Hipertansiyon
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Hipertansiyon Nedir? Kan Basıncı Hakkında Temel Bilgiler
Hipertansiyon ya da halk arasındaki adıyla tansiyon yüksekliği, kalbin kanı pompalarken damar duvarında oluşturduğu basıncın (kan basıncı) ideal değerlerin üzerinde olması durumudur. Kan basıncı değerleri milimetre cıva (mm Hg) cinsinden ifade edilir. Bu basınç, kalbin çalışma döngüsüne göre iki farklı değerden oluşmaktadır.
Sistolik kan basıncı (büyük tansiyon), kalbin kanı pompaladığı esnada oluşan basıncı; diastolik kan basıncı (küçük tansiyon) ise kalbin dinlenme evresindeki basıncı temsil eder. Sağlıklı bir bireyde normal kan basıncı değerleri sistolik için en çok 130 mm Hg, diastolik için ise en çok 85 mm Hg seviyesinde olmalıdır.
Kan Basıncı Değerleri Tablosu
| Durum | Sistolik (Büyük) Tansiyon | Diastolik (Küçük) Tansiyon |
|---|---|---|
| Normal Değerler | En çok 130 mm Hg | En çok 85 mm Hg |
| Sınırda Normal | 130-139 mm Hg | 85-89 mm Hg |
| Hipertansiyon Sınırı | 140 mm Hg ve üzeri | 90 mm Hg ve üzeri |
Hipertansiyon Tedavi Edilebilir mi?
Hipertansiyon tedavi edilebilen bir durumdur ancak bu sürecin ömür boyu sürdüğü unutulmamalıdır. Tedavide kullanılan ilaçlar kan basıncını normal sınırlara indirir; fakat tedavi kesildiğinde değerler tekrar eski yüksek seviyelerine ulaşır. Bu nedenle tedaviye ara verilmemeli ve yılda en az bir kez doktor kontrolüne gidilmelidir.
Bazı özel vakalarda yüksek tansiyon, bir böbrek hastalığına veya hormon artışına bağlı olarak gelişebilir. Bu gibi durumlarda altta yatan hormonal bozukluğun veya böbrek hastalığının tedavi edilmesiyle kan basıncı düzelebilir. Bu süreç, tansiyonun daha az ilaçla daha kolay kontrol edilmesini de sağlayabilir.
Hipertansiyonun Vücuda Zararları Nelerdir?
Kontrol altına alınmayan yüksek tansiyon, vücutta hayati organlar üzerinde ciddi hasarlara yol açabilir. Kan basıncı değerleri normal sınırlarda tutulduğu takdirde hastalar bu risklerden korunabilir. Hipertansiyonun neden olabileceği başlıca sağlık sorunları şunlardır:
- Beyin kanaması ve felç riski,
- Gözlerde görme kaybı,
- Kalpte kalp yetmezliği ve kalp krizi,
- Böbreklerde böbrek yetmezliği,
- Tüm damar sisteminde daralmalar.
İlaç Kullanımı ve Yan Etkiler Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Hipertansiyon ilaçları alışkanlık yapmaz. Ancak yaşın ilerlemesiyle birlikte azalan damar elastikiyeti nedeniyle mevcut dozlar yetersiz kalabilir. Bu durumda doktorunuz ilaç dozunu artırabilir veya yeni bir ilaç ekleyebilir. İlaçların yan etkileri konusunda mutlaka uzman bir doktora danışılmalıdır.
Önemli bir uyarı olarak; size iyi gelen bir ilacı asla bir yakınınızla paylaşmamalısınız. Sizin için uygun olan bir tedavi, başkası için hayatı tehdit edici sonuçlar doğurabilir. Ayrıca, ilaçlarınızı genellikle sabah kalkınca almanız önerilir; ancak gece tansiyonu düşmeyen özel durumlarda doktorunuz ilacı akşam almanızı da isteyebilir.
Doğru Tansiyon Ölçümü Nasıl Yapılır?
Kan basıncınızı kendiniz ölçebilirsiniz ancak doğru teknik için bir sağlık profesyonelinden eğitim almanız önemlidir. En doğru sonuçlar cıvalı ölçüm cihazları ile alınır. Elektronik cihaz kullanılıyorsa, güvenilirliğini teyit etmek için cıvalı bir cihazla karşılaştırma yapılması uygun olacaktır.
Sağlıklı bir ölçüm için dikkat edilmesi gerekenler:
- Ölçümden önce en az 5 dakika dinlenilmelidir.
- Son yarım saat içinde kafeinli içecek veya sigara tüketilmemelidir.
- Tansiyon aletinin manşonu kolu tam sarmalıdır.
- Stetoskop, tansiyon aletinin manşonu altına sokulmamalıdır.
Hipertansiyonun Görülme Sıklığı
Hipertansiyon toplumda oldukça yaygın bir hastalıktır ve toplumun %20’sinde görülür. Bu oran 45-54 yaş grubunda yaklaşık %40, 55-64 yaş grubunda ise yaklaşık %50 seviyelerine çıkmaktadır. Bu yüksek oranlar nedeniyle, her yaş grubundaki bireylerin yılda en az bir kez tansiyonlarını kontrol ettirmeleri hayati önem taşımaktadır.
