KADIN SAĞLIĞI VE BESLENME

Kadın Sağlığı ve Toplumsal Refah Arasındaki Bağlantı

Ülkemizde toplumun geniş kesimlerinde varlığını sürdüren baskıcı gelenekler ve eğitimsizlik, kadınların sağlıklı beslenme bilinci edinmesinin önündeki en büyük engellerdir. Bu durum, kadının hem kendi sağlığını hem de çocuklarının sağlığını ciddi risklere atmasına neden olmaktadır. Unutulmamalıdır ki, ruhen ve bedenen sağlıksız kadın, doğrudan sağlıksız nesiller ve dolayısıyla sağlıksız bir toplum anlamına gelmektedir.

Türkiye’de Anne ve Bebek Sağlığı Verileri

Türkiye Nüfus Sağlık Araştırması verilerine göre, 1998 yılında anne ölüm oranı her yüz bin canlı doğumda 49,2 iken, bebek ölüm hızı bin canlı doğumda 43 olarak kaydedilmiştir. 2003 yılı verileri ise bebek ölüm hızının binde 28,7’ye düştüğünü göstermektedir. Kadınlar, anne olmak gibi hayati bir sorumluluğu üstlenmeden önce ve yaşamlarının her evresinde dengeli beslenme alışkanlıklarını sürdürmek zorundadırlar.

Avrupa ülkeleri ile kıyaslandığında Türkiye'deki veriler dikkat çekicidir. Aşağıdaki tablo, ülkeler arasındaki ölüm hızlarını karşılaştırmalı olarak sunmaktadır:

Beslenmenin Tanımı ve Bilimsel Temelleri

Beslenme; insanın büyümesi, gelişmesi ve üretken bir şekilde uzun süre yaşaması için gerekli olan besin öğelerini yeterli miktarda alıp vücudunda kullanmasıdır. Bilimsel araştırmalar, vücut için gerekli olan 40 çeşit besin maddesinin herhangi biri eksik alındığında büyümenin engellendiğini ve sağlığın bozulduğunu kanıtlamıştır. Beslenme sadece fizyolojik bir süreç değil, aynı zamanda sosyolojik ve psikolojik bir olgudur.

Yetersiz Beslenmenin Toplumsal ve Ekonomik Etkileri

Sağlıklı bir kadın, çalışma gücüne sahip olarak aileye ve topluma ekonomik katkıda bulunur. Aksine, hasta ve güçsüz kadın sayısının artması üretimi azaltırken, sağlık harcamalarını ve ölüm hızlarını artırmaktadır. Yetersiz ve dengesiz beslenme, bireylerin planlama ve yaratma yeteneğini düşürerek toplumsal gelişimin önünde bir yük oluşturur.

Toplumda Beslenme Yetersizliğinin Temel Nedenleri

Toplumda beslenme sorunlarının oluşmasına zemin hazırlayan faktörler şu şekilde sıralanabilir:

1. Besin üretimi ve dağıtımındaki yetersizlikler ile teknolojik düzensizlikler.
2. Bireylerin satın alma gücünün yetersiz olması.
3. Eğitim eksikliği ve beslenme konusundaki kültürel/sosyal bilgi yetersizliği.
4. Çevre koşullarının sağlık kurallarına uygun olmaması.

Estetik Kaygılar ve Bilim Dışı Diyetlerin Riskleri

Özellikle büyüme çağındaki genç kızlar, medyanın etkisiyle ince kalma arzusuyla sağlıklarına zarar verecek şekilde aç kalmaktadır. Benzer şekilde, birçok kadın estetik kaygılarla anti-bilimsel zayıflama diyetleri uygulayarak metabolizmalarını bozmaktadır. Mevsimlik hızlı kilo verme çabaları, sağlığın temeli olan yeterli ve dengeli beslenme ilkesine aykırıdır ve kalıcı hasarlara yol açmaktadır.

Dengesiz Beslenmeye Bağlı Gelişen Hastalıklar

Türkiye'de gebe ve emzikli kadınların %50'si anemiktir. Annedeki anemi; bebekte büyüme geriliğine ve düşük doğum ağırlığına neden olmaktadır. Ayrıca, folik asit yetersizliği nedeniyle görülen nöral tüp defekti, her 10 bin doğumda 30.1 oranında seyrederek ciddi bir halk sağlığı sorunu oluşturmaktadır.

Dengesiz beslenme, aşağıda belirtilen geniş bir hastalık yelpazesine davetiye çıkarmaktadır:

• Kronik Hastalıklar: Tip II Diyabet, Hipertansiyon, Koroner kalp hastalıkları, Osteoporoz (3 kadından biri).
• Metabolik Bozukluklar: Reaktif Hipoglisemi, Lipid profili bozukluğu, Karaciğer yağlanması.
• Psikolojik ve Nörolojik Sorunlar: Depresyon, Alzheimer, Konsantrasyon eksikliği, Felç.
• Sindirim Sistemi: Ülser, Gastrit, Crohn hastalığı, Safra taşları.
• Diğer: Kadın infertilitesi (kısırlık), Polikistik over sendromu, Erken yaşlanma ve Diş eti hastalıkları.

Sonuç olarak, kadınlarımızın modern, başarılı ve mutlu bir yaşam sürebilmeleri için sağlıklı beslenme bilincine erken yaşlarda erişmeleri hayati önem taşımaktadır. Sağlıklı nesillerin inşası, kadının beslenme kalitesinin artırılmasıyla mümkündür.