İŞİTME CİHAZI

İşitme Cihazı Nedir ve Hangi Durumlarda Kullanılır?

İşitme cihazları, dış ortamdan gelen seslerin şiddetini yükselterek kulağın duyabileceği seviyeye ulaştıran gelişmiş elektronik aletlerdir. Bu cihazlar, bireyin sosyal yaşamda iletişim kurmasını kolaylaştırmak amacıyla tasarlanmıştır. Temel işlevleri, zayıf ses sinyallerini işleyerek hastanın işitme eşiğine uygun hale getirmektir.

İşitme cihazı kullanımı, mevcut işitme kaybının ilaçla veya cerrahi müdahale ile düzelme ihtimalinin bulunmadığı durumlarda tercih edilir. Ayrıca ameliyatın riskli bulunduğu vakalarda da bu cihazlar etkili bir çözüm sunar. Genellikle sensörinöral (iç kulak kaynaklı) işitme kayıplarında kullanılmakla birlikte, bazı orta kulak problemlerinde de reçete edilebilirler. Ancak, işitmenin tamamen kaybolduğu durumlarda cihazın fayda sağlamayacağı bilinmelidir.

İşitme Cihazlarının Çalışma Prensibi ve Temel Parçaları

Modern bir işitme cihazının verimli çalışabilmesi için üç ana bileşenin uyum içinde olması gerekir. Bu parçalar sesin toplanması, işlenmesi ve iletilmesi görevlerini üstlenir. Cihazın çalışma sistemini oluşturan bu temel parçalar şunlardır:

İşitme Cihazı Türleri ve Seçim Kriterleri

Teknolojik özelliklerine göre işitme cihazları genel olarak analog ve dijital olmak üzere ikiye ayrılır. Günümüzde dijital cihazlar, sundukları teknolojik avantajlar nedeniyle daha sık tercih edilmektedir. Cihazlar uygulama bölgesine göre; kulak arkası, kulak içi, kanal içi, gözlük tipi ve cep tipi gibi kategorilere ayrılır. Ayrıca cerrahi operasyonla kulak arkasındaki kemik içine yerleştirilen modeller de mevcuttur.

Cihaz seçiminde hastanın durumuna özel belirli kriterler göz önünde bulundurulur. İşitme kaybının derecesi, kaybın hangi frekanslarda yoğunlaştığı ve hastanın konuşmayı anlama derecesi bu kriterlerin başında gelir. Ayrıca kulaktaki mevcut hastalığın türü ve hastanın kişisel tercihleri de nihai kararda belirleyici rol oynar.

Cihaz Kullanımı ve Kulak Tercihi

İşitme kaybı tek bir kulaktaysa, cihazın o kulağa takılması yeterlidir. Ancak her iki kulakta da kayıp varsa, hangi kulağa öncelik verileceğine sesi anlama yüzdesine bakılarak karar verilir. Uzmanlar, sesin yönünün ayırt edilebilmesi ve daha dengeli bir işitme için her iki kulağa da cihaz takılmasını önermektedir. Yaygın kanının aksine, işitme cihazları kulağı tembelleştirmez veya mevcut hastalığın ilerlemesine neden olmaz.

İşitme Cihazına Alışma Süreci: Adım Adım Rehber

Cihaza alışma süreci; yaşa, işitme kaybının süresine ve hastanın motivasyonuna bağlı olarak kişiden kişiye farklılık gösterir. Tam adaptasyon için genellikle 1 ile 1,5 aylık bir süre yeterlidir. Bu süreçte sabırlı olmak ve pratik yapmak kritik önem taşır. İlk günlerde unutulmuş olan çevresel sesler rahatsız edici gelebilir; bu durumda cihazı çıkarıp kısa aralar verilmelidir.

1. ve 3. Günler Arası Adaptasyon

• Cihaz sadece ev ortamında ve rahat duyulacak ses seviyesinde kullanılmalıdır.
• Gazete hışırtısı, saat tıkırtısı veya telefon zili gibi farklı ev içi sesler dinlenmelidir.
• Yorgunluk hissedildiğinde ara verilmeli, bir süre sonra tekrar takılmalıdır.
• Kişi kendi sesini kontrol etmek için yüksek sesle kitap veya gazete okumalıdır.
• Başlangıçta anlamayı kolaylaştırmak için tek bir kişiyle yüz yüze bakarak konuşulmalıdır.

4. ve 7. Günler Arası Adaptasyon

• Günlük işler sırasında cihaz takılmaya devam edilmeli; su kaynaması veya süpürge sesi gibi seslere alışılmalıdır.
• Duyulan sesin kaynağı (trafik, beyaz eşya vb.) ayırt edilmeye çalışılmalıdır.
• Televizyondaki haber programları izlenerek takip yeteneği geliştirilmelidir.

7. Günden Sonraki Süreç

• Cihaz kullanım süresi günde en az 5 saate çıkarılmalıdır.
• 3-4 kişilik küçük gruplarda sohbetlere katılım sağlanmalıdır.
• Ayırt edilmesi zor olan kelimeler (örneğin: Taş-Yaş, Kuş-Koş) bir yakınına okutularak tekrar çalışmaları yapılmalıdır.
• Doğadaki sesleri dinlemek için dışarı çıkılmalı ve kalabalık ortamlarda (sinema, tiyatro) denemeler yapılmalıdır.
• Anlaşılmayan cümlelerin tekrarlatılması istenebilir; ikinci haftadan itibaren cihaz daimi olarak kullanılmaya başlanabilir.