Ders başarısızlığı Neden olur?

Okul Başarısızlığı ve Aile Üzerindeki Psikolojik Etkileri

Okulların yarıyıl tatiline girmesiyle birlikte bazı evlerde büyük bir mutluluk, bazılarında ise derin bir hüzün yaşanmaktadır. Bu hüzün, kimi zaman aile içinde genel bir matem havasına dönüşebilmektedir. Yakın bir kaybın yaşanmadığı bu durumlarda hissedilen yasın temel nedeni, çocuğun karnesindeki düşük notlar veya beklenen akademik başarının yakalanamamış olmasıdır.

Anne ve babalar bu süreci duygusal bir yıkım olarak yaşarken, çocukların deneyimlediği ders başarısızlığı onların sosyal ve psikolojik durumlarını derinden etkilemektedir. Bu durumun doğal bir sonucu olarak çocuk ile aile arasındaki ilişkilerde bozulmalar meydana gelebilir. Ders başarısızlığından kaynaklanan ruhsal sorunları anlamak için öncelikle bu başarısızlığın kökenine inmek ve sorunu doğru tanımlamak gereklidir.

Akademik Başarıda Zeka Kapasitesinin Rolü

Okul ve ders başarısını etkileyen pek çok farklı değişken bulunmaktadır. Bu etkenlerin başında çocuğun zeka kapasitesi gelmektedir. Zeka, çocuğun okuduklarını ve kendisine aktarılan bilgileri kolayca kavramasını, bilgileri aklında tutmasını sağlar. Zeka seviyesi büyük oranda doğumsal özelliklerle belirlenir ve bu kapasiteyi sonradan temelden değiştirmek mümkün değildir.

Doğum sonrası çevresel etkenler, mevcut zekanın en yüksek performansta çalışmasına yardımcı olur. Ancak eğitim süreci, var olan kapasite oranında etkili olabilir. Bu nedenle, ders başarısızlığı yaşayan bir çocuğun potansiyeli değerlendirilirken zeka kapasitesi mutlaka göz önünde bulundurulmalı ve çocuğun sınırları ebeveynler tarafından kabullenilmelidir.

Sorumluluk Bilinci ve Ders Çalışma Alışkanlıkları

Çocuk normal bir zeka kapasitesine sahip olmasına rağmen akademik başarısızlık yaşıyorsa, bu durum genellikle sorumluluk bilinci eksikliğiyle ilişkilidir. Belli bir sorumluluk hissetmeyen çocuklar, okul sonrası ders çalışma saatlerini düzenlemekte güçlük çekerler. Sorumluluk duygusu, erken çocukluk döneminden itibaren kazandırılması gereken en temel becerilerden biridir.

Çocuğa sorumluluk kazandırmak için dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:

• Erken Dönem Başlangıcı: İki buçuk yaşından itibaren çocuğun yaşına ve gelişimine uygun görevler verilmelidir.
• Kendi Başına Yetebilme: Çocuğun yemeğini kendi yemesi, oyuncaklarını toplaması ve kendi yatağında yatması desteklenmelidir.
• Özgüven Gelişimi: Kendi kararlarını almasına ve kendini yönetmesine fırsat tanıyan bir ortam, çocuğun özgüvenini artırır.

Küçük yaşlarda aşılanan bu bilinç, ileride ders sorumluluğu olarak geri dönecektir. Okul başarısı öğrencinin kendi sorumluluğudur; anne ve babalar çocuklarına destek olmalı ancak onların ödevlerini üstlenmemelidir.

Başarısızlığı Etkileyen Çevresel ve Ruhsal Faktörler

Zeka kapasitesi yeterli ve sorumluluk bilinci gelişmiş olan çocuklarda devam eden başarısızlık durumunda çevresel etmenler incelenmelidir. Okulun genel durumu, öğretmenin yaklaşımı, sınıfın özellikleri ve sunulan eğitimin kalitesi başarıyı doğrudan etkiler. Eğer bu alanlarda bir sorun yoksa, odaklanılması gereken nokta çocuk ruh sağlığı olmalıdır.

Ailelere Öneriler ve Uzman Desteğinin Önemi

Ders başarısızlığının mutlaka bir nedeni vardır ve çözüm için vakit kaybetmeden uzman yardımı alınmalıdır. Başarısızlık yaşayan çocuklar, yaşıtlarıyla kıyaslanmadan ve özgüvenleri zedelenmeden doğru yönlendirilmelidir. Ailenin aşırı ilgisizliği veya aşırı kontrolcü tutumu, mevcut sorunun devam etmesine neden olabilir.

Ebeveynler suçlayıcı tavırlardan vazgeçerek, ayrıntılı bir psikiyatrik muayene ile sorunun kaynağını araştırmalıdır. Psikiyatrik rahatsızlıkların tedavi edilmesiyle birlikte ders başarısında belirgin bir düzelme görülmektedir. Önemli olan, problemler çocuğun yaşamında kalıcı hale gelmeden önce onlara vakit ayırmak ve gerekli önlemleri almaktır.