Çocuklarda Enfeksiyon Hastalıkları Ve Kanser

Enfeksiyon Ajanları ve Kanser Arasındaki Kritik Bağlantı

Enfeksiyon ajanları ile kanser gelişimi arasındaki ilişki, tıp dünyasında uzun süredir bilinen ve üzerinde hassasiyetle durulan bir konudur. Günümüzde, hem çocuklarda hem de erişkinlerde görülen kanser vakalarının %18’inde enfeksiyon ajanlarının doğrudan rol oynadığı tespit edilmiştir. Özellikle çocukluk döneminde geçirilen belirli enfeksiyonların, ilerleyen yaşlarda kanser riskini artırması bu konunun hayati önemini ortaya koymaktadır.

Gelişmekte olan toplumlarda, çocukluk çağında maruz kalınan enfeksiyon hastalıklarının önlenmesi, doğrudan kanserden korunma stratejisi olarak değerlendirilmektedir. Bu hastalıklarla mücadele etmek, gelecekteki kanser vakalarının sayısını ciddi oranda azaltma potansiyeline sahiptir.

Bakteriyel Enfeksiyonlar: Helikobakter Pylori ve Mide Kanseri

Erişkinlerde görülen kanser türlerinde bakteriler, mantarlar, parazitler ve virüsler sorumlu tutulurken, benzer bir varsayım çocukluk çağı için de geçerlidir. Özellikle Helikobakter Pylori enfeksiyonu, çocuklukta başlayıp erişkinlikte mide kanserine yol açabilen en önemli bakteriyel etkendir.

Helikobakter enfeksiyonuna dair bilinmesi gereken risk faktörleri şunlardır:

• Enfeksiyonu geçiren bireylerde, yaklaşık 15 yıl sonra mide kanseri riski normal popülasyona göre 8 kat artmaktadır.
• Sosyoekonomik düzeyi düşük toplumlarda, küçük yaşta ishal ile birlikte seyreden akut enfeksiyonlar, ince bağırsak tümörü riskini yükseltmektedir.
• Bu vakaların erken dönemde tanımlanması ve tedavi edilmesi, kanser riskini şüphesiz bir şekilde azaltmaktadır.

Çocuklarda Kansere Neden Olan Temel Viral Ajanlar

Çocukluk yaş grubunda kanserle ilişkisi kanıtlanmış temel enfeksiyöz ajanlar esas olarak virüslerdir. Bu virüslerin başında Hepatit B (HBV), Hepatit C (HCV) ve EBV (Epstein-Barr) gelmektedir. Ayrıca Human Papilloma Virus (HPV) ile kanser arasındaki ilişki de klinik açıdan büyük önem taşımaktadır.

Hepatit B ve Karaciğer Kanseri Riski

Hepatit B virüsü ile kronik olarak enfekte olan çocuklarda karaciğer kanseri gelişme riski oldukça yüksektir. Enfeksiyonun kronikleşme oranı, çocuğun yaşı ile ters orantılıdır. Bu nedenle HBsAg pozitif annelerden doğan çocukların takibi kritik bir öneme sahiptir.

Dünya genelinde yaklaşık 200 milyon kişinin HBV ile enfekte olduğu tahmin edilmektedir. Enfekte olan çocukların 1/4'ü karaciğer kanseri veya siroz nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Hepatit B aşılarının yaygınlaşmasıyla bu vakaların ciddi oranda azalması hedeflenmektedir.

Hepatit C ve EBV Virüslerinin Etkileri

Hepatit C (HCV) enfeksiyonu da karaciğer kanseri için önemli bir risk faktörüdür. Çocukluk çağında Hepatit B'ye oranla daha az görülmesi olumlu bir durum olsa da, HCV’nin sadece karaciğerde değil, dalakta lenfomaya da yol açabildiği bilinmektedir. Henüz bu virüse karşı geliştirilmiş bir aşı bulunmamaktadır.

"Öpücük hastalığı" olarak bilinen EBV (Epstein-Barr) virüsü ise yıllardır kanserle ilişkilendirilmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde erken çocukluk döneminde görülen bu virüs; nazofarengeal kanser, Burkitt lenfoması ve Hodgkin hastalığı ile doğrudan bağlantılıdır. Hastalık patogenezi tam olarak aydınlatılamamış olsa da EBV'nin çocukluk çağı kanser riskini artırdığı bir gerçektir.

HPV ve Serviks Kanseri İlişkisi

1975 yılında tanımlanan Human Papilloma Virus (HPV) ve serviks kanseri ilişkisi, tıp dünyasındaki bakış açısını değiştirmiştir. HPV, yenidoğan döneminden itibaren her yaş grubunu etkileyebilen viral hastalıklara neden olabilmektedir. Ülkemizde de uygulanmaya başlanan HPV aşısı, bu hastalığın eradike edilmesini ve kanser riskinin minimize edilmesini kolaylaştıracaktır.

Sonuç ve Değerlendirme

Bazı kanser türlerinin çocukluk döneminde geçirilen enfeksiyon hastalıklarına bağlı olarak geliştiği unutulmamalıdır. Bu hastalıkların bir kısmından aşılanma yoluyla korunmak mümkündür. Enfeksiyon ajanlarının erken teşhisi ve önleyici tedaviler, gelecekteki kanser vakalarını önlemede en etkili yöntemdir.