Burun Kanaması - Epistaksis
- Burun kanamaları, yerel faktörler veya sistemik sağlık sorunları nedeniyle oluşabilen, ön ve arka kanama olarak ikiye ayrılan bir durumdur.
- Kanama anında burun kanatlarına baskı uygulanmalı, baş öne eğik tutulmalı ve bölgeye soğuk uygulama yapılmalıdır.
- Müdahalelere rağmen durmayan, sürekli tekrarlayan veya genize doğru akan kanamalarda vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalıdır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Burun Kanaması: Nedenleri, Çeşitleri ve Acil Yaklaşım Rehberi
Burun kanaması, Kulak Burun Boğaz (KBB) kliniklerinde en sık karşılaşılan ve bazı durumlarda acil tıbbi müdahale gerektiren şikayetlerden biridir. Hem hasta hem de hasta yakınları için endişe verici, hatta bazen yaşamı tehdit edici boyutta olabilen bu durum, birçok farklı nedene bağlı olarak gelişebilir. Bu içerikte, burun kanamasının nedenlerini, tiplerini ve kanama anında yapılması gerekenleri profesyonel bir bakış açısıyla inceleyeceğiz.
Burun Kanamasının Nedenleri Nelerdir?
Burun kanamaları, yerel (lokal) faktörler ve genel sistemik nedenler olmak üzere iki ana grupta incelenir. Kanamanın kaynağını belirlemek, doğru tedavi yönteminin seçilmesi açısından kritik öneme sahiptir.
Yerel Nedenler
Burun yapısını doğrudan etkileyen ve tahrişe yol açan durumlar şunlardır:
- Soğuk algınlığı ve alerjik reaksiyonlar,
- Burun bölgesine alınan darbeler ve travmalar,
- Kuru hava ve ortamdaki nem oranının düşük olması,
- Buruna sert bir cisim sokulması veya parmakla burun karıştırılması sonucu oluşan tahrişler.
Genel Sağlık Sorunlarına Bağlı Nedenler
Vücudun genel sistemini etkileyen bazı hastalıklar da burun kanamasına yol açabilir:
- Yüksek tansiyon (hipertansiyon),
- Kalp ve akciğer hastalıkları,
- Siroz, kan ve damar hastalıkları (lösemi, hemofili, trombositopeni),
- C ve K vitamini eksikliği,
- Kızıl, kızamık, difteri ve tifo gibi bazı ateşli hastalıklar.
Burun Kanaması Tipleri: Ön ve Arka Kanamalar
Burun kanamaları, kanamanın meydana geldiği bölgeye göre ön burun kanamaları ve arka burun kanamaları olarak ikiye ayrılır.
| Kanama Tipi | Özellikleri | Hedef Kitle |
|---|---|---|
| Ön Burun Kanaması | Burun deliklerinden dışarı akar; burun bölmesi veya etlerinden kaynaklanır. | Genellikle çocuklarda görülür. |
| Arka Burun Kanaması | Kanama genize ve boğaza doğru süzülür; tanınması hayati önem taşır. | Genellikle yaşlılarda ve tansiyon hastalarında görülür. |
Ön Burun Kanamaları
Çocuklarda sıkça görülen bu tip, genellikle kuru hava veya kış aylarındaki kabuklanmalar nedeniyle oluşur. Tedavi amacıyla burun orta bölmesine vazelin veya nemlendirici kremler sürmek faydalıdır. Kanamanın sık tekrarlaması durumunda uzman bir doktora danışılmalıdır.
Arka Burun Kanamaları
Bu kanama tipi, hasta otururken veya ayaktayken bile boğaza doğru akar. Arka kanamalar genellikle yüksek kan basıncı olan kişilerde veya ağır travma geçirenlerde görülür. Bu durum mutlaka bir uzman takibi gerektirmektedir.
Burun Kanaması Nasıl Durdurulur? (İlk Yardım)
Eğer sizde veya çocuğunuzda ön burun kanaması varsa, aşağıdaki adımları sırasıyla uygulayınız:
- Baskı Uygulayın: Burnun ucundaki yumuşak kısmı başparmağınız ve diğer iki parmağınız arasına alarak sıkıştırın.
- Pozisyon Alın: Burnunuzu yüzünüze doğru bastırarak 5 dakika bekleyin. Başınızı kalbinizden yüksekte tutun; oturmanız veya başınız öne eğik şekilde uzanmanız önerilir.
- Soğuk Uygulama: Burun ve yanak bölgesine buz tatbik edin.
Kanama Durduktan Sonra Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kanama kontrol altına alındıktan sonra tekrar tetiklenmemesi için şu kurallara uyun:
- Kesinlikle sümkürmeyin.
- Yerden ağır bir eşya kaldırmayın ve zorlayıcı hareketlerden kaçının.
- Başınızı göğüs hizanızdan yukarıda tutmaya özen gösterin.
Kanama Tekrarlarsa Ne Yapılmalıdır?
Kanamanın tekrarlaması durumunda, burun içindeki pıhtıları sümkürerek temizleyin. Eğer doktorunuz daha önce önermişse, damar büzücü (dekonjestan) bir burun spreyi kullanın ve tekrar baskı uygulayarak doktorunuza haber verin.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Aşağıdaki durumlardan biriyle karşılaşırsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna müracaat etmelisiniz:
- Burun kanaması tüm müdahalelere rağmen durmuyorsa,
- Kanama sürekli tekrarlama eğilimi gösteriyorsa,
- Kanama ile birlikte yorgunluk ve halsizlik hissediliyorsa,
- Kanama burun deliklerinden ziyade boğaza doğru (arka kanama) gerçekleşiyorsa.
