Hemoroid ( Basur, Mayasıl) Nedir?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Hemoroid (Basur) Nedir?
Hemoroid, halk arasında bilinen adıyla basur, rektum ve anüs çevresinde yer alan, genişlemiş kan damarlarını içeren yumru şeklindeki şişliklerdir. Bu durum, damarların yapısal olarak bozulması ve belirginleşmesiyle ortaya çıkar. Hemoroidler, oluştukları bölgeye göre temel olarak iç hemoroid ve dış hemoroid olmak üzere iki ana gruba ayrılırlar.
İç ve Dış Hemoroid Arasındaki Farklar
Hemoroidin türü, hastanın yaşadığı şikayetlerin şiddetini ve tedavi yöntemini doğrudan etkiler:
- İç Hemoroidler: Rektumun iç kısmında yer alırlar. Genellikle dışarıdan görülmez veya hissedilmezler. Nadiren rahatsızlık verirler; ancak dışkılama sırasında yaşanan zorlanma, hemoroid yüzeyini tahriş ederek rektal kanamaya yol açabilir.
- Dış Hemoroidler: Anüs çevresindeki derinin altında bulunurlar. Tahriş olduklarında belirgin bir kaşıntı ve kanama şikayeti oluşturabilirler.
Hemoroid Belirtileri Nelerdir?
Hemoroid varlığını işaret eden en yaygın semptomlar şunlardır:
- Dışkılama sonrasında fark edilen parlak kırmızı renkli kan,
- Anal bölgede hissedilen şiddetli kaşıntı,
- Makat bölgesinde ele gelen şişlikler,
- Anüste oluşan ağrı, kızarıklık ve hassasiyet.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Hemoroid belirtileri çoğu zaman basit önlemlerle kendiliğinden iyileşebilir. Ancak belirtiler kalıcı hale gelirse veya şiddetlenirse mutlaka bir uzmana danışılmalıdır. Özellikle rektal kanama durumunda, altta yatan daha ciddi hastalıkların teşhisi ve tedavisi için tıbbi yardım almak kritik önem taşır.
Hemoroid Neden Olur? Risk Faktörleri
Hemoroidin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, anüs çevresindeki kan damarlarında artan basınç ile doğrudan ilişkilidir. Bağırsak hareketleri sırasındaki zorlanmalar veya hamilelik süreci bu basıncı artırarak damarların şişmesine ve iltihaplanmasına neden olur. Özellikle lif eksikliğine bağlı gelişen kronik kabızlık, en önemli tetikleyicidir.
Hemoroid riskini artıran diğer faktörler:
- Obezite (Aşırı kilo alımı),
- Yaşlanmaya bağlı doku zayıflığı,
- Gebelik dönemindeki pelvik basınç,
- Genetik yatkınlık (Aile öyküsü),
- Sürekli ağır nesneler kaldırmak,
- İnatçı öksürük veya tekrarlayan kusma nöbetleri,
- Sürekli oturarak çalışmayı gerektiren meslekler,
- Bisiklet sürmek veya ata binmek gibi aktiviteler,
- Anal cinsel ilişki.
Hemoroid Nasıl Önlenir ve Tedavi Edilir?
Hemoroid şikayetleri genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden düzelebilir. Örneğin, gebelik döneminde oluşan basur genellikle doğumdan sonra iyileşme gösterir. Damarlardaki basıncı azaltmak ve hemoroid oluşumunu önlemek için şu adımlar atılmalıdır:
| Önleyici Yöntem | Uygulama Şekli |
|---|---|
| Lifli Beslenme | Meyve, sebze, tam tahıllar ve baklagil tüketimi artırılmalıdır. |
| Sıvı Tüketimi | Bol su içilmeli; kafein ve alkolden uzak durulmalıdır. |
| Dışkı Ertelememe | İhtiyaç duyulduğunda tuvalete gidilmeli, dışkı bekletilmemelidir. |
| Egzersiz | Düzenli spor, kan basıncını dengeler ve kabızlığı önler. |
| Kilo Kontrolü | İdeal kiloda kalmak anal bölgedeki basıncı azaltır. |
Tıbbi Tedavi Seçenekleri
Yaşam tarzı değişikliklerine yanıt vermeyen ilerlemiş vakalarda profesyonel tedavi yöntemleri uygulanır:
- Bantlama (Band Ligasyonu): Cerrahi olmayan bu yöntemde, hemoroid memesinin tabanına elastik bir bant takılarak kan akışı kesilir. Hemoroid yaklaşık bir hafta içinde düşer.
- Cerrahi Yöntemler: Büyük veya dış hemoroidlerin çıkarılması ya da küçültülmesi amacıyla genel anestezi altında uygulanan operasyonlardır.
