En büyük sebebi stres, sizi uykudayken yakalıyor! İşte zonanın bilinmeyen yüzü
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Zona Hastalığı Nedir ve Neden Olur?
Zona, 'Varisella Zoster Virüsü'nün (VZV) neden olduğu, genellikle vücudun belirli bir bölgesinde sınırlı, su dolu kabarcıklar (veziküler lezyonlar) ile seyreden bir enfeksiyondur. Deri Hastalıkları Uzmanı Dr. Kübra Esen, bu virüsün çocukluk döneminde su çiçeği hastalığına yol açtığını, iyileşme sonrası ise sinir sisteminde yıllarca uyku modunda beklediğini belirtmektedir. Zona, bu uyuyan virüslerin çeşitli nedenlerle tekrar aktif hale gelmesiyle oluşur.
Zonayı Tetikleyen Risk Faktörleri
Bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlar virüsün yeniden canlanması için uygun zemin hazırlar. Dr. Kübra Esen'e göre hastalığı tetikleyen başlıca unsurlar şunlardır:
- Stres ve yoğun yorgunluk,
- Diyabet (şeker hastalığı),
- Kortizon tedavisi gibi bağışıklığı baskılayan ilaç kullanımı,
- Kronik rahatsızlıklar ve altta yatan kanser hastalıkları,
- Radyoterapi ve cerrahi girişimler.
80 yaş üzerindeki bireylerin yaklaşık yarısının yaşamı boyunca en az bir kez zona geçirdiğini belirten Esen, hastalığın yaşlılarda ve bağışıklığı düşük kişilerde daha şiddetli seyrettiğini vurgulamaktadır.
Zona Belirtileri: Ateş, Halsizlik ve Ağrılı Döküntüler
Zona hastalığı başlangıç aşamasında genellikle sistemik belirtilerle kendini gösterir. İlk etapta ateş, baş ağrısı ve halsizlik gibi şikayetler görülür. Döküntülerin çıkacağı bölgede ise yanma, batma ve kaşınma gibi anormal deri duyuları oluşur.
| Belirti Türü | Görülen Şikayetler |
|---|---|
| Başlangıç Belirtileri | Ateş, baş ağrısı, halsizlik, kas ağrısı |
| Deri Belirtileri | Kırmızı renkli kabarıklıklar, su kabarcıkları, yanma hissi |
| Bölgesel Belirtiler | Kaşınma, batma, delici karakterde şiddetli ağrı |
Dr. Kübra Esen, döküntü öncesi dönemdeki ağrıların; migren, kalp ağrısı, böbrek ağrısı veya apandisit gibi durumlarla karıştırılabileceğine dikkat çekmektedir. Belirtileri takiben 3-5 gün içinde vücudun genellikle tek bir yarısında (gövde, boyun veya yüz) ağrılı döküntüler gelişir.
Yaş Gruplarına Göre Etkilenen Bölgeler
Zonanın vücutta en sık görüldüğü yerler yaş ve cinsiyete göre farklılık gösterebilir:
- Gençlerde: Genellikle toraks (gövde üst kısmı) bölgesi etkilenir.
- Yaşlı Kadınlarda: Kuyruk sokumu bölgesinde daha sık görülür.
- Yaşlı Erkeklerde: Göz çevresi zonadan daha fazla etkilenebilir.
Zona Bulaşıcı mıdır? Kimler Risk Altında?
Klasik zona lezyonlarının bulaşıcılığı düşük olsa da, aktif su kabarcıklarının içindeki sıvı virüs barındırır. Bu nedenle temas yoluyla bulaşma riski mevcuttur. Eğer virüs, daha önce su çiçeği geçirmemiş bir kişiye bulaşırsa, o kişide zona değil su çiçeği gelişir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler:
- Aktif lezyonlara kesinlikle temas edilmemelidir.
- El hijyenine maksimum özen gösterilmelidir.
- Zona hastaları; gebeler ve bağışıklığı baskılanmış kişilerden uzak durmalıdır.
Zona Tedavisi ve İyileşme Süreci
Zona vakaları genellikle 2-3 hafta içerisinde gerileme eğilimi gösterir. Tedavi sürecinde uzman hekimler tarafından şu yöntemler uygulanır:
- Antiviral İlaçlar: Lezyonların iyileşmesini hızlandırır ve ağrıyı kontrol altına alır.
- Antienflamatuar ve Ağrı Kesiciler: Ödem ve ağrı kontrolü için kullanılır.
- Antihistaminikler: Kaşıntının giderilmesinde etkilidir.
- Postherpetik Nevralji Tedavisi: Döküntü geçmesine rağmen devam eden kronik ağrılar için Nöroloji veya Algoloji uzman desteği gerekebilir.
Dr. Kübra Esen, tedaviye başlanmasına rağmen 10 gün içerisinde belirtilerde bir azalma görülmemesi durumunda mutlaka tekrar bir hekime başvurulması gerektiğini hatırlatmaktadır.
