COVİD 19 GÜNLERİNDE BELİRSİZLİKLE BAŞ EDEBİLME

Pandemi Sürecinin Psikolojik ve Fiziksel Sağlık Üzerindeki Etkileri

Dünya genelinde ve ülkemizde etkisini sürdüren koronavirüs salgını, hem fiziksel hem de duygusal sağlığımızı olumsuz yönde etkilemeye devam etmektedir. Bu süreçte bazı bireyler belirsizlik karşısında beslenme alışkanlıklarını değiştirerek aşırı yeme eğilimi gösterirken, bazıları ise iştah kaybı ve vücut direncinin düşmesi gibi sorunlarla karşılaşmıştır. Toplumda depresyon, kaygı ve panik bozukluğu gibi psikolojik rahatsızlıkların artmasıyla birlikte, bencillik ve saldırganlık gibi davranışlarda da belirgin bir artış gözlemlenmiştir.

Salgın gibi olağandışı dönemlerde insanlar; sağduyu, kibarlık, saygı ve empati gibi temel değerleri geçici olarak kaybedebilmektedir. fMRI (Beyin Görüntüleme Sistemi) ile yapılan bilimsel çalışmalar, bireyler belirsizliğe maruz kaldığında beyindeki amigdala bölgesinin aktifleştiğini kanıtlamıştır. Bu durum, belirsizlik anlarında ilkel beynimizin devreye girmesine ve hayatta kalma güdüsüyle mantık dışı, kültürel değerlerimize uymayan davranışlar sergilememize neden olmaktadır.

Pandemi Hayatımızı ve Ruh Halimizi Nasıl Etkiliyor?

Küresel ölçekte yayılan salgınlara pandemi adı verilmektedir. Bu süreç; hastalığın bulaşma riski, tedavi yöntemleri ve aşı çalışmaları gibi pek çok cevapsız soruyu beraberinde getirerek ciddi bir belirsizlik ortamı yaratmaktadır. Bu belirsizlik hali, özellikle kaygı bozukluğu ve toplumumuzda yaygın olan Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) tanısı olan bireyleri çok daha negatif etkilemektedir.

Süreçten olumsuz etkilenen risk grupları şu şekilde kategorize edilebilir:

• OKB ve Kaygı Bozukluğu Olanlar: Aşırı titiz ve takıntılı davranışlar sergileyerek süreci hem kendileri hem de çevreleri için daha zorlu hale getirebilirler.
• Hastalık Hastası (Hipokondriyazis) Olanlar: Sürekli hastalık kapma ve ölüm korkusu yaşama riski altındadırlar.
• Depresif Eğilimi Olanlar: Sosyal izolasyon, rutinlerin değişmesi ve yakın kaybı gibi nedenlerle derin bir depresif ruh haline sürüklenebilirler.

Stres Yönetimi ve Bağışıklık Sistemi İlişkisi

Bağışıklık sistemi fiziksel bütünlüğümüzü korurken, psikolojik sağlamlık da ruh sağlığımızı muhafaza eder. Yapılan araştırmalar, yoğun ve sürekli stresin bağışıklık sistemini zayıflattığını ve vücut direncini düşürdüğünü açıkça göstermektedir. Bu nedenle, virüse karşı bedensel sağlığımızı korurken aynı zamanda stresle baş etmeyi öğrenerek ruh sağlığımızı da dengede tutmamız kritik önem taşımaktadır.

Kaygıyı Kontrol Altına Almak İçin Uygulanabilecek Stratejiler

Pandemi kaynaklı kaygı ve stresi yönetmek için aşağıdaki yöntemleri günlük hayatınıza entegre edebilirsiniz:

1. Günlük Rutininizi Koruyun: Yemek ve uyku düzeninizi değiştirmemeye özen gösterin. Özellikle uyku öncesi hazırlıklar (odanın havalandırılması, kişisel bakım) beyninizi uykuya koşullandırarak ruh sağlığınızı destekler.
2. Güvenilir Bilgi Kaynaklarına Odaklanın: Kaynağı belirsiz haberler ve sosyal medya paylaşımları çaresizlik hissini artırır. Sadece güvenilir kaynakları günlük olarak takip etmek yeterlidir.
3. Sosyal İlişkilerinizi Canlı Tutun: İnsan sosyal bir varlıktır. Teknolojinin imkanlarını kullanarak online görüşmeler ve aktiviteler aracılığıyla çevrenizle iletişimde kalın ve karşılıklı destek mekanizması oluşturun.
4. Fiziksel Aktivite ve Mindfulness: Spor yapmak vücutta serotonin (mutluluk hormonu) salgılanmasını sağlar. Yoga ve mindfulness gibi pratikler, zihni olumsuz düşüncelerden uzaklaştırarak stresi kontrol altına almanıza yardımcı olur.
5. Kendinize Vakit Ayırın ve Hobiler Edinin: Kendi ihtiyaçlarınıza kulak verin. Sizi rahatlatacak yeni hobiler keşfetmek ve bedeninizi dinlemek, bu süreci daha sağlıklı atlatmanızı sağlayacaktır.