ELLERDE TİTREME
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Titreme (Tremor) Nedir ve Ne Kadar Sık Görülür?
Titreme (tremor), toplumda oldukça sık rastlanan bir hareket bozukluğudur. Özellikle yaşlılarda görülen senil tremor haricinde, gençlerin de hekime başvurma nedenleri arasında üst sıralarda yer almaktadır. Titreme tek başına bir hastalık değil, birçok farklı hastalığın bir semptomu olarak kabul edilir.
İstatistiksel verilere göre titreme sıklığı 65 yaş altında %2-3 civarındayken, 65 yaş üzerinde %10 seviyesini aşmaktadır. Bu veriler, titremenin toplumun ciddi bir bölümünü doğrudan ilgilendiren önemli bir sağlık sorunu olduğunu göstermektedir.
Esansiyel Tremor: En Sık Rastlanan Titreme Türü
Titremeler arasında en yaygın olanı, genellikle genetik geçişli ve ailesel bir özellik taşıyan Esansiyel Tremordur. Bu durum özellikle genç ve erişkin bireylerde yaşam kalitesini bozan, sosyal ortamlarda kişiyi güç durumda bırakan bir tablodur. Aşırı heyecan, stres, kaygı ve gerginlik genç nesilde titremeyi tetikleyen unsurların başında gelirken, bu tabloya genellikle ellerde terleme de eşlik eder.
Titremeye Neden Olan İlaçlar ve Hastalıklar
Sadece nörolojik nedenler değil, bazı sistemik hastalıklar ve kullanılan ilaçlar da titremeye yol açabilir. Zehirli guatr (tirotoksikoz) ve aşırı alkol kullanımı bu nedenler arasındadır. Titremeye sebebiyet verebilecek ilaç grupları şunlardır:
- Sara (epilepsi) ve depresyon tedavisinde kullanılan ilaçlar,
- Lityum ve kortizonlu ilaçlar,
- Soğuk algınlığı ilaçlarında bulunan efedrin,
- Nefes açıcılar ve kanser ilaçları,
- Şizofreni gibi psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar.
Esansiyel Tremor Belirtileri ve Seyri
Esansiyel tremor, istirahat halindeyken görülmez; her zaman bir hareketle ortaya çıkar. Hastalık %90 oranında ellerde başlar, ancak zamanla farklı bölgeleri de etkileyebilir. Hastalığın klinik özellikleri şu şekildedir:
- Genetik Yatkınlık: Hastaların %50-70'inin ailesinde benzer bir öykü bulunur.
- Etki Alanı: %30-50 oranında başı, %25 oranında ise ses tellerini tutabilir.
- İlerleme Durumu: Geçici bir bozukluk değildir, yavaş da olsa ilerleme kaydeder.
- Günlük Yaşam: Yemek yerken veya su içerken şiddetlenir; yazı yazma yetisi bozulur. Yazılar, Parkinson'un aksine büyük ve titrektir.
- Alkol Etkisi: Hastalar genellikle alkol aldıklarında yakınmalarının geçici olarak azaldığını ifade ederler.
Esansiyel Tremor ve Parkinson Arasındaki Farklar
Esansiyel tremor, özellikle yaşlı hastalarda sıklıkla Parkinson hastalığı ile karıştırılmaktadır. Ancak bu iki durum arasında belirgin farklar mevcuttur:
| Özellik | Esansiyel Tremor | Parkinson Hastalığı |
|---|---|---|
| Titreme Zamanı | Hareket ve eylem sırasında | İstirahat halindeyken |
| Başlangıç | Genellikle iki taraflı | Tek taraflı başlar |
| Karakteristik Hareket | Belirli bir ritmi olan titreme | Tespih çeker veya rulo yapar gibi |
| Yazı Şekli | Büyük ve titrek harfler | Küçük ve sıkışık harfler |
Diğer Titreme Çeşitleri: Beyincik ve Metabolik Bozukluklar
Beyincik bozuklukları da titremeye neden olabilir. Bu durumda titremeye ek olarak denge kaybı, postür bozukluğu ve ardı sıra yapılan hareketlerde bozulmalar görülür.
Öte yandan, ağır karaciğer yetmezliği, üremi veya zehirlenme gibi metabolik bozukluklarda ellerin öne uzatılmasıyla belirginleşen yaygın titremeler oluşur. Bu özel tabloya literatürde flaping (kanat çırpma) tremor adı verilir.
Titreme Tedavisi ve Yaklaşımlar
Titreme tedavisinde temel prensip, altta yatan nedeni ortadan kaldırmaktır. Örneğin, tirotoksikoz kaynaklı titremeler hastalığın tedavisiyle tamamen kaybolur. Ancak Esansiyel tremor kronik bir süreçtir ve tedavi semptomatiktir.
Esansiyel tremor tedavisinde betablokörler ve primidon grubu ilaçlar önemli bir yer tutar. Bu ilaçlar kullanıldığı sürece titreme kontrol altına alınabilir, ancak ilacın etkisi geçtiğinde belirtiler tekrar başlar. Yaşam kalitesini artıran bu tedaviler, hastaların toplum içinde daha rahat hareket etmelerine olanak tanır.
