Doktorsitesi.com

ÇOCUKLUK ÇAĞININ ÖZEL AŞILARI

Uzm. Dr. Duygu Hasan Dilber
Uzm. Dr. Duygu Hasan Dilber5.0(28 Değerlendirme)
19 Kasım 2026 görüntülenme
Randevu Al
Virüs ve bakteri gibi mikroorganizmaların hastalık yapma etkisinin ortadan kaldırılarak sağlıklı bireylere verilmesine aşı denir.
ÇOCUKLUK ÇAĞININ ÖZEL AŞILARI
Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

Aşı Nedir ve Neden Önemlidir?

Aşı, virüs ve bakteri gibi mikroorganizmaların hastalık yapma etkisinin ortadan kaldırılarak sağlıklı bireylere verilmesi işlemidir. Bu uygulamanın temel amacı, kişinin ilgili mikroorganizmalarla karşılaştığında güçlü bir savunma mekanizması oluşturması, hastalığı hiç geçirmemesi veya hafif atlatmasıdır. Sağlık uzmanları tarafından steril ortamlarda uygulanan aşılar, onay almadan önce uluslararası laboratuvarlarda titizlikle incelenen son derece güvenilir tıbbi ürünlerdir.

Aşı uygulamaları sadece bireyi korumakla kalmaz, aynı zamanda hastalıkların topluma yayılmasını da engeller. Ciddi komplikasyon riski oldukça düşük olan aşılar, geçmişte yaşamı tehdit eden birçok hastalığı ortadan kaldırmış veya minimize etmiştir. Bu nedenle, toplumsal bilincin artması geleceğe karşı en büyük sorumluluklarımızdan biridir.

Aşı Takibinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Aşıların tam etkinlik göstermesi için doğru yaşta ve dozda uygulanması kritiktir. Ebeveynlerin aşı randevularını aksatmadan bir uzman takibinde ilerlemesi gerekir. Bazı özel durumlarda aşılama prosedürleri değişiklik gösterebilir:

  • Bağışıklık sistemi baskılanmış çocuklara canlı aşı uygulanması sakıncalıdır.
  • Bu çocukları korumak için yakın çevresindeki (ebeveyn ve kardeş) bireylerin tam aşılı olması hayati önem taşır.
  • Ülkemizde rutin takvim dışındaki özel aşılar (Meningokok, Rotavirüs, HPV ve İnfluenza) toplum sağlığı için uzmanlarca tavsiye edilmektedir.

Konjuge Meningokok (Menenjit) Aşısı

Meningokok enfeksiyonları, kanda mikrop (bakteriyemi) ve beyin zarı iltihabı (menenjit) gibi ölümcül tablolara yol açabilir. Modern yoğun bakım koşullarına rağmen %10-20 oranında ölüm riski barındıran bu hastalık, hayatta kalanların %20-30'unda sağırlık, zeka geriliği ve uzuv kaybı gibi kalıcı hasarlar bırakabilmektedir.

Aşı Tipiİçerdiği Bakteri GruplarıUygulama Başlangıcı
4 Valanlı AşıA, C, Y, W tipleri6-12. haftadan itibaren
Grup B AşısıSadece B tipiKasım 2018'den beri Türkiye'de

Sık Sorulan Sorular:

  • Sağlık Bakanlığı aşıları yeterli mi? Bakanlık takvimi iki önemli etkene karşı koruma sağlar; ancak en sık görülen Neisseria meningitidis etkeninden korunmak için özel meningokok aşıları şarttır.
  • Anneden geçen antikorlar korur mu? Bu antikorlar yaklaşık 40 gün içinde kaybolur. Bu nedenle 2. aydan itibaren aşılama önemlidir.
  • Yan etkilerle nasıl başa çıkılır? Özellikle Grup B aşısı ateş yapabilir; uzman kontrolünde parasetamol kullanımı önerilir.

Rotavirüs Aşısı: Şiddetli İshal ve Kusmaya Karşı Koruma

Rotavirüs, bebeklerde ağır sıvı kaybına yol açan, oldukça bulaşıcı bir bağırsak enfeksiyonudur. Aşı, hastaneye yatış gerektiren şiddetli vakalara karşı %85 ile %98 oranında yüksek koruma sağlar. Ağız yoluyla (oral) uygulanan bu canlı aşı, ülkemizde iki farklı formda bulunmaktadır:

  1. Pentavalan (5 bileşenli): 3 doz olarak uygulanır. İlk doz 6-15. haftalar arası, son doz 32. haftadan önce yapılmalıdır.
  2. Tek Valanlı (1 bileşenli): 2 doz olarak uygulanır. İlk doz en geç 14 hafta 6 günlükken, son doz tercihen 24. haftada tamamlanmalıdır.

Önemli Not: Bebek aşıyı kusarsa doz tekrar edilmez. Alerji riski nedeniyle uygulama mutlaka hastane ortamında yapılmalıdır.

