Kawasaki hastalığı
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Kawasaki Hastalığı: Tanımı ve Tarihçesi
Kawasaki Hastalığı, ilk kez 1967 yılında "Kawasaki Sendromu" adıyla tanımlanmış, 2000 yılından itibaren ise bir sendrom değil, bağımsız bir hastalık olduğu kabul edilmiştir. Bu tablo temel olarak yüksek ateş, döküntü ve vaskülit (damar iltihabı) ile seyreden bir sağlık sorunudur. Genellikle çocukluk yaş grubunda görülen bu hastalık, erişkinlerde oldukça nadir karşımıza çıkmaktadır.
Kawasaki Hastalığı Kimlerde Görülür?
Hastalığın en sık görüldüğü yaş aralığı 6 ay ile 5 yıl arasıdır; 6 aydan küçük bebeklerde görülme olasılığı ise oldukça düşüktür. Görülme sıklığı ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Örneğin, ABD'de yılda 4000 ile 5500 yeni vaka bildirilmektedir. Türkiye'de ise veriler sınırlı olup, 2009 yılına ait tek veride yılda 30 vaka bildirilmiş olsa da gerçek rakamın çok daha yüksek olduğu tahmin edilmektedir.
İnatçı ateş şikayetiyle başvuran çocuklarda tanının başlangıçta düşünülmemesi ve laboratuvar testlerinin özgül olmaması, tablonun çoğunlukla atlanmasına ve hastaların komplikasyonlarla doktora başvurmasına neden olmaktadır.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Kawasaki hastalığının kuluçka süresi henüz tam olarak bilinmemektedir. Hastalığın etkeninin virüsler veya bakteriyel enfeksiyonlara bağlı toksinler olduğu düşünülmektedir. Hastalıkla ilgili öne çıkan diğer önemli bilgiler şunlardır:
- Mevsimsel Geçiş: Genellikle kış ve ilkbahar aylarında görülür ve salgınlar yapabilir.
- Genetik Yatkınlık: Hasta çocukların kardeşlerinde görülme sıklığının fazla olması, genetik bir yatkınlığa işaret etmektedir.
- Enfeksiyon İlişkisi: Mevcut veriler, tablonun bir enfeksiyon hastalığı olduğunu desteklemektedir.
Kawasaki Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
Kawasaki hastalığında tanı koymak güçtür; çünkü tanı büyük oranda hastanın öyküsü ve klinik bulgularına dayanır. Esas bulgu ateştir. Ateşle birlikte aşağıda yer alan 5 bulgudan en az 4'ünün görülmesi durumunda Kawasaki hastalığından şüphelenilmelidir:
- İltihaplı olmayan konjuktival kanama (gözlerde kızarıklık)
- Dudak ve ağız mukozasında belirgin kızarıklık
- Boyun lenf bezlerinde büyüme
- Vücutta yaygın döküntü
- El ve ayaklarda şişme ve kızarıklıklar
Diğer Klinik Bulgular: Bu temel belirtilerin yanı sıra üretrit, üveit, artrit, BCG aşı bölgesinin belirginleşmesi ve karaciğer fonksiyon testlerinde bozulmalar gözlemlenebilir.
Hastalığın Üç Klinik Fazı
Tedavi edilmeyen vakalarda hastalık üç farklı evrede ilerlemektedir:
- Akut Dönem (İlk 10 Gün): Klinik bulgular belirgindir. Eritrosit sedimentasyon hızı ve C-reaktif protein (CRP) gibi değerler yüksektir. Trombosit sayısı artmış olabilir.
- Subakut Dönem (Yaklaşık 4 Hafta): Ateş ve klinik bulgular azalır ancak trombositoz belirginleşir. Perianal bölgede soyulmalar görülür. Bu evre, koroner anevrizma ve ani ölüm riski açısından en kritik dönemdir.
- İyileşme Dönemi (6-8 Hafta): Klinik bulgular kaybolur ve laboratuvar değerleri normale döner.
Koroner Arter Bozuklukları ve Komplikasyonlar
Kawasaki hastalığında koroner damar tutulumu hayati önem taşır. Tedavi edilmeyen vakaların %20'sinde koroner arter anevrizması gelişmektedir. Bu hastalığı geçiren bireylerde ileride arteriosklerotik kalp hastalığı ve erken yaşta enfarktüs (kalp krizi) riski yüksektir. Tanı alan çocukların 6 ayda bir ekokardiyografi (EKO) ile kontrol edilmesi gerekmektedir.
Tedavi Yöntemleri
Kawasaki hastalığında tedaviye vakit kaybetmeden başlanmalıdır. Tedavi protokolünde genellikle şu uygulamalar yer alır:
| İlaç / Yöntem | Uygulama Detayı |
|---|---|
| Yüksek Doz Aspirin | İlk 10 gün, 4 doz (80-100 mg/kg/gün) |
| İntravenöz İmmunglobulin (İVIG) | 2 gm/kg dozunda uygulama |
| Düşük Doz Aspirin | Ateş düştükten sonra 6-8 hafta boyunca (3-5 mg/kg/gün) |
| Alternatif Tedaviler | İVIG yanıtı olmayanlarda kortikosteroid, siklofosfamid veya plazmaferez |
| Biyolojik Ajanlar | Dirençli vakalarda Infliximab önerilebilir |
Kawasaki ve Aşılama Süreci
Aspirin tedavisi devam eden çocuklara her yıl grip aşısı yapılması önerilir. Ancak İVIG tedavisi alan çocuklarda; suçiçeği, kızamık, kızamıkçık ve kabakulak gibi canlı aşılarda özel bir takvim uygulanması gerektiği unutulmamalıdır.
Özetle; Kawasaki hastalığı, %1-3 oranında tekrarlama riski olan ve özellikle ilk iki yıl içinde nüks edebilen ciddi bir vaskülittir. Nedeni saptanamayan yüksek ve inatçı ateşi olan çocuklarda, klinik bulgular titizlikle değerlendirilerek bu tanı mutlaka akılda tutulmalıdır.
Prof. Dr. Nuran Gürses
Çocuk ve Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı
