum aspirasyon tekniğidir. Bu yöntemde, plastik bir enjektör ve ince plastik boru şeklindeki kanüller kullanılır. Gebelik, oluşturulan negatif basınç (vakum) ile emilerek rahim dışına alınır. Vakum yöntemi, klasik yönteme göre daha az ağrılıdır, daha düşük risk taşır ve işlem genellikle 5-10 dakika içinde tamamlanır.

Eskiden yaygın olarak kullanılan metal küretler (çay kaşığına benzer aletler), günümüzde sadece nadir ve gerekli hallerde tercih edilmektedir. Klasik yöntemde rahim içi kazınarak temizlenirken, vakum yönteminde dokular emilerek çekilir. İşlemde kullanılan tüm ekipmanların (enjektör, kanül, küret) mutlaka steril olması hayati önem taşır.

Kürtaj İşleminin Adımları

Profesyonel bir kürtaj süreci şu aşamalardan oluşmaktadır:

1. Ön Kontrol: Ultrasonografi ile gebelik haftası ve canlılığı kontrol edilir.
2. Hazırlık: Hasta jinekolojik masaya alınır, vajinaya spekulum yerleştirilir ve bölge antiseptik solüsyon ile temizlenir.
3. Anestezi: Hastanın tercihine göre genel anestezi (anestezi uzmanı eşliğinde uyutularak) veya lokal anestezi (rahim ağzına iğne yapılarak) uygulanır.
4. Tahliye: Vakum yöntemiyle gebelik materyali tahliye edilir.
5. Son Kontrol: İşlem sonrası ultrason ile rahim içinin tamamen temizlendiğinden emin olunur.

Genel anestezi alan hastaların uyanması 5-10 dakika sürerken, lokal anestezi alanlar kısa bir dinlenmenin ardından ayağa kalkabilir. Hastalar genellikle 10-20 dakika dinlendikten sonra günlük yaşamlarına dönebilirler.

Kürtaj Sonrası İyileşme ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

İşlemden sonra doktorunuz genellikle koruyucu olarak antibiyotik ve ağrı kesici reçete edecektir. İlk 3-5 gün hafif kasık ağrısı ve 1 haftaya kadar süren az miktarda kanama normal kabul edilir. Bazı durumlarda hiç kanama olmayabilir, bu da olağan bir durumdur.

Hangi Durumlarda Acilen Doktora Başvurulmalıdır?

İyileşme sürecinde aşağıdaki belirtilerden biriyle karşılaşırsanız vakit kaybetmeden doktorunuza başvurmalısınız:

• 38 derece ve üzeri yüksek ateş,
• Ağrı kesicilere rağmen geçmeyen şiddetli kramplar ve ağrı,
• Aşırı miktarda vajinal kanama,
• Kötü kokulu ve yoğun akıntı,
• 4-5 gün geçmesine rağmen azalmayan, aksine artan kanama.