Endoskopi Nedir, Kimlere Uygulanır ?

Endoskopi Nedir? Tanı ve Tedavi Süreçleri

Endoskopi, ucunda ışıklı bir kamera bulunan, kıvrılabilen bir alet yardımıyla vücudun içi boşluklu organlarının görüntülenmesi işlemidir. Bu yöntem, sadece tanısal amaçlı kullanılmakla kalmayıp, şüpheli lezyonlardan parça alınmasına (biyopsi) imkan sağlayan minimal invaziv bir prosedürdür. Gelişmiş teknoloji sayesinde organların iç yapısı detaylıca incelenebilmektedir.

Uygulama bölgesine göre endoskopi farklı isimler alır. Ağız yoluyla girilerek yemek borusu, mide ve on iki parmak bağırsağının incelenmesine gastroskopi denir. Kalın bağırsak ve ince bağırsağın bir kısmının incelenmesi işlemi ise kolonoskopi olarak adlandırılmaktadır.

Gastroskopi: Mide ve Yemek Borusu Hastalıklarının Teşhisi

Günümüzde gastroskopi, yemek borusu, mide ve on iki parmak bağırsağı hastalıklarının teşhisinde kullanılan en hassas yöntemdir. Bu işlem hem teşhis hem de tedavi amacıyla yaygın bir şekilde uygulanmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 45 yaşından sonra herhangi bir şikayeti olmasa dahi tüm bireylerin en az bir kez gastroskopi yaptırmasını önermektedir.

Gastroskopi Hangi Durumlarda Yapılmalıdır?

Gastroskopi uygulaması, özellikle aşağıdaki semptomları gösteren hastalar için hayati önem taşımaktadır:

• Yutma güçlüğü (katı ve sıvı gıdalarda zorlanma, ağrılı yutma).
• Gıda maddelerinin yutulması sırasında hissedilen takılma hissi.
• Tıbbi tedaviye yanıt vermeyen ekşime ve yanma şikayetleri.
• Karnın üst kısmında meydana gelen şişkinlik ve ağrılar.
• Tedaviye dirençli kansızlık ve nedeni bilinmeyen ani kilo kayıpları.
• Kahve telvesi şeklinde veya kırmızı renkli kan kusma.
• Büyük abdestin katran renginde (siyah) gelmesi.
• Ağza acı su gelmesi, sebebi bilinmeyen bulantı ve kusmalar.

Tedavi Amaçlı Gastroskopik Girişimler

Gastroskopi sadece bir görüntüleme yöntemi değil, aynı zamanda etkili bir tedavi aracıdır. Bu kapsamda yapılan işlemler şunlardır:

1. Varis kanamalarının ve varis dışı mide kanamalarının tedavisi.
2. Yemek borusu ve mide darlıklarının genişletilmesi.
3. Mide polipleri ve erken evre mide tümörlerinin çıkarılması.
4. Tıkayıcı tümörlerde stent uygulamaları.
5. Beslenme amacıyla mideye tüp yerleştirilmesi (PEG).

Kolonoskopi ve Kullanım Alanları

Kolonoskopi işleminde kullanılan cihazlar, gastroskoplara göre daha esnek bir yapıya sahiptir. Bir kolonoskopun boyu ortalama 130-170 cm, çapı ise 11-14 mm arasındadır. Alt sindirim sistemi hastalıklarının teşhisinde altın standart olarak kabul edilir.

Kolonoskopi Kimlere Uygulanmalıdır?

Kolonoskopi işlemi, aşağıdaki tıbbi gerekliliklerin varlığında uzmanlar tarafından önerilmektedir:

• İltihabi bağırsak hastalığı (İBH) tanısı koymak ve tedavinin etkinliğini belirlemek.
• Açıklanamayan demir eksikliği anemisi araştırmaları.
• Sindirim sistemi kanamaları (kanlı dışkılama, siyah dışkılama veya gaitada gizli kan pozitifliği).
• Sebebi bilinmeyen kronik ishal vakaları.
• Kanser araştırmaları ve malignite takibi.
• Ailede kanser öyküsü veya polipozis sendromları bulunması.

Kolonoskopinin Tedavi Amaçlı Kullanımı

Kolonoskopi aracılığıyla gerçekleştirilen cerrahi ve girişimsel işlemler şunlardır:

Ayrıca, sigmoid volvulus (bağırsak düğümlenmesi) tedavisi de kolonoskopik yöntemlerle gerçekleştirilebilmektedir.