Gastrointestinal Injuries in Blunt Abdominal Traumas
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Künt Travmaya Bağlı Gastrointestinal Yaralanmaların Analizi
Künt karın travmaları sonrası meydana gelen gastrointestinal sistem (GİS) yaralanmaları, cerrahi müdahale gerektiren ve hayati risk taşıyan durumlardır. Bu çalışmanın temel amacı, künt travma kaynaklı gastrointestinal yaralanmalarda RTS (Revised Trauma Score) ve ISS (Injury Severity Score) sistemlerinin etkinliğini değerlendirmektir. Ayrıca, mortalite ve morbidite üzerinde belirleyici olan faktörler ile bu skorlama sistemlerinin klinik öngörü gücü incelenmiştir.
Materyal ve Metot: Klinik Değerlendirme Süreci
Çalışma kapsamında, son altı yıl içerisinde künt travmaya bağlı gastrointestinal yaralanma nedeniyle opere edilen hastalar retrospektif olarak analiz edilmiştir. Değerlendirme kriterleri şu başlıkları içermektedir:
- Demografik veriler ve yaralanma mekanizmaları,
- Yaralanma lokalizasyonu ve ek organ yaralanmaları,
- RTS ve ISS skorları,
- Uygulanan cerrahi teknikler,
- Morbidite, mortalite oranları ve hastanede yatış süreleri.
Bulgular ve Yaralanma Mekanizmaları
İncelenen 18 vakanın yaralanma nedenleri arasında trafik kazaları %61,1 (11 vaka) ile ilk sırada yer almaktadır. Bunu %27 ile yüksekten düşme (5 vaka) ve %11 ile fiziksel saldırı (2 vaka) izlemektedir. Toplamda 21 gastrointestinal yaralanma tespit edilmiş olup dağılım şu şekildedir:
| Yaralanma Bölgesi | Vaka Sayısı |
|---|---|
| İnce Bağırsak | 11 |
| Kolon | 6 |
| Duodenum | 3 |
| Mide | 1 |
Hastaların %55,6’sında ek karın içi yaralanmalar, %66,7’sinde ise karın dışı ek yaralanmalar saptanmıştır. Cerrahi yöntem olarak 10 hastaya primer sütür, 9 hastaya segmenter rezeksiyon ve 2 hastaya pilorik eksizyon uygulanmıştır.
Ek Yaralanmaların Klinik Sonuçlara Etkisi
İzole gastrointestinal yaralanması olan hastalar ile ek yaralanması olan hastalar karşılaştırıldığında, ek yaralanması olan grupta (13 hasta) şu sonuçlar gözlemlenmiştir:
- Daha düşük RTS değerleri (7.087 vs 7.841),
- Daha yüksek ISS değerleri (19.4 vs 12.2),
- Daha uzun hastanede yatış süresi (11.5 vs 8.4 gün),
- Daha yüksek morbidite (7 vaka) ve mortalite (2 vaka) oranları.
Skorlama Sistemlerinin Morbidite ve Mortalite Öngörüsü
Morbidite gelişen ve gelişmeyen hastalar kıyaslandığında, RTS skorları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak, ISS skorları morbidite gelişen hastalarda (23.9) anlamlı derecede yüksek saptanmıştır (p=0.003).
Mortalite açısından yapılan değerlendirmede ise hem RTS hem de ISS skorlarının belirleyici olduğu görülmüştür. Hayatta kalan ve kalmayan hastalar arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlıdır:
- RTS Değerleri: Hayatta kalanlarda 7.445 iken, kaybedilen hastalarda 6.085 (p=0.037).
- ISS Değerleri: Hayatta kalanlarda 14.6 iken, kaybedilen hastalarda 39.5 (p=0.023).
Sonuç ve Klinik Değerlendirme
Künt karın travmalarında ek yaralanmaların varlığı; erken cerrahi müdahaleye rağmen morbidite, mortalite ve yatış süresini artırmaktadır. Çalışma sonucunda, yüksek ISS değerlerinin hem morbidite hem de mortalite riski ile doğrudan ilişkili olduğu kanıtlanmıştır. Buna karşın, düşük RTS değerleri temel olarak mortalite riskinin öngörülmesinde anlamlı bir kriterdir.
