Early and delayed treatment of dorsal transscaphoid perilunate fracture-dislocations.
- Transskafoid perilunat kırıklı çıkıkların tedavisinde açık redüksiyon ve internal fiksasyon (ORIF) yöntemi, hem akut hem de gecikmiş vakalarda en etkili tedavi seçeneğidir.
- Yaralanma sonrası erken dönemde yapılan müdahaleler; hareket açıklığı, kavrama gücü ve klinik skorlama açısından gecikmiş vakalara göre daha başarılı sonuçlar vermektedir.
- Gecikmiş vakalarda midkarpal artrit gelişme riski daha yüksekken, erken cerrahi müdahale fonksiyonel kayıpları ve eklem komplikasyonlarını minimize etmektedir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Transskafoid Perilunat Kırıklı Çıkıkların Tedavisinde Cerrahi Yaklaşımlar
Transskafoid perilunat kırıklı çıkıklar (TSPKÇ), el bileği cerrahisinde yönetimi zor ve karmaşık yaralanmalar arasında yer almaktadır. Bu bilimsel çalışma, akut ve gecikmiş transskafoid perilunat kırıklı çıkık vakalarında uygulanan açık redüksiyon ve internal fiksasyon (ORIF) yönteminin etkinliğini karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Gülhane Askeri Tıp Akademisi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı bünyesinde gerçekleştirilen bu araştırma, literatür eşliğinde klinik sonuçları değerlendirmektedir.
Araştırma Tasarımı ve Katılımcı Profili
Çalışma, retrospektif ve randomize bir tasarımla kurgulanmıştır. Araştırma kapsamında, dorsal evre 2 kırıklı çıkığı bulunan toplam 12 vaka incelenmiştir. Bu vakalar, müdahale zamanlamasına göre iki ana gruba ayrılmıştır:
- Akut Vakalar: Yaralanma sonrası erken dönemde müdahale edilen 6 hasta.
- Gecikmiş Vakalar: Tedavi süreci ertelenmiş veya geç başvuruda bulunmuş 6 hasta.
Uygulanan Cerrahi Teknikler ve Müdahale Yöntemleri
Operasyon sırasında skafoid kırıkları, anatomik redüksiyonu takiben kanüllü vida veya Herbert vidası kullanılarak internal fiksasyon ile tedavi edilmiştir. Çıkıkların redüksiyonu sağlandıktan sonra tüm vakalarda stabilizasyonu desteklemek amacıyla iki adet 1.8 mm Kirschner teli kullanılarak geçici triquetrokapitat ve lunotriquetral fiksasyon uygulanmıştır.
Klinik ve Radyolojik Değerlendirme Kriterleri
Hastaların iyileşme süreçleri hem fonksiyonel hem de radyolojik parametrelerle titizlikle takip edilmiştir. Değerlendirme sürecinde kullanılan temel ölçütler şunlardır:
- Fonksiyonel Ölçümler: Eklem hareket açıklığı (fleksiyon ve ekstansiyon) ve Jamar dinamometresi ile kavrama gücü ölçümü.
- Klinik Skorlama: Green ve O'Brien tarafından geliştirilen modifiye klinik skorlama sistemi.
- Radyolojik Analiz: Preoperatif ve erken postoperatif dönemdeki skafolunat (SL) ve radiolunat (RL) açıları ile revize edilmiş karpal yükseklik oranı.
- Artriz Takibi: Midkarpal artrit gelişiminin gözlemlenmesi.
Bulgular ve Karşılaştırmalı Analiz Sonuçları
Ortalama 45 aylık (23-70 ay) takip süresi sonunda elde edilen veriler, erken müdahalenin klinik başarı üzerindeki etkisini açıkça ortaya koymuştur. Tüm vakaların genel klinik puan ortalaması 80.8 (iyi) olarak kaydedilmiştir.
| Parametre | Akut Tedavi Grubu | Gecikmiş Tedavi Grubu |
|---|---|---|
| Green ve O'Brien Skoru | 89.2 (İyi) | 72.5 (Orta) |
| Hareket Açıklığı (ROM) | 129.5 +/- 20.42 derece | 95.5 +/- 18.08 derece |
| Ortalama Kavrama Gücü | 34.00 +/- 12.83 kg | 26.33 +/- 13.48 kg |
| Normal Kavrama Gücü Oranı | 6 hastada 4 vaka | 6 hastada 2 vaka |
| Midkarpal Artrit Gelişimi | Gözlenmedi | 2 vaka |
Radyolojik verilerde, erken postoperatif dönemde 47.5 derece olan ortalama SL açısı, son kontrolde 55.5 dereceye yükselmiştir. RL açısı ise -9.40 dereceden 5.43 dereceye çıkmıştır. Revize edilmiş karpal yükseklik oranı başlangıçta 1.51 iken, son takipte 1.45 seviyesine gerilemiştir.
Sonuç ve Uzman Önerisi
Elde edilen veriler ışığında, transskafoid perilunat kırıklı çıkıkların tedavisinde zamanlama kritik bir faktör olsa da, her iki grup için de en etkili yöntem cerrahidir. Açık redüksiyon ve internal fiksasyon (ORIF), hem akut hem de gecikmiş vakalarda fonksiyonel sonuçların optimize edilmesi ve eklem stabilitesinin yeniden kazanılması için temel tedavi yöntemi olarak önerilmektedir.