HPV Aşısı (Rahim Ağzı Kanseri Aşısı)

Human Papilloma Virüs (HPV), rahim ağzı kanserlerinin %99'undan sorumludur. Aşılamanın temel amacı, kadınlarda en sık görülen ikinci kanser türü olan rahim ağzı kanserini önlemektir. Ülkemizde üç tip HPV aşısı mevcuttur:

  • Bivalan (2'li): Tip 16 ve 18'e karşı korur. Sadece kadınlara uygulanır.
  • Kuadrivalan (4'lü): Kanser türlerinin yanı sıra genital siğillere karşı da koruma sağlar.
  • 9 Valanlı: En geniş kapsamlı korumayı sunan, 9 farklı serotipe karşı etkili olan en güncel aşıdır.

Aşıların özellikle 10-25 yaş arasında yapılması önerilir. Daha önce enfeksiyonu geçirmiş kişilerin de zayıf antikor yanıtı nedeniyle aşılanması tavsiye edilmektedir.

İnfluenza (Grip) Aşısı

Grip aşısı, her yıl beklenen virüs tiplerine göre yeniden hazırlanan inaktif (ölü) bir aşıdır. 6. aydan itibaren tüm çocuklara uygulanabilir.

  • Uygulama Zamanı: Grip salgını başlamadan önce, Eylül veya Ekim aylarında yapılması idealdir.
  • Doz Planlaması: 6 ay - 8 yaş arası ilk kez aşılanacak çocuklara 1 ay ara ile 2 doz, sonraki yıllarda tek doz uygulanır.
  • Risk Grupları: Astım, diyabet ve kronik kalp hastaları öncelikli olmak üzere tüm sağlıklı bireylerin aşılanması desteklenmelidir.

Sonuç olarak; hastalık oluştuktan sonra tedavi etmek yerine, aşılarla hastalık oluşmadan önlem almak (koruyucu hekimlik) çok daha değerlidir. Çocuklarımızın sağlıklı geleceği için aşı takvimine sadık kalmak toplumsal bir görevdir.

Etiketler

Çocukluk çağı aşılarıÇocukluk çağının özel aşılarıAşı takibi
Yazar Hakkında
Uzm. Dr. Duygu Hasan Dilber

Uzm. Dr. Duygu Hasan Dilber

​Merhaba, ben Uzm. Dr. Duygu Hasan Dilber. Eğitim yolculuğuma 2010 yılında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İngilizce tıp eğitimiyle başlayarak 2016 yılında tıp doktoru unvanını aldım. Tıp fakültesi eğitimim süresince uluslararası standartları hedefleyerek 2014 yılında University of California, Irvine School of Medicine bünyesinde Ultrasonografi Eğitimi modülünü başarıyla tamamladım. Akademik ve klinik alandaki temel eğitimlerime ek olarak, çocuk sağlığı alanındaki nitelikli uzmanlığımı güçlendirmek amacıyla Yenidoğan Canlandırma Programı (NRP), Çocuklarda İleri Yaşam Desteği Kursa(ÇİYAD ve PALS) eğitimlerini de alarak alanımda geniş bir medikal ve klinik vizyon kazandım.
​Mezuniyetimin ardından klinik kariyerime Şişli Florence Nightingale Hastanesi’nde adım attım. Ardından İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi– Süleymaniye Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi ile SBÜ Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi (Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi) bünyesinde geniş hasta popülasyonuna sahip, yüksek klinik sirkülasyonda asistanlık ve uzmanlık süreçlerimi sürdürdüm. Kamu sektöründe Gebze Fatih Devlet Hastanesi ve Darıca Farabi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde poliklinik, yataklı servis, yenidoğan yoğun bakım ve acil servis yönetimi alanlarında görev yaptıktan sonra, mart 2024 itibarıyla Doruk Özel Bursa Hastanesi bünyesinde hastalarıma özel sağlık hizmeti sunmaya başladım. Ekim 2026 itibariylede Özel Medicabil Nilüfer Hatsanesinde özel sağlık hizmeti sunmaya devam etmekteyim.
​Çocuk sağlığı ve hastalıkları alanındaki uzmanlık tezimi, çocuk acil ve solunum yolu hastalıklarında kritik bir yere sahip olan "Alt Solunum Yolu Hastalığı Olan Çocuklarda Yüksek Akım Nazal Oksijenasyon (YANKO) Tedavisinin Yaşamsal Bulgular Üzerindeki Sonuçları" başlığı altında tamamladım. Çocuklarda ilaç alerjileri ve sıklığı konusunda uluslararası indeksli dergilerde yayımlanmış makalelerim bulunmakta; güncel tıp literatürünü, ulusal ve uluslararası pediatri kongreleri ile sempozyumlarını yakından takip etmekteyim.
​Sağlıklı çocuk takibinden yenidoğan resüsitasyonuna (NRP), pediatrik acil yaklaşımlarından ileri yaşam desteğine ve multidisipliner klinik yönlendirmelere kadar çocuk sağlığının her aşamasında kanıta dayalı, güvenilir ve şefkatli bir hekimlik anlayışıyla hizmet veriyorum. Minik hastalarımın beden ve ruh sağlığını bütüncül bir yaklaşımla korumak, gelişim süreçlerinde ailelerimizin yanında yer almak öncelikli amacımdır.

Önemli Bilgilendirme

Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.