Donuk omuz [adeziv kapsülit]
![Donuk omuz [adeziv kapsülit]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fapi.doktorsitesi.com%2Fmedia%2Fcache%2Farticle_1200_400_webp%2Fuploads%2Farticle_images%2Fdd7774bc97e662ee84bab98460493d49.webp&w=3840&q=75)
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Donuk Omuz Nedir ve Kimlerde Görülür?
Donuk omuz, omuz ekleminde hareket kısıtlılığı ve ağrı ile karakterize, yaşam kalitesini ciddi oranda etkileyen bir muskuloskeletal problemdir. Genellikle 40–65 yaş arası bireylerde görülen bu durumun kadınlardaki insidansı erkeklere oranla daha yüksektir. Özellikle diyabet, tiroid hastalıkları ve omuzun uzun süreli immobilizasyonu (hareketsizliği), hastalığın gelişimi için en önemli risk faktörleri arasında yer almaktadır.
Donuk Omuzun Patofizyolojisi ve Klinik Evreleri
Patofizyolojik süreç; sinovyal inflamasyon, kapsüler kontraktür ve adezyon (yapışıklık) oluşumu ile ilerler. Klinik tablo, hastalığın seyrine göre üç temel evrede incelenmektedir:
- Ağrılı (İnflamatuar) Faz: Gece ağrısının belirgin olduğu, hem aktif hem de pasif hareketlerin şiddetli ağrıya yol açtığı başlangıç dönemidir.
- Donma (Rijidite) Fazı: Ağrının nispeten azaldığı ancak hareket açıklığında ciddi kısıtlılıkların geliştiği evredir. Bu dönemde özellikle dış rotasyon ve abduksiyon hareketleri kısıtlanır.
- Çözülme Fazı: Omuz eklemindeki hareket açıklığının kademeli olarak geri kazanıldığı iyileşme dönemidir.
Fizyoterapi Değerlendirmesi ve Tedavi Yaklaşımları
Başarılı bir rehabilitasyon süreci için fizyoterapi değerlendirmesi kritik öneme sahiptir. Bu süreçte aktif/pasif eklem hareket açıklığı, skapulohumeral ritim ve ağrı düzeyi detaylı şekilde analiz edilmelidir. Tedavi protokolü, hastanın bulunduğu evreye göre şu şekilde planlanır:
| Evre | Temel Tedavi Yaklaşımı | Uygulanan Yöntemler |
|---|---|---|
| Akut Dönem | Ağrı Kontrolü | Fizyoterapi modaliteleri, hafif mobilizasyonlar |
| Rijidite Fazı | Hareket Açıklığını Artırma | Kapsüler germe, eklem mobilizasyon teknikleri, egzersiz |
Rehabilitasyonda Kullanılan Egzersiz Teknikleri
Donuk omuz tedavisinde uygulanan egzersiz programı çok yönlü olmalıdır. Özellikle posterior ve inferior glide gibi eklem mobilizasyon teknikleri rijidite fazında büyük önem taşır. Tedavi planı genel olarak şu unsurları içermelidir:
- Pendulum (sarkaç) egzersizleri
- Wand (sopa) egzersizleri
- Duvar yürüyüşleri ve özel germe teknikleri
- Skapular stabilizasyon ve postüral eğitim
Sonuç ve Hasta Uyumu
Donuk omuz, doğru fizyoterapi yaklaşımıyla büyük ölçüde fonksiyonel iyileşme sağlanabilen bir rahatsızlıktır. Ancak sürecin uzun ve kademeli ilerlediği hastaya mutlaka anlatılmalı, tedaviye tam uyum teşvik edilmelidir. Sabır ve düzenli rehabilitasyon, omuz sağlığına kavuşmanın temel anahtarıdır.
