İmpingement Sendromu (Subakromial Sıkışma)
- Omuz sıkışma sendromu, rotator manşet tendonlarının omuz ekleminin çatısını oluşturan akromion kemiğine sürtünmesi ve bu bölgedeki bursa kesesinin inflamasyonu sonucu oluşur.
- Hastalık kolu yukarı kaldırırken şiddetli ağrı, hareket kısıtlılığı ve güçsüzlük gibi belirtilerle kendini gösterirken; tanıda fizik muayene, röntgen ve MRI yöntemleri kullanılır.
- Tedavi sürecinde öncelikle ilaç, istirahat ve fizik tedavi gibi cerrahi dışı yöntemler uygulanır; sonuç alınamayan vakalarda ise alanı genişletmeye yönelik artroskopik veya açık cerrahi müdahaleler tercih edilir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Omuz Sıkışma Sendromu Nedir?
Omuz ağrısı şikayetiyle başvuran birçok hastada temel neden, omuzdaki bursa adı verilen kesenin inflamasyonu olan bursit veya tendon inflamasyonu olan tendinit durumudur. Bu sorunların arkasındaki en yaygın klinik tablo ise İmpingement (sıkışma) sendromudur. İmpingement sendromu, rotator manşet (döndürücü kılıf) tendonlarının omuz ekleminin çatısında yer alan akromion kemiğine sürtünmesiyle karakterize bir rahatsızlıktır.
Omuz Anatomisi ve Rotator Manşet Yapısı
Omuz eklemi, karmaşık bir yapıya sahip olup üç ana kemiğin birleşmesinden oluşur: Kürek kemiği (skapula), kol kemiği (humerus) ve köprücük kemiği (klavikula). Kol kemiğini kürek kemiğine bağlayan ve omuz hareketlerini kontrol eden yapıya rotator kılıf denir. Bu kılıf, dört ana kasın kirişinden (tendon) meydana gelir:
- Supraspinatus
- Infraspinatus
- Teres minör
- Subskapularis
Bu kaslar, kemikleri tendonlar aracılığıyla çekerek kolun kaldırılmasını ve omuzun döndürülmesini sağlar. Rotator manşet, kol kaldırılırken kol kemiğinin kürek kemiği yuvasında stabil kalmasına yardımcı olur. Akromion ile omuz başı arasındaki yaklaşık 1-1.5 cm’lik dar alanda uzanan bu yapı, sürtünmeyi azaltan ve kayganlık sağlayan bursa kesesi ile korunur.
İmpingement (Sıkışma) Mekanizması Nasıl Oluşur?
Normal şartlarda kol kaldırılırken akromion ve rotator manşet tendonları arasında yeterli hareket alanı bulunur. Ancak kolun her kaldırılışında tendon ve bursa dokusunun akromiona bir miktar sürtünmesi doğaldır; bu olaya impingement (sıkışma) denir.
Sıkışma, özellikle kolun sürekli omuz seviyesi üzerine kaldırılmasını gerektiren işlerde veya tekrarlayan fırlatma hareketlerinde bir problem haline gelir. Eğer bu süreç rotator manşet tendonlarında irritasyon veya hasar oluşturursa, klinik bir rahatsızlık olarak kabul edilir. Kolun kaldırma hareketi kol kemiğini akromion köşesine zorlayarak bursa dokusunda şişmeye ve alanın daralmasına neden olur.
Alanı Daraltan Faktörler
- Kemik Çıkıntılar: Akromioklaviküler eklemdeki aşınmalar sonucu oluşan dikensi yapılar.
- Anatomik Yapı: Bazı bireylerde akromionun doğuştan eğimli veya dar olması.
- Aşırı Kullanım: Sürekli tekrarlanan zorlayıcı hareketler.
Belirtiler ve Klinik Görünüm
İmpingement sendromunun erken evrelerinde omuzda sürekli bir acı hissi mevcuttur. Hastalığın ilerlemesiyle birlikte şu belirtiler gözlemlenir:
- Kolu yana, öne veya yukarı kaldırırken şiddetli ağrı.
- Etkilenen omuz üzerine yatmakta zorluk çekme.
- Arka cebe uzanırken hissedilen keskin ağrı.
- İleri vakalarda güçsüzlük ve kolu kaldıramama (bu durum rotator manşet yırtığı şüphesini artırır).
Tanı Yöntemleri
İmpingement sendromu tanısı, uzman bir hekim tarafından yapılan detaylı hikaye alımı ve fizik muayene ile konur. Tanıyı desteklemek için şu yöntemlere başvurulur:
| Yöntem | Kullanım Amacı |
|---|---|
| Röntgen | Anormal eğimli akromion veya kemik çıkıntılarını görüntülemek. |
| MRI | Tendonlar, bursa ve olası rotator manşet yırtıkları hakkında ayrıntılı bilgi almak. |
| Lokal Anestezi | Ağrının omuzdan mı yoksa boyundan mı kaynaklandığını ayırt etmek için bursa içine enjeksiyon. |
Tedavi Seçenekleri
Cerrahi Dışı Tedavi
Tedavi sürecine genellikle cerrahi olmayan yöntemlerle başlanır. Bu kapsamda antienflamatuar ilaçlar, istirahat ve buz uygulaması önerilir. Ağrının dirençli olduğu durumlarda geçici etkili kortizon enjeksiyonları ve omuz hareket aralığını artırıcı fizik tedavi programları uygulanır.
Cerrahi Tedavi
Cerrahi dışı yöntemlerden sonuç alınamadığında cerrahi müdahale düşünülür. Temel amaç, rotator manşet ile akromion arasındaki alanı genişletmektir.
- Subakromial Dekompresyon: Akromion altındaki kemik çıkıntıların temizlenmesi ve alanın genişletilmesi işlemidir. Bu sürece akromioplasti (kemiğin şekillendirilmesi) de dahildir.
- Rezeksiyon Artroplastisi: Akromioklaviküler eklemde kireçlenme varsa, köprücük kemiğinin uç kısmından yaklaşık 2 cm'lik bir bölümün çıkarılmasıdır.
- Artroskopik Girişim: Küçük kesiler ve kamera (artroskop) yardımıyla yapılan, iyileşme süreci hızlı olan kapalı cerrahi yöntemidir.
- Açık Girişim: Daha büyük kemik çıkıntıları için 5-6 cm'lik insizyon ile yapılan cerrahidir.
Rehabilitasyon Süreci
Cerrahi Dışı Rehabilitasyon: Omuz ve rotator manşet kaslarını güçlendirme ve germe egzersizlerini içerir. Bu, eklem stabilitesini artırarak semptomları hafifletir.
Cerrahi Sonrası Rehabilitasyon: İyileşme süreci sabır gerektirir; tam düzelme 2-3 ayı bulabilir. İlk günlerde kol-gövde askısı kullanılır.
- Artroskopik cerrahi sonrası süreç daha hızlıdır; germe ve güçlendirme egzersizlerine erken başlanır.
- Açık cerrahi veya kas kesisi yapılan durumlarda süreç daha yavaştır. İlk etapta terapist eşliğinde pasif egzersizler yapılır, 3-4. haftadan itibaren aktif terapi dönemine geçilir.
