Kronik kabızlık
KRONİK KABIZLIK NEDİR? NEDENLERİ NELERDİR?
Haftada 3’den az barsak hareketi ve dışkılama durumuna kabızlık denir.
Klinik pratikte kronik kabızlık çok fazla miktarda huzursuz barsak sendromu ile karıştırılır.
Ancak kronik idiopatik kabızlık olarak tanımlanan kabızlık huzursuz bağırsak sendromundan farklıdır.
Her iki durumda da kabızlık şikâyeti olur ancak huzursuz bağırsak sendromu olan hastalarda karın ağrısı yakınması kabızlık yakınmasından daha fazladır.
Huzursuz bağırsak sendromunda son 6 ay içerisinde dışkılama alışkanlık değişimi ve bazen cıvık bazen katı dışkılama ve dışkı içinde mukus varlığı olabilirken, kronik kabızlık hastalarında bunlar yoktur.
Kronik nedeni bilinmeyen kabızlıkta hastalar;
Haftada 3’den az bağırsak hareketi ve dışkılama tariflerler
Karın ağrısı çok azdır.
Sert dışkı ve zaman zaman dışkıyı atabilmek için elle müdahale ihtiyacı duyarlar.
KRONİK KABIZLIK NEDENLERİ:
Düşük lifli bezlenme
Düşük kalorili beslenme ya da az yemek yeme
Düşük sıvı gıda alımı
Hareketsiz yaşam şekli
Kronik ilaç kullanımı: narkotik ağrı kesiciler, uyku ilaçları,bazı psikiatrik bozukluklar için reçete edilmiş ilaçlar, bazı tansiyon ilaçları, yüksek miktarda kalsiyum takviyesi
Şeker hastası olmak
Geçirilmiş karın içi operasyonlar,
Kalın barsak tümörleri
Kronik idiopatik kabızlık %35
- Yavaş sağ kolon transit zamanı: %5
- Rektal boşaltım bozukluğu (anorektal dissinerji) %30
KRONİK KABIZLIKTA TEDAVİ NASIL OLUR?
En başta hastanın altta yatan ciddi bir hastalığı düşündürecek alarm semptomları ve patoloji fizik muayene ve laboratuvar bulguları varlığı araştırılmalıdır. Nedir bunlar: bulantı kusma , giderek artan karın ağrısı, iştahsızlık, kilo kaybı, halsizlik, kanlı dışkılama, siyah renkli dışkılama ve testlerde kansızlık ve inflamasyon belirteçlerinde bozulma. Bu bulgular var ise ileri tetkik aşamasına geçerek altta yatan hastalık mutlaka tespit edilmelidir.
Sonrasında hastanın beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi yapılmalıdır. Günlük beslenmesinde 25-30 gr lif olacak şekilde besin önerileri yapılmalı günde 1.5-2 litre sıvı alımı sağlanmalıdır.
Hareketsiz yaşam şekli kabızlığın ana nedenlerinden biridir ve verilen ilaçların etkisiz kalmasına neden olur o nedenle günde en az 30 dk tempolu yürüyüş mutlaka önerilmelidir.
Alınan bu önlemler ile yeterli düzelme sağlanamadı ise nedeni tam anlaşılamayan yavaş sağ kolon geçişi veya rektal dissinerji düşünülmelidir. Rektal dissinerji de altta yatan neden çoğunlukla psikososyal sıkıntı olduğu için psikososyal destek ve meditasyon tedavide mutlaka olmalıdır.
İlaç seçimi hastadan hastaya değişir ve tedavi esnasında hastaların verdiği yanıta göre değişiklik gösterir. Tedaviye yanıta göre ilaç değişikliği yapılır.
American Gastroenterology Assosiation (AGA) ve American College of Gastroenterology (acg) birliğine göre önerilen tedaviler şöyledir:
- Çözülebilir lif takviyesi: Psylium ve İnulin
- Ozmotik laksatifler: Polietilen glikol, magnezyum tuzları, laktulaz, (şişkinlik ve gaz oluşumu en büyük yan etkileridir.
- Peristaltizmi uyarıcı moleküller: Bisacodyl picosülfat, sinameki (çoğunlukla zararsızlardır). Karında kramplara ve ağrıya neden olabilirler
- Prucalopride, tenapanor. Türkiye’de bulunmuyor
- Sekretegoglar: barsak lümeni içine su ve klorid sekresyonu yaparak barsak içeriğini yumuşatırlar. Linaclotide, plecanatide. Türkiye’de bulunmuyor. www.emelyigitkarakas.com
