hpv (human papilloma virus) nedir?
- Virüsler hücre yapısı ve metabolizması olmayan, antibiyotiklerin etki etmediği ve ancak canlı bir hücre içinde çoğalabilen mikroorganizmalardır.
- HPV'nin 100'den fazla tipi bulunmakta olup, özellikle Tip 16 ve 18 rahim ağzı kanseri vakalarının %90'ından sorumludur.
- Direkt temas ve cinsel yolla bulaşan HPV'ye karşı bağışıklık sistemi önemli bir savunma mekanizmasıdır, ancak kondom kullanımı tam koruma sağlamamaktadır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Virüslerin Genel Yapısı ve Özellikleri
Virüsler, ancak canlı bir hücrenin içine girerek çoğalabilen ve hastalık oluşturabilen mikroorganizmalardır. Kendilerine ait bir hücre yapıları ve metabolizmaları bulunmadığı için canlılık statüleri bilim dünyasında halen tartışma konusudur. Işık mikroskobuyla görülemeyecek kadar küçük olan bu yapılar; AIDS, kuduz ve grip gibi pek çok hastalığın temel nedenidir.
Virüs kaynaklı hastalıkların tedavisi oldukça güçtür. Bilinenin aksine antibiyotikler virüsler üzerinde etkili değildir ve virüslere karşı geliştirilmiş ilaç sayısı oldukça sınırlıdır. Bu durum, virüs kaynaklı enfeksiyonlarda korunmanın ve erken teşhisin önemini artırmaktadır.
HPV (Human Papilloma Virus) Nedir?
HPV, Human Papilloma Virus ifadesinin kısaltılmış adıdır. Birbirine benzer özellikler gösteren ve numaralandırılarak sınıflandırılan 100 civarında tipi mevcuttur. Bu virüsler genel olarak vücudun farklı bölgelerinde siğil oluşumuna sebebiyet vermeleriyle tanınırlar.
Bazı HPV tipleri el, ayak, yüz veya cinsel organın dış derisinde siğiller oluştururken; bazı tipler doğrudan rahim ağzına yerleşerek kanser oluşumuna zemin hazırlayabilir. HPV tiplerinin etkilediği bölgeler şu şekilde kategorize edilebilir:
- Genel Deri Siğilleri: Tip 2 ve 7
- Ayak Siğilleri: Tip 1, 2, 4 ve 63
- Ağız Bölgesi Siğilleri: Tip 6, 7, 11, 16 ve 32
- Gırtlak (Ses Telleri) Siğilleri: Tip 6 ve 11
HPV Tipleri ve Rahim Ağzı Kanseri Riski
Rahim ağzı kanseri vakalarının gelişiminde HPV tipleri kritik bir rol oynar. Özellikle Tip 16, 18, 31 ve 45, rahim ağzı kanserine yol açan yüksek riskli tipler olarak kabul edilir. Rahim ağzı kanserlerinin %90'ında Tip 16 ve 18 tespit edilmiştir.
Bunlara ek olarak; Tip 33, 35, 39, 51, 52, 56, 58 ve 59 da kanser oluşumunda rol oynayan ancak daha seyrek görülen diğer riskli tiplerdir. HPV enfeksiyonu sonucunda rahim ağzında meydana gelen değişimler klinik olarak şu şekilde sınıflandırılır:
| HPV Kaynaklı Rahim Ağzı Değişimleri |
|---|
| ASCUS |
| CIN I |
| CIN II |
| CIN III |
| CIS |
HPV Nasıl Bulaşır?
HPV, direkt temas yoluyla bulaşan bir virüstür. Cinsel bölgeyi enfekte eden tipler, en sık cinsel temas aracılığıyla yayılır. Daha nadir durumlarda ise enfekte olmuş bir elin veya eşyanın cinsel bölgeye teması ile bulaşma gerçekleşebilir.
Erişkin bireyler arasında toplumda HPV ile temas etme oranı %70 civarındadır. Bu yüksek orana rağmen kanser görülme sıklığının daha düşük olmasının iki temel sebebi vardır:
- Her HPV tipinin kanser yapıcı özellikte olmaması.
- Kişinin bağışıklık sisteminin enfeksiyonu kendiliğinden yenebilmesi.
Korunma Yolları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
HPV'den korunmada kondom (prezervatif) kullanımı önemli olsa da koruyuculuğu kısıtlıdır; çünkü kondom ilişki sırasında tüm cinsel bölgeyi kapsamaz. Virüs erkeklerde sıklıkla penis, scrotum (torba) ve anüs (makat) bölgesinde yerleşir. Ayrıca doğum sırasında enfekte anneden bebeğe, doğum kanalı yoluyla geçiş riski de bulunmaktadır.
