Deri kanserine karşı : kendi kendine deri muayenesi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Kendi Kendine Deri Muayenesi Nedir ve Neden Önemlidir?
Vücudumuzun koruyucu örtüsü olan deri üzerinde sivilce, ben, kabarıklık, kızarıklık ve yara gibi pek çok farklı lezyon gelişebilir. Bu lezyonların bir kısmı maalesef deri kanseri belirtisi olabilir. Deri kanserleri vücudun görünen bölgelerinde ortaya çıktığı için, kişinin kendi derisini düzenli olarak kontrol etmesi, olası değişikliklerin erken fark edilmesini ve dolayısıyla erken teşhis konulmasını sağlar.
Uzmanlar, her bireyin ayda bir kez ayna yardımıyla kendi kendine deri muayenesi yapmasını ve yılda en az bir kez profesyonel bir deri muayenesi için doktora başvurmasını önermektedir. Herhangi bir yeni oluşum, ben, leke, kahverengi nokta veya iyileşmeyen yara varlığında vakit kaybetmeden bir uzmana danışılmalıdır.
Sık Rastlanan Deri Kanseri Türleri ve Belirtileri
Deride en sık görülen malign tümör bazal hücreli deri kanseridir (BCC). Bu tür nadiren öldürücü olsa da, tedavi edilmediği takdirde yayılarak derinleşebilir ve baso-squamöz deri kanserine dönüşebilir. Bir diğer tür olan squamöz hücreli deri kanseri (SCC) ise bulunduğu bölgeye göre değişmekle birlikte, ihmal edildiğinde ölümcül riskler taşıyabilir.
Aşağıdaki belirtiler deri kanseri riskine işaret edebilir:
- Kaşınan, acıyan, kabuk bağlayan veya kanayan lekeler.
- İnci gibi parlayan kabarıklıklar (nodül) veya çukurluklar.
- Beyaz, sarı veya nasır gibi sertleşmiş yaralar.
- Kırmızımsı, tahriş olmuş alanlar.
- 2-3 hafta içinde iyileşmeyen açık yaralar.
Melanom Teşhisinde ABCDE Kriterleri
Melanom (ben kanseri), deri kanserleri arasında hayati tehlike riski en yüksek olan tümördür. Genellikle iyi huylu benlerle karıştırılsa da, ABCDE kriterleri sayesinde olası bir melanomu ayırt etmek mümkündür:
| Kriter | Açıklama |
|---|---|
| A (Asimetri) | Benin iki yarısı birbirine uymaz, ortadan bölündüğünde parçalar eşit değildir. |
| B (Border/Sınır) | Benin kenarları düzensiz, girintili çıkıntılı veya dantela gibidir. |
| C (Color/Renk) | Renkte koyulaşma, alacalanma (çok renklilik) veya şeffaflaşma görülür. |
| D (Diameter/Çap) | Benin çapı genellikle 6 mm'den büyüktür. |
| E (Evolution/Değişim) | Benin boyutunda, renginde veya yüksekliğinde (kabarma) belirgin değişimler olur. |
Adım Adım Kendi Kendine Deri Muayenesi Nasıl Yapılır?
Kendi kendine deri muayenesi için parlak bir ışık, boy aynası, el aynası, iki adet tabure ve saçları aralamak için tarak veya saç kurutma makinesine ihtiyaç duyulur. Muayene şu adımlarla gerçekleştirilmelidir:
- Vücudun Ön Kısmı: Boy aynasının önünde yüz (burun, dudak, ağız, kulaklar), boyun, göğüs, karın ve bacakların ön kısımlarını kontrol edin. Kadınlar meme derisi ve meme altına özellikle bakmalıdır.
- Kollar ve Eller: Elleri, parmak aralarını, avuç içlerini, tırnakları ve kolların her iki yanını inceleyin.
- Saçlı Deri: Bir tarak veya saç kurutma makinesi yardımıyla saçlarınızı aralayarak tüm saçlı deriyi gözden geçirin.
- Arka Bölgeler: Boy aynasına sırtınızı dönüp el aynasını kullanarak kulak arkasını, ensenizi, omuzlarınızı ve sırtınızın üst kısmını kontrol edin.
- Alt Gövde ve Ayaklar: Bir tabureye oturarak el aynası yardımıyla genital bölgeyi, kalçaları, bacak arkalarını, ayak bileklerini, ayak tabanını ve ayak parmak aralarını detaylıca inceleyin.
Önemli Not: Her kontrolde gözlemlediğiniz değişiklikleri not edin. Şüpheli bir durumla karşılaştığınızda mutlaka bir Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı veya dermatoloğa başvurun.
Prof. Dr. Sıdıka Kurul
Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı
