Endometriozis
- Endometriozis, rahim içini döşeyen dokunun rahim dışındaki organlara yerleşmesiyle oluşan, ağrılı adet ve kısırlık gibi ciddi sorunlara yol açan kronik bir hastalıktır.
- Hastalık, yumurtalıklarda çikolata kisti (endometrioma) oluşturabildiği gibi rahim duvarına yerleşerek adenomyozis tablosuna da neden olabilmektedir.
- Tedavi süreci; hastanın çocuk isteği, yaşı ve şikayetlerine göre ilaçla baskılama, cerrahi müdahale veya düzenli takip şeklinde kişiye özel planlanır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Endometriozis Nedir?
Endometriozis, normal şartlarda rahim içini döşeyen endometrium tabakasının, rahim dışındaki bölgelerde yerleşmesiyle karakterize kronik bir hastalıktır. Kadın nüfusunun yaklaşık %10’unda görülen bu durum, infertilite (kısırlık) problemi yaşayan kadın grubunda ise %20 ile %50 gibi oldukça yüksek oranlarda karşımıza çıkmaktadır.
Endometriozis Belirtileri ve Görüldüğü Organlar
Bu hastalık en sık yumurtalıklar, tüpler ve rahim arkasını kaplayan karın zarında görülmekle birlikte; bağırsaklar ve diğer karın içi organlar dahil olmak üzere tüm vücut organlarında mevcudiyeti rapor edilmiştir. İyi huylu bir süreç olmasına rağmen, kronik yapısı nedeniyle hastaların yaşam kalitesini etkileyen ciddi sorunlara yol açabilmektedir.
Endometriozis vakalarında en sık karşılaşılan şikayetler şunlardır:
- Ağrılı adet görme
- Adet dönemi dışındaki kronik kasık ağrıları
- Kısırlık (infertilite)
- Ağrılı cinsel beraberlik
Hastalığın Oluşum Mekanizması
Rahim dışına yerleşen bu dokular, rahim içindeki dokularla benzer şekilde hormonal etkilere tepki vererek adet kanamasına benzer aktiviteler gösterir. Hastaların yaşadığı şikayetlerin temel nedeni, bu kanamaların zamanla oluşturduğu kitle etkisi veya çevre dokularda meydana getirdiği dokulardaki harabiyettir.
Endometrioma (Çikolata Kisti) ve Adenomyozis
Hastalığın yerleşim yerine ve klinik tablosuna göre farklı tanımlamalar mevcuttur:
- Endometrioma (Çikolata Kisti): Kanama odaklarının uzun süre yumurtalık içinde birikmesi sonucu oluşan, koyu kahverengi içerikli kistlerdir. Bu kistlerin ultrasonografik görüntüsü tanı koymada oldukça tipiktir.
- Adenomyozis: Endometriozis dokusunun rahim duvarının (myometrium) içine yerleşmesidir. Genellikle 40-50 yaş arası kadınlarda ağrı ve kanama düzensizliği ile belirti verir. Myomlarla birlikte, dünya genelinde rahmin alınması (histerektomi) operasyonlarının en önemli nedenlerinden biridir.
Endometriozis Tedavi Seçenekleri
Endometriozis tedavisi; hastanın şikayetleri, gelecek dönemdeki çocuk isteği, hastalığın evresi ve mevcut klinik bulgulara göre geniş bir yelpazede değerlendirilir. Hastalık östrojen hormonuna bağımlı bir seyir izlediği için kesin tedavi yöntemi her iki yumurtalığın alınmasıdır; ancak bu yaklaşım doğurganlık çağındaki hastalar için tercih edilmemektedir.
| Klinik Durum | Önerilen Tedavi Yaklaşımı |
|---|---|
| Hafif Klinik Bulgular | Düzenli takip ve gözlem |
| Şiddetli Ağrı Şikayeti | Medikal tedavi (yumurtalık baskılama) ve/veya cerrahi |
| Kısırlık (İnfertilite) | Cerrahi müdahale ve/veya üremeye yardımcı yöntemler |
Tedavi süreci, hastanın yaşam planına ve hastalığın yarattığı tahribata göre uzman hekim tarafından kişiselleştirilerek uygulanmalıdır.
