HPV AŞISI
- HPV aşıları, rahim ağzı kanserine yol açan HPV Tip 16 ve 18'e karşı %100 koruma sağlarken, dörtlü aşı ek olarak genital siğillere karşı da koruyuculuk sunar.
- Aşıların 9-26 yaş aralığında ve cinsel temas öncesinde yapılması önerilse de, 43 yaşına kadar olan kadınlarda da etkinliği kanıtlanmıştır.
- Tam koruma için üç doz şeklinde uygulanan bu aşılar canlı virüs içermezler ve aşılanmış kişilerin düzenli Pap smear taramalarına devam etmesi kritik önem taşır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
HPV Aşıları ve Korunma Yöntemleri
HPV aşıları, rahim ağzı kanseri ve genital siğillerden korunmada modern tıbbın sunduğu en etkili yöntemlerden biridir. T.C. Sağlık Bakanlığı Kanser Dairesi Başkanlığı, FDA (Food and Drug Administration) ve ACIP (Advisory Committee on Immunization Practices) tarafından sunulan öneriler doğrultusunda, HPV aşılarının uygulanması toplum sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır. Günümüzde etkinliği kanıtlanmış iki farklı HPV aşısı bulunmaktadır: GSK firmasına ait ikili aşı Cervarix® ve MSD firmasına ait dörtlü aşı Gardasil®.
HPV Aşılarının Kapsamı ve Koruyuculuğu
Her iki aşı da rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık %70-80’inden sorumlu olan HPV Tip 16 ve 18 antijenlerini içerir. Bu aşılar, içerdikleri HPV tiplerine karşı %100 koruma sağlamaktadır.
Aşı Tipleri Arasındaki Farklar
- İkili Aşı (Cervarix®): HPV Tip 16 ve 18'e karşı koruma sağlayarak rahim ağzı kanseri riskini minimize eder.
- Dörtlü Aşı (Gardasil®): HPV Tip 16 ve 18'in yanı sıra, genital siğillerin %90'ından sorumlu olan HPV Tip 6 ve 11'e karşı da %100 koruma sağlar.
Önemli Not: Aşı uygulaması yapılmış olsa dahi, aşı kapsamı dışındaki diğer HPV tiplerine bağlı kanser gelişme riski bulunduğundan, düzenli Pap smear taramalarına devam edilmelidir.
Aşı Uygulama Yaşı ve Doz Takvimi
HPV aşılarının mümkünse cinsel temas öncesinde yapılması önerilmektedir. Ancak cinsel ilişki gerçekleşmiş olsa dahi, 9-26 yaş arası kız çocuklarına ve kadınlara HPV testi yapılmaksızın aşı uygulanabilir. Ayrıca, aşıların 43 yaşına kadar olan kadınlarda da benzer etkinliği gösterdiği kanıtlanmıştır.
Aşı Uygulama Programı
Aşıların tam koruma sağlaması için kas içerisine (kol veya kalça) toplam üç doz şeklinde uygulanması gerekmektedir. Doz takvimi aşı türüne göre şu şekildedir:
| Aşı Türü | 1. Doz | 2. Doz | 3. Doz |
|---|---|---|---|
| Dörtlü Aşı (Gardasil®) | Başlangıç | 2. Ayın Sonunda | 6. Ayın Sonunda |
| İkili Aşı (Cervarix®) | Başlangıç | 1. Ayın Sonunda | 6. Ayın Sonunda |
Güncel tıbbi veriler ışığında, bu üç dozluk serinin ardından bir rapel (tekrar dozu) yapılmasına gerek duyulmamaktadır.
Gebelik ve Emzirme Döneminde HPV Aşısı
HPV aşılamasına gebelik döneminde başlanması önerilmez. Gebelik durumu ile aşı takvimi arasındaki ilişki şu prensiplere dayanır:
- Aşı Sürecinde Gebelik: İlk dozdan sonra gebe kalınırsa, aşılama süreci gebelik sonrası sıfırdan başlatılmalıdır.
- Kısmi Aşılama ve Gebelik: İki doz yapıldıktan sonra gebe kalınırsa, üçüncü doz doğumdan sonraki 6. haftadan itibaren emzirme döneminde güvenle yapılabilir.
- Bilinçsiz Uygulama: Gebe olduğu bilinmeden aşı yapılması durumunda, doğumsal özür artışı gözlenmediği için gebeliğin sonlandırılmasına gerek yoktur.
Yan Etkiler ve Güvenlik Profili
Bu aşılar canlı veya ölü virüs içermezler; bu nedenle HPV enfeksiyonuna, kansere veya ölüme yol açmaları mümkün değildir. Aşıların yan etkileri oldukça sınırlı olup, genellikle sadece uygulama bölgesinde görülen hafif reaksiyonlardan ibarettir:
- Aşı yerinde kızarıklık
- Bölgesel ağrı
- Hafif şişlik
Geri Ödeme Durumu: Mevcut durumda, büyük özel sağlık sigortaları haricindeki kamu geri ödeme kurumları tarafından aşı ücreti karşılanmamaktadır.
