Kaygı / anksiyete bozukluğu nedir?

Anksiyete bozukluğu, bir diğer adıyla kaygı bozukluğu, bireyin hissettiği endişe halinin, bir ihtiyacı gidermek için sergileyeceği çabayı engelleyecek kadar şiddetli olmasıdır. Bu durum, kişinin günlük yaşamındaki işlevselliğini ciddi ölçüde kısıtlayabilir. Örneğin; sınavda başarılı olma ihtiyacı duyan bir bireyin, yaşadığı aşırı kaygı nedeniyle sorulara yanıt veremeyecek duruma gelmesi bu bozukluğun somut bir yansımasıdır.

Anksiyete Karşısında Beynin Savunma Mekanizmaları

İnsan beyni, aşırı anksiyete seviyesini katlanılabilir bir düzeye çekebilmek adına çeşitli savunma mekanizmaları geliştirir. Bu mekanizmalar, kaygıyı yönetme becerisine göre iki temel başlık altında incelenmektedir:

1. Başarısız Savunma Mekanizmaları

Kaygıyı katlanılabilir bir noktaya indirmekte yetersiz kalan yöntemlerdir. Bu mekanizmaların en bilinen örneği inkar sürecidir. Susamış bir insanın, hissettiği kaygı sebebiyle susuzluğunu inkar etmesi durumunda, susuzluk hissi daha da artacaktır. Buna bağlı olarak kaygı şiddetlenir ve problem çözülmek yerine hastalık seviyesine evrilir.

2. Başarılı Savunma Mekanizmaları

Başarılı mekanizmalar, anksiyetenin gerekçesini tespit ederek çözüm üretme çabası olarak tanımlanır. Kaygının kaynağına yönelik geliştirilen bu yapıcı yaklaşımlar, bireyin durumu kontrol altına almasına olanak tanır.

Anksiyete Bozukluğu Alt Tipleri

Kaygının kaynağına ve ortaya çıkış biçimine göre farklılık gösteren birçok alt tip bulunmaktadır. Bireyler, aşağıda listelenen anksiyete bozukluğu türlerinden birini veya birkaçını aynı anda deneyimleyebilir:

• Yaygın Anksiyete Bozukluğu
• Panik Bozukluk
• Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB)
• Sosyal Kaygı Bozukluğu
• Post-Travmatik Stres Bozukluğu
• Özgül Fobi