Kanser hastalarının pandemi kaygısına sanat önerisi

Covid-19 Sürecinde Kanser Hastaları ve Artan Kaygı

Antalya’da bir özel hastanenin Onkoloji Merkezi Başkanı Prof. Dr. Mustafa Özdoğan, dünya genelinde etkisini sürdüren Covid-19 salgını döneminde kanser hastalarının diğer bireylere kıyasla çok daha yüksek düzeyde kaygı ve stres yaşadığını ifade etmektedir. Bu süreçte ortaya çıkan belirsizliklerin doğal bir panik yarattığını belirten Özdoğan, sanatsal faaliyetlerle ilgilenmenin bu psikolojik yükü hafifletmede kritik bir rol oynadığını vurgulamaktadır.

Stres Yönetiminde Bilinçli Yaklaşım

Kaygı ve korkunun insani duygular olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özdoğan, kritik hastalıkları olan bireylerin bu dönemde daha fazla tedirginlik hissetmesinin normal olduğunu belirtmektedir. Ancak bu uzun süreli durumun yönetilmesinin hastaların kendi elinde olduğunu ifade eden Özdoğan, durumu doğru analiz etmenin ve sanatsal uğraşlar gibi kaygıyı azaltacak etkili yöntemlere yönelmenin önemine dikkat çekmektedir.

Stres Hormonu Kortizol Nedir?

Tıpta stres hormonu olarak tanımlanan kortizol, böbreküstü bezlerinde üretilen ve vücudun stres yanıtını belirleyen bir hormondur. Prof. Dr. Özdoğan’ın belirttiği üzere, bir kişinin vücudundaki kortizol seviyesi ne kadar yüksekse, o kişinin stres düzeyi de o derece yüksektir. Bu bağlamda, stresi kontrol altına almak doğrudan bu hormonun seviyesini dengelemekle ilişkilidir.

Sanatla Uğraşmanın Stres Üzerindeki Bilimsel Etkileri

Dünya genelinde yapılan çeşitli bilimsel çalışmalar, sanatla ilgilenmenin stresi azaltan potansiyel etkilerini kanıtlamaktadır. Bu konuda öne çıkan araştırmalar şunlardır:

• 2010 Stuckey ve Nobel Çalışması: "The Connection Between Art, Healing, and Public Health" başlıklı çalışma; resim, yazı veya müzik gibi yaratıcı uğraşların ruh halini olumlu etkilediğini ve katılımcıların %75'inde kortizol seviyesini düşürdüğünü göstermiştir.
• 2016 Kaimal ve Ekibi Çalışması: 18-59 yaş arası yetişkinlerle yapılan araştırmada, 45 dakika boyunca yeteneklerine uygun bir sanat dalıyla (seramik, resim vb.) uğraşan bireylerin kortizol seviyeleri ölçülmüştür.

Yaş Gruplarına Göre Stresle Baş Etme Yöntemleri

Araştırmalar, genç yetişkinlerde sanatla uğraşırken kortizol seviyesindeki düşüşün, ileri yaştaki bireylere göre daha belirgin olduğunu ortaya koymaktadır. Prof. Dr. Mustafa Özdoğan, bu durumu hayat tecrübesiyle açıklamaktadır. İleri yaştaki yetişkinlerin stresle baş etmek için zamanla kendi yöntemlerini geliştirdiğini, gençlerin ise gün içindeki zorlukları yönetmek için halen yeni yollar arayışında olduğunu belirtmektedir.

Sonuç olarak, elde edilen tüm bulgular sanatla uğraşmanın stresi azaltmada son derece etkin bir yol olduğunu kanıtlamaktadır. Uzmanlar, yaratıcı uğraşların psikolojik ruh sağlığı üzerindeki iyileştirici etkilerini daha derinlemesine analiz etmek için yeni çalışmalar planlamaktadır.