Kolesteatom : ciddi bir kulak sorunu

Kolesteatom Nedir?

Kolesteatom, kulak zarının gerisinde yer alan orta kulak bölgesinde, normal şartlarda bulunmaması gereken bir cilt büyümesidir. Genellikle kulak zarı cildinin, tekrarlayan iltihaplanmalar sonucunda içeri doğru büyümesiyle gelişim gösterir. Bu yapılar zamanla kist veya kese oluşturarak, içerisindeki deri döküntülerinin birikmesiyle adeta bir kartopu gibi genişler.

Zaman içerisinde büyüme devam ettikçe, kolesteatomlar etraftaki hassas kemikçiklere zarar verebilir. Bu durumun kontrol altına alınmaması; işitme kaybı, sersemlik hissi ve nadir durumlarda yüz kaslarında felç gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilmektedir.

Kolesteatom Nasıl Oluşur?

Kolesteatomun temel nedeni, çoğunlukla geniz ile orta kulak arasında havalanmayı sağlayan östaki borusunun işlevini tam yerine getirememesidir. Alerji, soğuk algınlığı veya sinüzit gibi faktörler östaki borusunun çalışmasını engellediğinde orta kulakta negatif basınç (vakum) oluşur.

Oluşan bu vakum etkisi, iltihaplar nedeniyle incelmiş olan kulak zarını içeri doğru çeker ve bir kese oluşmasına neden olur. Bu kese içerisinde kolesteatom gelişimi başlar. En sık görülen tip kulak iltihaplarına bağlı olan olsa da, nadiren kafa kemiklerinde de görülebilen ailesel (konjenital) formları mevcuttur.

Kolesteatom Belirtileri Nelerdir?

Rahatsızlık başlangıç aşamasında genellikle pis kokulu kulak akıntısı ile kendini gösterir. Hastalık ilerledikçe ve kolesteatom genişledikçe aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilir:

• Kulakta dolgunluk veya basınç hissi
• Özellikle gece artış gösteren kulak içi veya kulak arkası ağrısı
• Artan işitme kaybı
• Sersemlik hali ve denge sorunları
• Yüz kaslarında güçsüzlük (yüz felci riski)

Kolesteatom Tehlikeli Midir?

Kulak kolesteatomları kesinlikle ihmal edilmemesi gereken tehlikeli durumlardır. Bu yapı, kemik erimesine yol açarak iltihabın beyin ve iç kulak gibi hayati dokulara yayılmasına neden olabilir. Tedavi edilmediği takdirde şu riskler mevcuttur:

• Kalıcı sağırlık
• Beyin apsesi
• Menenjit
• Nadiren hayati tehlike

Kolesteatom Tedavi Yöntemleri

Teşhis, bir Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanının muayenesi ile konur. Tedavi süreci genellikle iki aşamalıdır:

Tıbbi Müdahale ve Hazırlık

İlk aşamada kulağın profesyonelce temizlenmesi, antibiyotik kullanımı ve kulak damlaları ile iltihabın kurutulması hedeflenir. Bu süreçte kolesteatomun büyüklüğü ve yarattığı hasar; işitme testleri ve radyolojik görüntülemeler (röntgen/tomografi) ile değerlendirilir.

Cerrahi Operasyon

Büyük ve riskli kolesteatomlar genellikle cerrahi müdahale gerektirir. Operasyonun detayları şöyledir:

• Temel Amaç: Kolesteatomun tamamen çıkartılması ve kuru, iltihapsız bir kulak yapısının oluşturulmasıdır.
• İkinci Amaç: İşitmenin korunması veya iyileştirilmesidir. Ancak ileri hasarlarda işitme tam olarak düzeltilemeyebilir.
• Süreç: Çoğu vaka genel anestezi altında yapılır. Kulağın yeniden inşası için ilk ameliyattan 6-12 ay sonra ikinci bir operasyon gerekebilir.

Özet ve Önemli Uyarı

Kolesteatom, erken teşhis edildiğinde tedavisi mümkün olan ciddi bir durumdur. Eğer sebat eden kulak ağrısı, akıntı, basınç hissi veya işitme kaybı yaşıyorsanız, vakit kaybetmeden bir baş-boyun cerrahı veya KBB uzmanına başvurmalısınız.